Ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να παρατείνει την εκεχειρία με το Ιράν, επιλέγοντας τη διπλωματική οδό αντί μιας άμεσης στρατιωτικής κλιμάκωσης, σε μια συγκυρία όπου οι συνομιλίες βρίσκονται σε εύθραυστο σημείο.
Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, όπως αναφέρει το CNN, ελήφθη μετά από έντονες διαβουλεύσεις στον Λευκό Οίκο, ενώ η Ουάσινγκτον ανέμενε απάντηση από την Τεχεράνη σε ένα πλαίσιο βασικών όρων που είχε ήδη αποσταλεί. Η απουσία ανταπόκρισης ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι «η ιρανική πλευρά δεν έχει καταλήξει σε κοινή γραμμή», με Αμερικανούς αξιωματούχους να αποδίδουν τη στάση αυτή σε εσωτερικές διαφωνίες.
Κατά την ίδια ανάλυση, ο Τραμπ και οι συνεργάτες του εκτιμούν ότι οι «σοβαρές ρωγμές» στο εσωτερικό της ιρανικής ηγεσίας συνδέονται και με τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, με ανοιχτό το ερώτημα αν παρέχει σαφείς οδηγίες ή αν οι διαπραγματευτές κινούνται χωρίς ξεκάθαρη εντολή.
Ο Τραμπ «αγοράζει χρόνο»
Η χθεσινή ημέρα ξεκίνησε με έντονη διπλωματική κινητικότητα και προετοιμασίες για νέο γύρο συνομιλιών, ακόμη και με πιθανή μετάβαση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στο Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η αβεβαιότητα για τη συμμετοχή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις οδήγησε τελικά σε αναβολή και στην απόφαση Τραμπ για παράταση της εκεχειρίας.
Το BBC σημειώνει ότι πρόκειται για τη δεύτερη φορά μέσα σε λίγες εβδομάδες που ο Τραμπ αποφεύγει την κλιμάκωση, «αγοράζοντας χρόνο» σε μια σύγκρουση που πλησιάζει τους δύο μήνες και έχει ήδη επιβαρύνει την παγκόσμια οικονομία.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι η απόφαση ελήφθη κατόπιν αιτήματος των μεσολαβητών από το Πακιστάν, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα «αναστείλουν την επίθεση μέχρι η ιρανική ηγεσία να παρουσιάσει μια ενιαία πρόταση».
Αναλυτές μιλούν για πραγματισμό αλλά και αδιέξοδο
Οι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την αποτελεσματικότητα της κίνησης. Μιλώντας στο BBC ο πρώην Αμερικανός πρέσβης Τζέιμς Τζέφρι τόνισε ότι «δεν υπάρχει σαφής φόρμουλα για τον τερματισμό των πολέμων», προσθέτοντας πως είναι σύνηθες ένας πρόεδρος να «απειλεί με σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση, ενώ ταυτόχρονα προσφέρει μια ισχυρή συμφωνία».
Στο ίδιο μέσο, ο αναλυτής Μπράιαν Κατούλις χαρακτήρισε την απόφαση «πραγματιστική, βασισμένη στις εμφανείς ρωγμές της ιρανικής ηγεσίας», επισημαίνοντας όμως ότι «δημιουργεί νέα ερωτήματα για το πώς ο Τραμπ θα διαχειριστεί το οικονομικό και πολιτικό κόστος της κρίσης».
Από την πλευρά του, το CNN υπογραμμίζει ότι η παράταση της εκεχειρίας ενδέχεται να δώσει χρόνο στο Ιράν να διαμορφώσει κοινή θέση, αλλά προειδοποιεί ότι «δεν υπάρχει καμία εγγύηση» ότι αυτό θα οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο. Αντιθέτως, Αμερικανοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η Τεχεράνη μπορεί να καθυστερεί σκόπιμα τις διαπραγματεύσεις.
Ανοιχτά μέτωπα και σκληρές θέσεις
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, τα βασικά σημεία σύγκρουσης παραμένουν άλυτα. Το Ιράν ζητά την άρση του αποκλεισμού των λιμανιών του στα Στενά του Ορμούζ ως προϋπόθεση για νέες συνομιλίες, αίτημα που ο Τραμπ απορρίπτει , δηλώνοντας ότι «δεν πρόκειται να ανοίξουμε τα Στενά μέχρι να υπάρξει τελική συμφωνία».
Την ίδια στιγμή, Ιρανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται αδιάλλακτοι. Όπως ανέφερε σύμβουλος της ιρανικής Βουλής, «η παράταση της εκεχειρίας δεν σημαίνει τίποτα. Η πλευρά που χάνει δεν μπορεί να επιβάλλει όρους. Η συνέχιση της πολιορκίας ισοδυναμεί με βομβαρδισμό και πρέπει να αντιμετωπιστεί στρατιωτικά».
Παράταση χωρίς εγγυήσεις για λύση
Τanto το CNN όσο και το BBC συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι η παράταση της εκεχειρίας αποτελεί περισσότερο μια τακτική κίνηση του Τραμπ παρά ένδειξη άμεσης λύσης. Από τη μία πλευρά, δίνει χώρο για διπλωματικούς ελιγμούς, αλλά από την άλλη, αναδεικνύει το βάθος των διαφωνιών.
Ο Τραμπ παραμένει αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι «θα καταλήξουμε σε μια εξαιρετική συμφωνία». Ωστόσο, όπως επισημαίνουν τα δύο διεθνή μέσα, η πραγματικότητα των διαπραγματεύσεων δείχνει ότι μια γρήγορη και οριστική διευθέτηση της σύγκρουσης παραμένει, τουλάχιστον προς το παρόν, μακρινή.