BBC: Οι Ρώσοι μεγιστάνες οραματίζονται ήδη την επόμενη μέρα χωρίς τον Πούτιν, τον λένε «παππού» -Τα τρία σενάρια

BBC: Οι Ρώσοι μεγιστάνες οραματίζονται ήδη την επόμενη μέρα χωρίς τον Πούτιν, τον λένε «παππού» -Τα τρία σενάρια

EΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΛΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΙΔΟΥ
Βλαντιμίρ Πούτιν
© Alexander Kazakov, Sputnik, Kremlin Pool Photo via AP

Οι πλουσιότεροι επιχειρηματίες της Ρωσίας αρχίζουν να οραματίζονται πώς θα ήταν το μέλλον της χώρας μετά την αποχώρηση του Βλαντιμίρ Πούτιν από την εξουσία, σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του BBC.

Όπως αναφέρει ο Βιτάλι Σεβτσένκο, επικεφαλής αναλυτής του BBC Μοnitoring που υπογράφει το άρθρο, παρά το γεγονός ότι δεν διαφαίνεται άμεσα η αποχώρηση του Ρώσου προέδρου, ούτε υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, ο 74χρονος Πούτιν βρίσκεται στο Κρεμλίνο εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα και στη Μόσχα όλοι γνωρίζουν ότι, αργά ή γρήγορα, θα έρθει η ώρα που θα αποχωρήσει.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όταν ρωτήθηκε πέρυσι από το πρακτορείο Reuters αν σκοπεύει να παραμείνει στην εξουσία έως το 2036 -οπότε και λήγει τυπικά η συνταγματική του θητεία-, ο Πούτιν απάντησε: «Μόνο ο Θεός ξέρει αν θα έχουμε την υγεία». Σε περίπτωση παραίτησης ή θανάτου του Πούτιν κατά τη διάρκεια της θητείας του, τα ηνία θα αναλάμβανε ο πρωθυπουργός, Μιχαήλ Μισούστιν. Ο Μισούστιν, ωστόσο, δεν έχει εκδηλώσει προεδρικές φιλοδοξίες (γεγονός που αποτελεί, πιθανότατα, έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους διορίστηκε). Κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε ένα είδος κενού εξουσίας.

Έτσι, οι αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Ρωσία προβλέπουν διάφορα πιθανά σενάρια. Τι ελπίζουν να συμβεί, όμως, οι Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι; Πριν αποκαλύψει ωστόσο τις προθέσεις τους, ο Σεβτσένσκο ξεκινά το άρθρο του περιγράφοντας ποια είναι η σχέση σήμερα των Ρώσων δισεκατομμυριούχων με τον πρόεδρο της χώρας.

Το δημοσίευμα υπενθυμίζει τη συνάντηση του Πούτιν με τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Ρωσίας, λίγες ώρες μετά την εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022. Περισσότεροι από τριάντα έξι εξ αυτών κάθονταν στριμωγμένοι κατά μήκος ενός τοίχου, φορώντας μάσκες προστασίας λόγω της πανδημίας COVID. Ένας ρεπόρτερ ρωσικής εφημερίδας τούς περιέγραψε ως «χλωμούς και άυπνους». Μπαίνοντας στην αίθουσα, ο Πούτιν κάθισε στην απέναντι πλευρά, δημιουργώντας ένα τεράστιο κενό ανάμεσα στον ίδιο και τους επιχειρηματίες. Όπως συνήθως, δεν φορούσε μάσκα. Όταν τους ζήτησε να συνεργαστούν με την κυβέρνηση, κανείς δεν απάντησε.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Βλαντιμίρ Πούτιν
© Maxim Shipenkov/Pool Photo via AP

«Αυτή η σιωπή έχει καταστεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των Ρώσων υπερπλούσιων. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών της διακυβέρνησης του Πούτιν, έμαθαν ότι το τίμημα, αν υψώσουν φωνή, μπορεί να είναι βαρύ», αναφέρει το BBC φέρνοντας ως παράδειγμα την υπόθεση του μεγιστάνα στα πετρέλαια Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, ο οποίος φυλακίστηκε το 2003, αφού είχε ασκήσει κριτική στον Πούτιν. Πέρασε τα επόμενα 10 χρόνια πίσω από τα κάγκελα, καταδικασμένος για φοροδιαφυγή, απάτη και υπεξαίρεση, κατηγορίες τις οποίες ο ίδιος αρνήθηκε.

