Συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας πέτυχαν τα κράτη-μέλη της ΕΕ, έπειτα από πολυήμερες διαπραγματεύσεις.
- Το νέο πακέτο κυρώσεων στοχεύει τον χρηματοπιστωτικό και ενεργειακό τομέα της Μόσχας, προσθέτοντας για πρώτη φορά πλοία που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας.
- Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χαιρέτισαν τη συμφωνία, τονίζοντας πως οι κυρώσεις πλήττουν τα έσοδα που χρησιμοποιεί ο Πούτιν για να συντηρήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
- Η συμφωνία απέτρεψε την αυτόματη άρση του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου. Χωρίς αυτή, η Ρωσία θα μπορούσε να εξασφαλίσει επιπλέον έσοδα που υπολογίζονται έως και 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια βάση.
- Επετεύχθη συμβιβασμός για τις μεταφορές ρωσικού LNG, λαμβάνοντας υπόψη τις ελληνικές ενστάσεις, με εξαιρέσεις για παλαιότερες συμβάσεις.
Οι πρέσβεις που εκπροσώπησαν τα κράτη πέτυχαν μια πολιτική συμφωνία ώστε να εγκριθεί το νέο πακέτο κυρώσεων και να αποφευχθεί η άρση του πλαφόν στη τιμή του ρωσικού πετρελαίου. Τυχόν άρση του πλαφόν θα έφερνε στη Ρωσία τεράστια έσοδα που θα μπορούσε να κατευθύνει στην χρηματοδότηση του πολέμου εναντίον της Ουκρανίας.
Η εξέλιξη αυτή μετά από αρκετές συνεδρίασεις των εκπροσώπων των κρατών τις τελευταίες ημέρες, αφού είχαν προκύψει διαφωνίες σε επιμέρους ζητήματα. Οι διαφωνίες αυτές είχαν οδηγήσει σε αλλεπάλληλες αναβολές της συμφωνίας, η οποία τελικά επετεύχθη το πρωί της Πέμπτης.
Τι περιέχει το νέο πακέτο κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας
Το νέο πακέτο ενισχύει σημαντικά τις κυρώσεις κατά της Μόσχας, επεκτείνοντας τους περιορισμούς στον χρηματοπιστωτικό τομέα, την ενέργεια, το εμπόριο και τα κρυπτονομίσματα.
Μεταξύ άλλων, προστίθενται ακόμη 32 ρωσικές τράπεζες στη λίστα απαγόρευσης συναλλαγών της ΕΕ, ενώ για πρώτη φορά γίνεται αναφορά σε συγκεκριμένα πλοία και υποστηρικτικά μέσα που συνδέονται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ο οποίος χρησιμοποιείται για την παράκαμψη των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου.
Στην σχετική ανάρτησή της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κωδικοποίησε τρία βασικά σημεία του νέου πακέτου κυρώσεων:
- Πάγωμα της αναπροσαρμογής του ανώτατου ορίου της τιμής του πετρελαίου για ένα έτος, ώστε η ρωσική πολεμική μηχανή να μην επωφεληθεί από τις διαταραχές της αγοράς.
- Για πρώτη φορά, στοχεύουμε πλοία που συνδράμουν τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας.
- Ένα σημαντικό βήμα προς την επίσημη απαγόρευση εισόδου ρωσικών μαχητικών πλοίων στην ΕΕ
Κάλας: Χτυπάμε τον Πούτιν εκεί που πονάει περισσότερο
Χαιρετίζοντας τη συμφωνία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι οι κυρώσεις της ΕΕ «συνεχίζουν να αποδυναμώνουν τα οικονομικά θεμέλια της πολεμικής προσπάθειας της Ρωσίας».
«Χτυπάμε τον Πούτιν εκεί που πονάει περισσότερο: κόβοντας τις οικονομικές πηγές που χρησιμοποιεί για να συντηρήσει τον πόλεμό του», έγραψε στη δική της ανάρτηση η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, τόνισε ότι «η υποστήριξή μας προς την Ουκρανία για μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη παραμένει ακλόνητη».
Πώς η Ρωσία θα επωφελούνταν αν η ΕΕ δεν συμφωνούσε για το νέο πακέτο κυρώσεων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε χαρακτηρίσει απαραίτητη την έγκριση του πακέτου ώστε η Ρωσία να μην επωφεληθεί από την άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των κυρώσεων και από την τελευταία αναθεώρηση, η ανώτατη τιμή - πρακτικά η τιμή - στην οποία τρίτες χώρες μπορούν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο χρησιμοποιώντας δυτικές υπηρεσίες μεταφοράς και ασφάλισης, είχε διαμορφωθεί στα 44,10 δολάρια το βαρέλι.
Το πλαφόν αυτό αναθεωρείται κάθε έξι μήνες, όμως τυχόν απουσία συμφωνίας για αναθεώρησή του θα σήμαινε την αυτόματη άρση του και σε αυτό το σενάριο η Ρωσία θα μπορούσε να πουλά σε τρέχουσες τιμές, εξασφαλίζοντας τεράστια κέρδη. Όπως σημειώνει το Euronews, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά πως η τιμή πώλησης κάθε βαρελιού ρωσικού πετρελαίου θα ανερχόταν σε 58 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή περίπου 14 δολάρια περισσότερα από το τωρινό καθεστώς.
Ασφαλής εκτίμηση για τα επιπλέον έσοδα που η ΕΕ «κόβει» από την Ρωσία δεν μπορεί να γίνει, καθώς σύμφωνα με τους αναλυτές, μόνο το 30% του ρωσικού πετρελαίου διακινείται με αυτό το καθεστώς, ενώ το υπόλοιπο μεταφέρεται με τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» και άρα αποφεύγει τις κυρώσεις.
Πάντως με δεδομένο ότι καθημερινά διακινούνται περί τα 7-8 εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου, αν έστω τα 2-3 από αυτά πωλούνται στην τιμή που ορίζει το πλαφόν τότε μια διαφορά περίπου 14 δολαρίων ανά βαρέλι θα μπορούσε να μεταφραστεί σε 28-42 εκατ. δολάρια επιπλέον έσοδα την ημέρα, δηλαδή περίπου 10-15 δισ. δολάρια σε ετήσια βάση. Τα ποσά αυτά δεν συνιστούν ασφαλή εκτίμηση αλλά το αποτέλεσμα μιας άσκησης που δίνει μια τάξη μεγέθους για τις επιπτώσεις που έχει σε βάρος της Ρωσίας η απόφαση της ΕΕ να διατηρήσει το πλαφόν.
Συμβιβασμός για τη μεταφορά του ρωσικού LNG
Σύμφωνα με το Politico, η Ελλάδα είχε διατυπώσει ενστάσεις όσον αφορά στις διά θαλάσσης μεταφορές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε τρίτες χώρες.
Στο θέμα αυτό οι εκπρόσωποι των κρατών-μελών κατέληξαν σε συμβιβασμό. Διατηρείται περιορισμένη εξαίρεση για συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022, ενώ οποιαδήποτε επέκταση των σχετικών μεταφορών από ευρωπαϊκές εταιρείες θα υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς. Η εξαίρεση θα επανεξετάζεται κάθε χρόνο από το Συμβούλιο.
Μετά τη σημερινή πολιτική συμφωνία, θα ολοκληρωθούν οι τελευταίες τεχνικές εργασίες και θα ξεκινήσει εντός της ημέρας η γραπτή διαδικασία για την τυπική έγκριση του 21ου πακέτου κυρώσεων, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί τις επόμενες ώρες.