Σε πυρετό επαφών με οργανώσεις Κούρδων βρίσκονται οι ΗΠΑ, εξετάζοντας το ενδεχόμενο στήριξης μιας χερσαίας επιχείρησης στο δυτικό Ιράν, σύμφωνα με το Reuters, το CNN και άλλα διεθνή ΜΜΕ.
Πηγές με γνώση των συζητήσεων αναφέρουν ότι ένοπλες κουρδικές οργανώσεις που δρουν στα σύνορα Ιράν–Ιράκ, στην ημιαυτόνομη περιοχή του Ιρακινού Κουρδιστάν, έχουν συζητήσει με Αμερικανούς αξιωματούχους το πώς και πότε θα μπορούσαν να πλήξουν τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας. Στόχος, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι να αποδυναμωθεί ο μηχανισμός καταστολής της Τεχεράνης και να δημιουργηθεί «χώρος» για εξέγερση στο εσωτερικό της χώρας, μετά τις πρόσφατες εξελίξεις που αποκεφάλισαν την ιρανική ηγεσία.
Αν και τελική απόφαση δεν έχει ληφθεί, οι κουρδικές ομάδες φέρονται να ζητούν στρατιωτική στήριξη από τις ΗΠΑ, με τις συνομιλίες να περιλαμβάνουν ενδεχόμενη εμπλοκή της CIA στην παροχή οπλισμού και συντονισμού.
Επαφές Τραμπ με Κούρδους ηγέτες
Σύμφωνα με το CNN, η CIA εργάζεται για τον εξοπλισμό κουρδικών δυνάμεων με στόχο την υποκίνηση λαϊκής εξέγερσης στο Ιράν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. είχε απευθείας επικοινωνία με Κούρδους ηγέτες, ενώ την Τρίτη συνομίλησε με τον Μουσταφά Χιτζρί, επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος του Ιρανικού Κουρδιστάν (KDPI), οργάνωσης που έχει βρεθεί στο στόχαστρο των Φρουρών της Επανάστασης.
Η ιδέα που εξετάζεται, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, είναι οι κουρδικές δυνάμεις να καθηλώσουν τις ιρανικές μονάδες ασφαλείας στα δυτικά, επιτρέποντας σε άοπλους διαδηλωτές στα μεγάλα αστικά κέντρα να κινητοποιηθούν χωρίς να επαναληφθούν αιματηρές καταστολές όπως στο παρελθόν. Άλλες σκέψεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας» στο βόρειο Ιράν.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι οι ιρανικές κουρδικές οργανώσεις παραμένουν κατακερματισμένες, με διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες και αντικρουόμενες επιδιώξεις. Επιπλέον, αμερικανικές εκτιμήσεις πληροφοριών διαχρονικά υποστήριζαν ότι οι κουρδικές δυνάμεις δεν διαθέτουν επαρκή επιρροή ή πόρους για να ανατρέψουν μόνες τους το καθεστώς των μουλάδων.
Το ιστορικό των ΗΠΑ με τους Κούρδους
Οι Κούρδοι, ένας λαός 25–30 εκατομμυρίων χωρίς δικό του κράτος, ζουν διασκορπισμένοι σε Τουρκία, Ιράκ, Ιράν και Συρία. Οι ΗΠΑ έχουν μακρά και περίπλοκη ιστορία συνεργασίας με κουρδικές δυνάμεις, από τον πόλεμο στο Ιράκ μέχρι τη μάχη κατά του ISIS στη Συρία.
Η CIA διατηρεί παρουσία στο Ιρακινό Κουρδιστάν, ενώ οι ΗΠΑ έχουν προξενείο στην Ερμπίλ και στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή στο πλαίσιο του διεθνούς συνασπισμού. Ωστόσο, Κούρδοι αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα εκφράσει απογοήτευση για προηγούμενες περιπτώσεις όπου αισθάνθηκαν ότι τους εγκατέλειψε η Ουάσιγκτον.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν μια εξέγερση αποτύχει και οι ΗΠΑ αποσύρουν τη στήριξή τους, θα ενισχυθεί το αφήγημα της «προδοσίας» των Κούρδων με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την αξιοπιστία της Ουάσιγκτον.
Ρίσκα και γεωπολιτικές παρενέργειες
Πρώην αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εκφράζουν ανησυχίες ότι η στρατιωτική ενίσχυση κουρδικών πολιτοφυλακών θα μπορούσε να υπονομεύσει την κυριαρχία του Ιράκ και να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την περιοχή.
Την ίδια ώρα, ιρανικές δυνάμεις έχουν ήδη πλήξει κουρδικούς στόχους με drones, προειδοποιώντας για «σκληρές συνέπειες» απέναντι σε αποσχιστικές κινήσεις.
Το ερώτημα παραμένει αν η στρατηγική αυτή μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε ευρύτερη εσωτερική κινητοποίηση στο Ιράν ή αν θα προκαλέσει εθνικιστική συσπείρωση γύρω από την Τεχεράνη.
Οι τουρκικές ανησυχίες και το «κουρδικό μέτωπο»
Ιδιαίτερο βάρος έχει η στάση της Άγκυρας. Η Τουρκία παρακολουθεί με ανησυχία κάθε ενδεχόμενο ενίσχυσης κουρδικών ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή, φοβούμενη ότι μια αποσταθεροποίηση στο βορειοδυτικό Ιράν θα μπορούσε να δημιουργήσει νέο χώρο για οργανώσεις που συνδέονται ιδεολογικά ή επιχειρησιακά με το PKK. Η ιστορική σύγκρουση της Τουρκίας με το PKK έχει επηρεάσει επί δεκαετίες τις ισορροπίες σε Ιράκ και Συρία, και μια νέα εστία κουρδικής αυτονομίας θα θεωρηθεί στρατηγική απειλή.
Αν και πρόσφατες εξελίξεις στην τουρκική εσωτερική σκηνή έχουν οδηγήσει σε αποκλιμάκωση με το PKK, η Άγκυρα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο δημιουργίας «ζώνης ασφαλείας» εντός ιρανικού εδάφους, εάν εκτιμήσει ότι απειλούνται τα σύνορά της. Το κατά πόσο η Τουρκία θα επιδιώξει ενεργότερο ρόλο ή θα περιοριστεί σε διπλωματικές πιέσεις αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους παράγοντες για την εξέλιξη της κρίσης.
Σε κάθε περίπτωση, η ενδεχόμενη σύμπραξη ΗΠΑ–Κούρδων ανοίγει ένα νέο, σύνθετο κεφάλαιο στη σύγκρουση με το Ιράν, με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.