«Ωστόσο, ακόμα και μέσα σε αυτή τη σιωπή, ακούγονται ψίθυροι: ορισμένα μέλη της άλλοτε πανίσχυρης ρωσικής επιχειρηματικής ελίτ φαίνεται να οραματίζονται μια Ρωσία μετά τον Πούτιν. Αναρωτιούνται αν, μετά την αποχώρηση ή τον θάνατο του προέδρου, η χώρα θα μπορούσε να επιστρέψει σε μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη της δεκαετίας του 1990 -όταν οι ολιγάρχες απολάμβαναν τους καρπούς της εξουσίας- ή αν, αντίθετα, θα μπορούσε να ριζώσει ένα πιο υγιές πολιτικό σύστημα», συνεχίζει η ανάλυση.

Το BBC κάνει μία ιστορική αναδρομή από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το 1991, μέχρι σήμερα. Υπενθυμίζει ότι τότε αναδείχθηκε στη Ρωσία μία νέα οικονομική ελίτ, οι «ολιγάρχες», άνθρωποι που εκμεταλλεύτηκαν το τέλος του κομμουνισμού, απέκτησαν τεράστιο πλούτο και, στη συνέχεια, επιδίωξαν να ελέγξουν τους πολιτικούς προς όφελός τους. Τη δεκαετία εκείνη τεράστιες κρατικές επιχειρήσεις βγήκαν προς πώληση και όσοι διέθεταν τις κατάλληλες διασυνδέσεις έγιναν εκατομμυριούχοι, ακόμη και δισεκατομμυριούχοι, σχεδόν μέσα σε μια νύχτα. Η διαφθορά ήταν το κύριο χαρακτηριστικό.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ωστόσο, μετά την εκλογή του Πούτιν το 2000, οι ολιγάρχες έχασαν σταδιακά την πολιτική τους ισχύ, καθώς ο νέος πρόεδρος δεν επιθυμούσε να μοιράζεται την εξουσία.

Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, το Κρεμλίνο εφάρμοσε πολιτική ανταμοιβών και κυρώσεων, επιβραβεύοντας τους πιστούς επιχειρηματίες με κρατικά συμβόλαια που σχετίζονται με τον πόλεμο και κατάσχοντας περιουσίες όσων άσκησαν κριτική.

Σύμφωνα με το Forbes, οι Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι έχουν φτάσει τους 155, με τη συνολική περιουσία τους να αγγίζει τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το BBC, τα χρήματα δεν τους εξασφαλίζουν πλέον πολιτική επιρροή στο εσωτερικό, ενώ στο εξωτερικό βρίσκονται στο περιθώριο λόγω των δυτικών κυρώσεων. «Δεν κρατούν χαρτιά, δεν συμμετέχουν στο παιχνίδι», δηλώνει χαρακτηριστικά ο εξόριστος πολιτικός και αναλυτής Ντμίτρι Νεκράσοφ. «Είναι πλούσιοι επειδή έχουν κάποια σχέση με τον Πούτιν, και όχι το αντίστροφο».

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ορισμένοι αρχίζουν έτσι να σκέφτονται τι θα συμβεί όταν ο Πούτιν αποχωρήσει από την εξουσία.

