Σήμερα αναμένεται να φτάσει στη Σερβία από την Χάγη η σορός του εγκληματία πολέμου Ράτκο Μλάντιτς, του «Χασάπη της Βοσνίας» ο οποίος απεβίωσε στις 27 Αυγούστου.
Όπως έχει ανακοινώσει η Σερβική κυβέρνηση, ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σέρβων στον πόλεμο της Βοσνίας θα κηδευτεί δημοσία δαπάνη και με τιμές, παρά το γεγονός ότι είχε καταδικαστεί για την γενοκτονία της της Σρεμπρένιτσα, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η σορός του Ράτκο Μλάντιτς, αναμένεται να φτάσει στη Σερβία αργά το απόγευμα, δήλωσε ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Ο Βούτσιτς πρόσθεσε ότι το κράτος θα είναι έτοιμο να παράσχει κάθε είδους υλικοτεχνική και άλλη υποστήριξη, καθώς και θα βοηθήσει στη διατήρηση της δημόσιας τάξης κατά την διάρκεια της κηδείας.
«Θα είμαστε εκεί για να παρέχουμε κάθε είδους υλικοτεχνική υποστήριξη στην μεταφορά αλλά και υποστήριξη για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης, της ειρήνης και της ασφάλειας», δήλωσε ο Βούτσιτς.
«Είναι βέβαιον ότι ο στρατηγός Μλάντιτς θα λάβει όλες τις στρατιωτικές και κρατικές τιμές που δικαιούται», είχε δηλώσει πρόσφατα ο Σέρβος υπουργός Δικαιοσύνης, Νέναντ Βούγιτς.
Η ημερομηνία της κηδείας δεν έχει ακόμα οριστεί ενώ, για τον τόπο ταφής του Μλάντιτς, θα αποφασίσει η οικογένεια του.
Ποιος ήταν ο «Χασάπης της Βοσνίας»
Ο Ράτκο Μλάντιτς πέθανε σε ηλικία 84 ετών, στο Κέντρο Κράτησης των Ηνωμένων Εθνών στη Χάγη όπου εξέτιε την ποινή του, μερικές ημέρες μετά την τελευταία απόρριψη του αιτήματος της οικογένειάς του και της σερβικής κυβέρνησης να μεταφερθεί σε στρατιωτικό νοσοκομείο στο Βελιγράδι προκειμένου να νοσηλευθεί εκεί.
Ο Ράτκο Μλάντιτς ήταν αρχηγός του στρατού των Σερβοβόσνιων στη διάρκεια του πολέμου στη Βοσνία, ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100.000 ανθρώπους και προκάλεσε τον εκτοπισμό άλλων 2,2, εκατομμυρίων ανθρώπων.
Καθώς διηύθυνε την πολυετή, αιματηρή πολιορκία και τον βομβαρδισμό της πρωτεύουσας της Βοσνίας, θεωρήθηκε ο κύριος εγκέφαλος πίσω από τη Σφαγή της Σρεμπρένιτσα το 1995, η οποία οδήγησε στη δολοφονία περίπου 8.000 μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών.
Η σφαγή (ή γεγοκτονία) των μουσουλμάνων Σρεμπρένιτσα είναι η χειρότερη στην Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο - με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες για «ανθρώπινα σαφάρι» πλούσιων τουριστών εναντίον αμάχων να βλέπουν συνεχώς το φως της δημοσιότητας.
Μετά το τέλος του πολέμου διέφυγε και κρυβόταν για 16 χρόνια και τελικά συνελήφθη στη Σερβία τον Μάιο του 2011.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) τον καταδίκασε πρωτόδικα το 2017 σε ισόβια κάθειρξη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η ποινή του επικυρώθηκε τελεσίδικα σε δεύτερο βαθμό το 2021.
Ανάμεικτα συναισθήματα και αντιδράσεις για τον θάνατό του σε Σερβία και Βοσνία-Ερζεγοβίνη
Η είδηση του θανάτου του Ράτκο Μλάντιτς έγινε δεκτή με ανάμεικτες αντιδράσεις – θλίψης για τους Σέρβους και τους Σερβοβόνσιους υποστηρικτές του Μλάντιτς και «δικαίωσης» για τους συγγενείς των θυμάτων της Σρεμπρένιτσα και διεθνείς οργανισμούς ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αντιδράσεις στη Σερβία και τη Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας – «Σκότωσαν έναν ήρωα»
Τα σερβικά κρατικά μέσα υπενθύμισαν ότι ο πρόεδροες Αλεξάνταρ Βούτσιτς είχε ζητήσει την αποφυλάκισή του μία εβδομάδα πριν, επικρίνοντας τη Χάγη που δεν του επέτρεψε να περάσει τις τελευταίες του ημέρες εκτός κελιού. Την ίδια ώρα, φιλοκυβερνητικά μέσα και εθνικιστές, αποκάλεσαν το δικαστήριο της Χάγης «τρομοκρατική οργάνωση» που «σκότωσε έναν Σέρβο στρατηγό».
Στο Βελιγράδι και σε άλλες πόλεις, εθνικιστικές ομάδες αντέδρασαν με θλίψη, συνεχίζοντας να προβάλλουν τον Μλάντιτς ως «Σέρβο ήρωα» ενώ ο Μίλοραντ Ντόντικ, ηγέτης των Σερβοβόσνιων, χαρακτήρισε τον θάνατο του Μλάντιτς «οργανωμένη δολοφονία» λόγω της άρνησης του δικαστηρίου να τον αποφυλακίσει για λόγους υγείας.
Ανακούφιση και πικρία στους μουσουλμάνους της Βοσνίας
Πολλοί επιζώντες και συγγενείς των θυμάτων της Σφαγής της Σρεμπρένιτσα εξέφρασαν την ανακούφισή τους που ο Μλάντιτς πέθανε στη φυλακή ως καταδικασμένος εγκληματίας, αλλά και πικρία που δεν έδειξε ποτέ μεταμέλεια.
Επίσης, οργανώσεις θυμάτων τόνισαν ότι ο θάνατός του υπενθυμίζει την ανάγκη καταπολέμησης της συνεχιζόμενης άρνησης της γενοκτονίας στην περιοχή.
Τέλος, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και παρατηρητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισήμαναν ότι ο Μλάντιτς πέθανε εκτίοντας την ποινή που του άξιζε, σφραγίζοντας την ιστορική αλήθεια για τα εγκλήματα πολέμου.