Σε νέα φάση αβεβαιότητας εισέρχονται οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς η Τεχεράνη ζητάει σαφείς εγγυήσεις για τον τερματισμό των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
- Οι προγραμματισμένες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στην Ελβετία αναβλήθηκαν προσωρινά, καθώς η ιρανική πλευρά ζητά εγγυήσεις για τον τερματισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο ως προϋπόθεση για την επανέναρξη του διαλόγου.
- Παράλληλα, η στρατιωτική ένταση κλιμακώνεται με το Ισραήλ να εντείνει τα πλήγματα στον νότιο Λίβανο, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 18 ανθρώπων. Ο ισραηλινός στρατός επικαλείται παραβιάσεις της εκεχειρίας από τη Χεζμπολάχ.
- Σε απάντηση, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς το Ισραήλ, δηλώνοντας πλήρη στρατιωτική ετοιμότητα και απειλώντας με «συντριπτικό πλήγμα» σε περίπτωση νέας εχθρικής κίνησης.
- Η διπλωματική εμπλοκή και η νέα έξαρση της βίας θέτουν σε αμφιβολία την εφαρμογή της συμφωνίας. Οι επόμενες ημέρες κρίνονται καθοριστικές για την αποφυγή ευρύτερης αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με διπλωμάτη που έχει γνώση των διαβουλεύσεων και μίλησε στο CNN, η ιρανική πλευρά έθεσε ως βασική προϋπόθεση την εφαρμογή των προβλέψεων της συμφωνίας που υπεγράφη πρόσφατα.
«Οι Ιρανοί ζήτησαν εγγυήσεις ότι οι εχθροπραξίες στον Λίβανο θα τερματιστούν, όπως ορίζεται στην υπογεγραμμένη συμφωνία», ανέφερε ο διπλωμάτης, προσθέτοντας ότι «οι μεσολαβητές εργάζονται επί του παρόντος για την επίλυση του ζητήματος».
Ακυρώθηκαν οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία
Η ίδια πηγή περιέγραψε τις προγραμματισμένες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία ως «προσωρινά αναβληθείσες μετά τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο», χωρίς ωστόσο να δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα για την επανέναρξή τους.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώθηκε τόσο από τον Λευκό Οίκο όσο και από τις ελβετικές αρχές, οι οποίες ανακοίνωσαν ότι ο πρώτος γύρος τεχνικών συνομιλιών που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο θέρετρο Μπούργκενστοκ στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης που υπεγράφη αυτή την εβδομάδα, δεν θα διεξαχθεί όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί, εντείνοντας τα ερωτήματα για το μέλλον της διπλωματικής διαδικασίας.
Νέα ισραηλινά πλήγματα και 18 νεκροί στον Λίβανο
Την ίδια ώρα, η κατάσταση στο πεδίο παραμένει ιδιαίτερα τεταμένη. Το Ισραήλ έχει εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο από το βράδυ της Πέμπτης, με το υπουργείο Δημόσιας Υγείας του Λιβάνου να ανακοινώνει ότι τουλάχιστον 18 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους.
Ο ισραηλινός στρατός υποστήριξε ότι οι επιθέσεις στην κοιλάδα Μπεκάα αποτελούν απάντηση στις «παραβιάσεις της εκεχειρίας» από τη Χεζμπολάχ, κατηγορώντας την οργάνωση ότι συνεχίζει να επιτίθεται σε ισραηλινές δυνάμεις που επιχειρούν στο λιβανικό έδαφος.
Νωρίτερα, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτών κατά τη διάρκεια συγκρούσεων στο νότιο Λίβανο, γεγονός που φαίνεται να συνέβαλε στην περαιτέρω κλιμάκωση των επιχειρήσεων.
Ο Λίβανος απειλεί να εκτροχιάσει τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν
Παρότι η συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παρουσιάστηκε ως βήμα προς την αποκλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων, οι εξελίξεις στον Λίβανο αναδεικνύονται στον μεγαλύτερο κίνδυνο για τη βιωσιμότητά της.
Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, πρώην επικεφαλής του τμήματος Ιράν στις ισραηλινές στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών, εκτιμά ότι «ο βασικός παράγοντας που μπορεί να υπονομεύσει οποιαδήποτε ευρύτερη συνεννόηση με το Ιράν παραμένει ο Λίβανος».
Όπως σημειώνει, το κεντρικό ερώτημα είναι κατά πόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι διατεθειμένες να επιβάλουν την εφαρμογή μιας εκεχειρίας που οι εμπλεκόμενες πλευρές ερμηνεύουν με διαφορετικό τρόπο.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι η συνέχιση των ισραηλινών επιχειρήσεων συνιστά παραβίαση της συμφωνίας, ενώ το Ισραήλ υποστηρίζει ότι διατηρεί το δικαίωμα να απαντά σε επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
Διαφορετικά μηνύματα από Τραμπ, Νετανιάχου και Βανς
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει μέσω κοινωνικών δικτύων ότι η συμφωνία προβλέπει «πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου, της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ».
Ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει επανειλημμένως καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να αποσύρει τις ισραηλινές δυνάμεις από τον νότιο Λίβανο.
Μετά τον θάνατο των τεσσάρων Ισραηλινών στρατιωτών, μέλη της ακροδεξιάς πτέρυγας της ισραηλινής κυβέρνησης υιοθέτησαν ακόμη πιο σκληρή ρητορική. Ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, δήλωσε ότι «όλος ο Λίβανος πρέπει να καεί», ενώ ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς υποστήριξε ότι «ήρθε η ώρα να μιλήσει η φωτιά».
Από την άλλη πλευρά, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς εμφανίζεται ολοένα πιο επικριτικός απέναντι στην ισραηλινή στάση, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι, αν βρισκόταν στην ισραηλινή κυβέρνηση, δεν θα επέλεγε να συγκρουστεί με τον ισχυρότερο σύμμαχο που διαθέτει.
Σκληρό μήνυμα από τους Φρουρούς της Επανάστασης
Μέσα στο τεταμένο κλίμα, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) επανέλαβε ότι το Ιράν βρίσκεται σε πλήρη στρατιωτική ετοιμότητα.
Σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι «το ιρανικό έθνος και οι πολεμιστές του στέκονται σταθεροί σαν βουνό πίσω από τους αξιωματούχους τους», προειδοποιώντας παράλληλα ότι οποιαδήποτε νέα ενέργεια του αντιπάλου θα μπορούσε να οδηγήσει σε «πολύ μεγαλύτερη ιστορική ήττα».
Το IRGC υποστήριξε, ακόμη, ότι οι δυνάμεις του παραμένουν πλήρως προετοιμασμένες σε χερσαίο, θαλάσσιο, αεροπορικό και υβριδικό επίπεδο, δηλώνοντας έτοιμες να απαντήσουν δυναμικά σε οποιαδήποτε νέα πρόκληση.
Αβέβαιο το μέλλον της συμφωνίας
Η αναβολή των συνομιλιών, η συνέχιση των συγκρούσεων στον Λίβανο και οι αντικρουόμενες ερμηνείες των όρων της συμφωνίας δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσον μπορεί να διατηρηθεί η διαδικασία αποκλιμάκωσης που ξεκίνησε τις τελευταίες εβδομάδες.
Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές. Εάν οι μεσολαβητές δεν καταφέρουν να επιτύχουν μια κοινά αποδεκτή εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο, η κρίση ενδέχεται να επεκταθεί, απειλώντας όχι μόνο τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, αλλά και τη συνολική σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.