Ο Μαρκ Ρούτε επιχειρεί να θωρακίσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ απέναντι στις πιέσεις και στις απειλές αποστασιοποίησης του Ντόναλντ Τραμπ.
- Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στοχεύει στην αύξηση παραγωγής οπλικών συστημάτων και σύναψη νέων αμυντικών συμβολαίων με τις ΗΠΑ, ώστε να διατηρήσει τη συνοχή της Συμμαχίας ενόψει της συνόδου κορυφής στην Άγκυρα και των απειλών του Τραμπ.
- Ο Ρούτε πιέζει τις ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες και να συνάψουν συμβόλαια με αμερικανικές εταιρείες, καλύπτοντας το παραγωγικό έλλειμμα και δείχνοντας στον Τραμπ την οικονομική αξία του ΝΑΤΟ. Η Σουηδία υποστήριξε την πρωτοβουλία.
- Η στρατηγική του Ρούτε προκαλεί αντιδράσεις στις Βρυξέλλες, καθώς η ΕΕ προωθεί δικά της χρηματοδοτικά εργαλεία για την ενίσχυση αποκλειστικά της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, εκφράζοντας ανησυχίες για υπονόμευση της στρατηγικής αυτονομίας.
- Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ διαθέτει περιορισμένα εργαλεία πίεσης, καθώς οι αγορές όπλων ελέγχονται από εθνικές κυβερνήσεις. Πιθανές κοινοπραξίες με αμερικανικές εταιρείες αντιμετωπίζουν γραφειοκρατικά εμπόδια και επιφυλάξεις για μεταφορά τεχνολογίας.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθεί μια νέα στρατηγική που συνδέει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας με περισσότερες αμερικανικές αμυντικές συμφωνίες.
Σύμφωνα με το Politico, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ έχει θέσει κεντρικό στόχο την αύξηση της παραγωγής οπλικών συστημάτων και τη σύναψη νέων συμβολαίων προμήθειας από τις ΗΠΑ ενόψει της συνόδου κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα τον Ιούλιο.
«Καμπανάκι» Ρούτε για την ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή
Ο Ρούτε πιέζει τις ευρωπαϊκές χώρες να παρουσιάσουν συγκεκριμένα στοιχεία για αύξηση αμυντικών δαπανών, νέες γραμμές παραγωγής και συμβόλαια με αμερικανικές εταιρείες παραγωγής όπλων, επιδιώκοντας να καλύψει το παραγωγικό έλλειμμα της Ευρώπης, αλλά και να στείλει μήνυμα στον Τραμπ ότι το ΝΑΤΟ παραμένει οικονομικά επωφελές για τις ΗΠΑ.
«Υπάρχει τεράστια επιχειρηματική ευκαιρία», δήλωσε ο ίδιος από τη Σουηδία, καλώντας τη βιομηχανία να αυξήσει άμεσα την παραγωγή.
Η Σουηδή υπουργός Εξωτερικών, Μαρία Μάλμερ Στένεργκαρντ, στήριξε δημόσια την πρωτοβουλία Ρούτε, τονίζοντας ότι η συνεργασία με τις ΗΠΑ παραμένει κρίσιμη λόγω των «μοναδικών δυνατοτήτων» της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.
Φόβοι για σύγκρουση με την ΕΕ
Η στρατηγική Ρούτε, ωστόσο, προκαλεί ήδη αντιδράσεις στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει παρουσιάσει χρηματοδοτικά εργαλεία ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ και νομικές πρωτοβουλίες με στόχο την ενίσχυση αποκλειστικά της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχίες ότι η πίεση για περισσότερες αγορές από αμερικανικές εταιρείες υπονομεύει την προσπάθεια στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
«Οι ΗΠΑ δεν υπήρξαν πάντα αξιόπιστες και η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία αποκτά δυναμική», δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ στο Politico.
Η δύσκολη ισορροπία με τον Τραμπ
Το νέο σχέδιο αντανακλά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Ρούτε στην προσπάθεια να κρατήσει ενωμένη μια συμμαχία που εμφανίζει έντονες εσωτερικές διαφωνίες.
Ο Τραμπ έχει αιφνιδιάσει ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με δηλώσεις για μείωση αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη, ενώ παραμένουν ανοιχτές οι διαφωνίες για τη στήριξη προς την Ουκρανία και τον ρόλο του ΝΑΤΟ σε κρίσιμες περιοχές όπως τα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Ρούτε επιδιώκει η σύνοδος της Άγκυρας να συνοδευτεί από συγκεκριμένες αμυντικές συμφωνίες, μεταξύ αυτών και η αντικατάσταση των παλαιών αεροσκαφών AWACS του ΝΑΤΟ με νέα αναγνωριστικά αεροσκάφη GlobalEye της Saab.
«Το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να επιβάλει παραγωγή όπλων»
Αναλυτές επισημαίνουν πάντως ότι ο γ.γ. του ΝΑΤΟ διαθέτει περιορισμένα εργαλεία πίεσης, καθώς οι αγορές όπλων παραμένουν υπό τον έλεγχο των εθνικών κυβερνήσεων.
Η ειδικός αμυντικής πολιτικής Μπέκα Βάσερ, από το Bloomberg Economics, σημειώνει ότι το ΝΑΤΟ μπορεί να στέλνει μόνο «σήματα ζήτησης» προς τη βιομηχανία, χωρίς να εγγυάται συμβόλαια που θα επιτρέψουν στις εταιρείες να επενδύσουν σε νέες γραμμές παραγωγής.
Παράλληλα, πιθανές κοινοπραξίες με αμερικανικές εταιρείες ενδέχεται να σκοντάψουν τόσο στη γραφειοκρατία της Ευρώπης όσο και στις αμερικανικές επιφυλάξεις για μεταφορά τεχνολογίας και πνευματικών δικαιωμάτων.