Ο Βλαντίμιρ Πούτιν συμφώνησε να επαναληφθούν τριμερείς συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, ενώ ο πλανήτης στρέφεται σε μόνιμη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Οι τριμερείς διαπραγματεύσεις ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο Άμπου Ντάμπι, σε τεχνικό επίπεδο, με βασικό αντικείμενο τις εγγυήσεις ασφαλείας για τη Ρωσία και την Ουκρανία μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Η εξέλιξη ήρθε μετά τη συνάντηση του Ρώσου προέδρου με τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, στην Αγία Πετρούπολη, στο πλαίσιο της νέας διπλωματικής προσπάθειας της Ουάσιγκτον να σταματήσει τον πιο αιματηρό πόλεμο στην Ευρώπη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Χθές, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους: «Τις προάλλες μιλούσα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για τη διευθέτηση του πολέμου με την Ουκρανία και νομίζω ότι πράγματι πλησιάζουμε σε αυτό. Ίσως να μην έχουμε βρεθεί ποτέ τόσο κοντά».
Ωστόσο, παρά την επανεκκίνηση των επαφών, οι διαφορές μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένουν μεγάλες, ενώ οι εκτιμήσεις για μια άμεση συμφωνία ειρήνης εξακολουθούν να είναι συγκρατημένες.
Συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι από τον Νοέμβριο
Σύμφωνα με το Κρεμλίνο, οι νέες τριμερείς συνομιλίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν στις 10 Νοεμβρίου ή αργότερα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Ρωσίας, της Ουκρανίας και των ΗΠΑ.
Η συνάντηση του Γουίτκοφ με τον Πούτιν διήρκεσε σχεδόν τρεις ώρες και ήταν η ένατη φορά που ο Αμερικανός απεσταλμένος συναντήθηκε προσωπικά με τον Ρώσο πρόεδρο.
Πριν από τη συνάντηση στην Αγία Πετρούπολη, ο Γουίτκοφ είχε πραγματοποιήσει επαφές στο Όσλο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τους ηγέτες της Φινλανδίας και της Νορβηγίας, καθώς και Ευρωπαίους αξιωματούχους και εκπροσώπους του ΝΑΤΟ.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος μετέφερε στον Πούτιν ότι οι συνομιλίες είχαν αποκτήσει «κάποια δυναμική», ενώ Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η ουκρανική πλευρά παρουσίασε νέες ιδέες και προτάσεις.
Η αντίδραση της Μόσχας, ωστόσο, δεν ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντική. Ο Γιούρι Ουσακόφ, σύμβουλος του Ρώσου προέδρου για θέματα εξωτερικής πολιτικής, δήλωσε ότι οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν δεν ικανοποίησαν πλήρως τη ρωσική πλευρά.
«Αυτές οι λεπτομέρειες, ας το πούμε έτσι, δεν μας ικανοποιούν απόλυτα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, ερωτηθείς αργότερα από τη ρωσική κρατική τηλεόραση για το πόσο κοντά βρίσκεται η ειρήνη, απάντησε: «Δεν ξέρω πόσο κοντά βρισκόμαστε, αλλά τα πράγματα κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση».
Ο Τραμπ αυξάνει την πίεση στην Ουκρανία
Οι διπλωματικές επαφές πραγματοποιούνται ενώ εντείνονται οι ανησυχίες στο Κίεβο και μεταξύ των συμμάχων του ότι οι ΗΠΑ απομακρύνονται σταδιακά από την Ουκρανία, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, η Ουάσιγκτον έχει κατά περιόδους περιορίσει την έγκαιρη παροχή πληροφοριών για ρωσικές επιθέσεις, ενώ έχουν καταγραφεί προβλήματα που επηρεάζουν τις στρατιωτικές επικοινωνίες της Ουκρανίας.
Παράλληλα, ο Τραμπ εντείνει την πίεση προς τον Ζελένσκι για την επίτευξη συμφωνίας. Την Τρίτη προειδοποίησε ότι η Ουκρανία πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο, διαφορετικά θα αντιμετωπίσει «κάτι πολύ κακό».
Η στάση αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι η αμερικανική κυβέρνηση ενδέχεται να επιδιώξει μια συμφωνία που θα εξυπηρετεί σε σημαντικό βαθμό τις ρωσικές απαιτήσεις. Η Ουάσιγκτον έχει επίσης προχωρήσει πρόσφατα σε αναστολή ορισμένων κυρώσεων κατά της Μόσχας, έχει συμφωνήσει στην αγορά ρωσικού ντίζελ και έχει ασκήσει έντονη κριτική στον Ζελένσκι.
Το σενάριο για μια νέα «Γιάλτα»
Ο ανταποκριτής του BBC Στίβεν Ρόζενμπεργκ εκτιμά ότι οι εξελίξεις αυτές διευκολύνουν τον Πούτιν, καθώς μειώνουν την πίεση προς το Κρεμλίνο. Παράλληλα, η Ρωσία γνωρίζει ότι η ουκρανική αεράμυνα βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση και ενδέχεται να θεωρεί τον επερχόμενο χειμώνα ευκαιρία για την εντατικοποίηση των επιθέσεων.
Σύμφωνα με τον Ρόζενμπεργκ, μια άμεση συνάντηση κορυφής μεταξύ Πούτιν, Ζελένσκι και Τραμπ δεν φαίνεται να βρίσκεται κοντά, καθώς ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει δείξει ιδιαίτερη διάθεση να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον Ουκρανό ομόλογό του, εκτός εάν η συνάντηση πραγματοποιηθεί στη Μόσχα.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων όμως βρέθηκε και το ενδεχόμενο συνάντησης του Πούτιν με τον Τραμπ και τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα τον επόμενο μήνα, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του APEC (Οικονομική Συνεργασία Ασίας-Ειρηνικού).
Το Κρεμλίνο ανέφερε ότι το Πεκίνο προετοιμάζει ήδη μια συνάντηση που, όπως υποστηρίζει, θα είναι η πρώτη του είδους της στην ιστορία.
Ορισμένοι σχολιαστές στη Ρωσία έχουν ήδη χαρακτηρίσει την προοπτική αυτή «Νέα Γιάλτα», παραπέμποντας στη διάσκεψη του 1945, όταν οι λεγόμενοι «3 μεγάλοι», ο Ιωσήφ Στάλιν, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Φράνκλιν Ρούζβελτ συζήτησαν το μέλλον της μεταπολεμικής Ευρώπης.
Ο Ρώσος βουλευτής και τηλεοπτικός παρουσιαστής Γεβγκένι Ποπόφ υποστήριξε ότι «η Ρωσία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι αυτή τη στιγμή οι μόνες υπερδυνάμεις στον κόσμο» και πρόσθεσε ότι μια συνάντηση των ηγετών τους θα ήταν θετική για ολόκληρο τον πλανήτη.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα εάν οι νέες διπλωματικές πρωτοβουλίες θα οδηγήσουν σε ουσιαστικές υποχωρήσεις από τις εμπόλεμες πλευρές ή εάν θα ενισχύσουν κυρίως τη διεθνή θέση του Πούτιν. Όπως επισημαίνει ο ανταποκριτής του BBC, μια τέτοια συνάντηση στην Κίνα θα μπορούσε να επαναφέρει τον Ρώσο πρόεδρο στο επίκεντρο της παγκόσμιας πολιτικής, ακριβώς εκεί όπου επιδιώκει να βρίσκεται.