Συνεχείς και κλιμακούμενες έχουν υπάρξει τα τελευταία δυόμιση χρόνια οι ρητορικές επιθέσεις του Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά του Ισραήλ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου προσωπικά.
Με αφορμή ή με πρόφαση τις επιχειρήσεις του ισραηλινού στρατού στη Γάζα και τον νότιο Λίβανο, ο Τούρκος αυταρχικός ηγέτης έχει κατηγορήσει το Ισραήλ και τον Πρωθυπουργό του για “γενοκτονία” και “εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας”.
Το περασμένο Σάββατο όμως ο Ερντογάν προχώρησε σε μια σημαντική κλιμάκωση λέγοντας κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε εκδήλωση του κυβερνητικού κόμματος AKP, πως “το Ισραήλ και ο σιωνισμός απειλούν όχι μόνο εμένα προσωπικά και το κόμμα μας, αλλά όλους”. Έφτασε δε στο σημείο να δηλώσει πως “διεξάγουμε τον αγώνα κατά του σιωνισμού για την επιβίωση τη δική μας και του έθνους μας”. Πρόκειται ουσιαστικά για μια έμμεση κήρυξη πολέμου συλλήβδην κατά του Ισραήλ, καθώς η ερμηνεία που δίδεται από τους ισλαμιστές στον σιωνισμό ταυτίζεται με την ίδια την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ.
Όπως ήταν αναμενόμενο, οι δηλώσεις αυτές ερμηνεύθηκαν από το Ισραήλ ως μια ευθεία απειλή, και ο Νετανιάχου δήλωσε χθες Κυριακή πως “δεν περνάει ούτε μια ημέρα που ο Ερντογάν δεν θα ζητήσει την καταστροφή του Ισραήλ. Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψιν αυτές τις δηλώσεις, διότι ένα πράγμα που έχουμε μάθει από την ιστορία του λαού μας είναι πως όταν κάποιος λέει πως σκοπεύει να σε εξοντώσει, πρέπει να τον παίρνεις στα σοβαρά. Θα θέσουμε υπόψιν των Αμερικανών φίλων μας αυτές τις δηλώσεις. Δεν θα τις αγνοήσουμε”.
Αυτή η οξεία κλιμάκωση στις σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ έρχεται λίγες μόλις ώρες μετά την υπογραφή προσωρινής συμφωνίας ειρήνευσης ανάμεσα στο Ισραήλ και την κυβέρνηση του Λιβάνου, ύστερα από διπλωματική μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Με τη συμφωνία αυτή, το Ισραήλ αναγνωρίζει πλήρως την κυριαρχία του Λιβάνου και δεσμεύεται να αποχωρήσει από τον νότιο Λίβανο, εφόσον ο λιβανικός εθνικός στρατός αφοπλίσει την Χεζμπολάχ.
Η συμφωνία αυτή δεν άρεσε προφανώς καθόλου στη Χεζμπολάχ και τον εντολέα της, το καθεστώς του Ιράν, και αμέσως μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας ξέσπασαν διαδηλώσεις στα νότια προάστια της Βηρυτού που ελέγχονται από την σιιτική τρομοκρατική οργάνωση, με τα συνθήματα να χαρακτηρίζουν προδοτική την κυβέρνηση του Λιβάνου. Ο δε πρόεδρος της λιβανικής Βουλής, ο οποίος ηγείται του κινήματος Αμάλ, που αποτελεί de facto τον πολιτικό βραχίονα της Χεζμπολάχ, δήλωσε την Κυριακή πως “η συμφωνία δεν θα εφαρμοστεί”.
Φαίνεται επίσης πως αυτή η εξέλιξη δεν άρεσε καθόλου ούτε στον Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επέλεξε την ραγδαία κλιμάκωση των ρητορικών επιθέσεων κατά του Ισραήλ σε μια προσπάθεια να κεφαλαιοποιήσει το αντι-ισραηλινό κύμα που διαπνέει μεγάλο μέρος του αραβικού κόσμου. Εάν δε, η κυβέρνηση του Λιβάνου καταφέρει τελικά να ξεριζώσει από την πολύπαθη χώρα την γάγγραινα της Χεζμπολάχ και της ιρανικής διείσδυσης, η Τουρκία του Ερντογάν είναι πιθανό να προσπαθήσει να αναλάβει εκείνη τον αγώνα “κατά του σιωνισμού”.
Η επιθετική στάση της Τουρκίας είναι σαφές πως λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψιν στο Ισραήλ και υπάρχουν ήδη φωνές στο πολιτικό και στρατιωτικό σύμπλεγμα που αναφέρουν ότι η Τουρκία θα είναι ο επόμενος αντίπαλος για το Ισραήλ μετά το Ιράν. Η εξέλιξη αυτή δε έρχεται στον απόηχο των πρόσφατων φιλοτουρκικών δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ και της κίνησης του Λευκού Οίκου να δρομολογήσει την πώληση στην Τουρκία των κινητήρων F110 της General Electric, με τους οποίους η Άγκυρα επιθυμεί να εξοπλίσει το 5ης γενιάς μαχητικό αεροσκάφος KAAN.
Ήδη όμως στο Κογκρέσο υπάρχει ισχυρή διακομματική αντίδραση στην πώληση των κινητήρων προς την Τουρκία, όπως και στην πρόθεση του Λευκού Οίκου για επανεισδοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα του μαχητικού F-35. Πρέπει να θεωρείται βέβαιο πως ο επιθετικός παροξυσμός του Ερντογάν κατά του Ισραήλ εν γένει θα διογκώσει τις αντιδράσεις στο Κονγκρέσο, με την περαιτέρω ενεργοποίηση του εβραϊκού λόμπυ.
Ο γεωπολιτικός τυχοδιωκτισμός του Τούρκου αυταρχικού ηγέτη κινδυνεύει να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την δραματική κατάσταση στον Λίβανο, ενώ είναι φανερό πως επιδιώκει να υπονομεύσει τις προσπάθειες ειρήνευσης με το Ισραήλ και εξουδετέρωσης της τρομοκρατικής Χεζμπολάχ. Μένει να φανεί εάν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα συνεχίσει και τώρα την κραυγαλέα υποστηρικτική στάση του απέναντι στον Ερντογάν, όπως και ποιά θα είναι η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα πρόσφατα γεγονότα πάντως δεν μπορούν να μας γεμίζουν με αισιοδοξία.