Νέα εποχή στις γεωπολιτικές ισορροπίες σε Αρκτική και Βόρειο Ατλαντικό φέρνει η συμφωνία ΗΠΑ-Δανίας για τη Γροιλανδία.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι η Ουάσιγκτον κατέληξε σε συμφωνία με τη Δανία, η οποία θα παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας» στη Γροιλανδία.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν «την πλήρη δυνατότητα να κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο στη Γροιλανδία», προκειμένου να διασφαλίσουν και να υπερασπιστούν την ασφάλεια της Γροιλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ αναμένεται σύντομα να αναπτύξουν σημαντική στρατιωτική παρουσία στο νησί, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Τα βασικά σημεία της συμφωνίας για τη Γροιλανδία
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε στο Reuters ότι η συμφωνία απαγορεύει σε χώρες που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ να κατασκευάσουν στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία.
Παράλληλα, μόνο οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα μπορούν να πραγματοποιούν «ευαίσθητες επενδύσεις» στο νησί, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει διευκρινιστεί τι ακριβώς περιλαμβάνει ο συγκεκριμένος όρος.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν επίσης μόνιμη πρόσβαση στη Γροιλανδία, καθώς και δικαιώματα ανάπτυξης δυνάμεων και υπερπτήσεων.
Οι συγκεκριμένοι όροι, σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα εξακολουθήσουν να ισχύουν ακόμη και στην περίπτωση που η Γροιλανδία αποκτήσει ανεξαρτησία.
Ωστόσο, οι αναρτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social δεν περιείχαν πολλές λεπτομέρειες και παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα, μεταξύ άλλων για το εάν η συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατασκευή νέων αμερικανικών βάσεων στο νησί.
Ο Ιμράν Μπαγιούμι, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και νυν μέλος του Atlantic Council, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον «θα μπορούσε να είχε πετύχει πολλούς από αυτούς τους στόχους μέσω διπλωματίας και διαλόγου, χωρίς να επιβαρύνει τις ευρύτερες σχέσεις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ».
Για να τεθεί, πάντως, η συμφωνία σε εφαρμογή, θα απαιτηθούν επίσης κοινοβουλευτικές διαδικασίες τόσο στη Δανία όσο και στη Γροιλανδία.
Τα πρώτα σχόλια από Δανία και Γροιλανδία
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, επιβεβαίωσε την Παρασκευή το βράδυ την επίτευξη της συμφωνίας, σημειώνοντας ότι αναμένεται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα.
Όπως δήλωσε, υπάρχει «η προοπτική μιας καλής συμφωνίας για τη Γροιλανδία, το Βασίλειο της Δανίας και τις ΗΠΑ».
Η Φρεντέρικσεν χαρακτήρισε τη συμφωνία μια εξέλιξη που «ενισχύει την κοινή μας ασφάλεια στην Αρκτική και την περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού».
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε ότι η συμφωνία θα «διασφαλίσει και θα ενισχύσει» την ασφάλεια της Γροιλανδίας, της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας, χαρακτηρίζοντάς την «προς όφελος όλων μας».
Γιατί είναι στρατηγικά σημαντική η Γροιλανδία
Η Γροιλανδία βρίσκεται βορειοανατολικά του Καναδά και αποτελεί ημιαυτόνομη περιοχή της Δανίας.
Το νησί, με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων, προσφέρει σημαντικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα, το οποίο οι ΗΠΑ επιδιώκουν εδώ και περισσότερα από 150 χρόνια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, έχοντας αφήσει στο παρελθόν να εννοηθεί ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Ο ίδιος έχει υποστηρίξει ότι η Γροιλανδία είναι «πολύ σημαντική για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και άλλων περιοχών του ελεύθερου κόσμου».
Η μικρότερη απόσταση μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ περνά πάνω από τη Γροιλανδία, γεγονός που καθιστά το νησί σημαντικό σημείο για το σύστημα αντιβαλλιστικής άμυνας των ΗΠΑ.
Στη Γροιλανδία βρίσκεται ήδη μεγάλη αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση, η Pituffik Space Base.
Όπως έχει επισημάνει στο παρελθόν ο στρατιωτικός αναλυτής του Sky News, Σον Μπελ, η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί στο λιώσιμο των πάγων της Γροιλανδίας και ανοίγει νέες εμπορικές διαδρομές, οι οποίες στο παρελθόν παρέμεναν παγωμένες και απροσπέλαστες για μεγάλο μέρος του χρόνου.
Ως αποτέλεσμα, ανοίγουν νέες και οικονομικότερες διαδρομές για τη μεταφορά εμπορευμάτων από την Ευρώπη προς την Ιαπωνία γύρω από τη Γροιλανδία.
Υπάρχει πράγματι απειλή για την εθνική ασφάλεια στη Γροιλανδία; -Η Γροιλανδία κομμάτι του «Χρυσού Θόλου»
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι υπάρχουν άμεσες απειλές για τις ΗΠΑ και τις χώρες του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία.
Όπως ανέφερε ο ανταποκριτής του Sky News στις ΗΠΑ Τζέιμς Μάθιους, οι συζητήσεις γύρω από το νησί έχουν επικεντρωθεί στις ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συζητήσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τη χρήση της Γροιλανδίας στο πλαίσιο του «Golden Dome» (Χρυσός Θόλος), του αμυντικού συστήματος που θα προστατεύει από πυραυλικές επιθέσεις στην περιοχή της Αρκτικής, μεταξύ άλλων από πιθανές απειλές που προέρχονται από την Κίνα και τη Ρωσία.
Ωστόσο, ειδικοί έχουν αμφισβητήσει τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία συνιστούν απειλή γύρω από τη Γροιλανδία.