Μια Ρωσία χωρίς τον Πούτιν -Τα τρία σενάρια

Το δημοσίευμα εξετάζει τρία πιθανά σενάρια. Το πρώτο είναι η μετάβαση σε ένα πιο δημοκρατικό σύστημα. Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, αυτό φαντάζει ως το λιγότερο πιθανό σενάριο καθώς, όπως αναφέρει το BBC, «βασικοί δημοκρατικοί θεσμοί έχουν αποδυναμωθεί ή καταργηθεί κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Πούτιν». «Η Ρωσία έχει συνηθίσει τόσο πολύ στη βία, που έχει αποξενωθεί από τις καθιερωμένες δημοκρατικές διαδικασίες», επισημαίνει η Αλεξάνδρα Προκοπένκο, Ρωσίδα δημοσιογράφος και αναλύτρια που ζει στην εξορία.

Το δεύτερο σενάριο είναι να συνεχιστεί το αυταρχικό μοντέλο διακυβέρνησης υπό νέο ηγέτη. Ωστόσο, η Προκοπένκο εκτιμά ότι δεν θα πρόκειται για μια δικτατορία τύπου «ισχυρού άνδρα» - τουλάχιστον όχι άμεσα. Τέτοιες εξελίξεις απαιτούν χρόνο, εξηγεί: αρχικά, ο διάδοχος του Πούτιν θα είναι ασθενέστερος από τον ίδιο και θα διαθέτει λιγότερους πόρους.

Το τελευταίο σενάριο και αυτό που, κατά το BBC, προτιμούν οι μεγιστάνες, είναι να επανακτήσουν την ισχύ τους και η Ρωσία να επιστρέψει σε ένα σύστημα που θυμίζει την ολιγαρχία της δεκαετίας του 1990. «Θα ήθελαν να επιστρέψουν σε μια εποχή που τους άκουγαν, που δεν τους αφαιρούσαν τα περιουσιακά στοιχεία και που κατανοούσαν τους κανόνες του παιχνιδιού», λέει η Προκοπένκο.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ήδη, ορισμένοι «προσπαθούν να γίνουν φίλοι με τους κατάλληλους αξιωματούχους ασφαλείας ή υπουργούς», λέει ο Ντμίτρι Νεκράσοφ, εξόριστος πολιτικός και αναλυτής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η στάση των μεγιστάνων τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί εν μέρει από την οικονομική τους κατάσταση. Όσοι διαθέτουν αρκετό ρευστό θα έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση να «παίξουν πολιτικά παιχνίδια» και να διεκδικήσουν θέσεις ισχύος, προετοιμαζόμενοι για μια Ρωσία στη μετά-Πούτιν εποχή. Αντιθέτως, όσοι εξαρτώνται από κρατικά συμβόλαια ή την εύνοια της κυβέρνησης θα φοβούνται υπερβολικά μήπως τα χάσουν όλα.

Ο «παππούς» Πούτιν

Αξιοσημειώτη είναι όμως και μια αποκάλυψη που κάνει η Προκοπένκο όσον αφορά στον τρόπο που οι επιχειρηματίες μιλούν για τον Πούτιν. Στο παρελθόν τον αποκαλούσαν «Nachalnik» (που μεταφράζεται ως «αφεντικό»), καθώς και «Perviy» («πρώτος») ή με τα αρχικά του «VV» - προσωνύμια που όλα υποδηλώνουν έναν βαθμό σεβασμού. Τώρα τον αποκαλούν «Ded», δηλαδή «γέρο» ή «παππού», με μια δόση περιφρόνησης.

Παρ' όλα αυτά, οι μεγιστάνες στη Ρωσία φαίνεται πως εξακολουθούν να κυριεύονται από φόβο. Χαρακτηριστική, σύμφωνα με την Προκοπένκο, είναι η περίπτωση ενός μεγιστάνα ο οποίος καθ' όλη τη διάρκεια της συνέντευξης μαζί του καθόταν κυριολεκτικά πάνω στο τηλέφωνό του επειδή πίστευε ότι έτσι θα δυσκόλευε τις μυστικές υπηρεσίες να παρακολουθούν τις ψηφιακές επικοινωνίες. «Σκέφτηκα ότι πρόκειται για έναν φόβο απολύτως σταλινικού τύπου. Είναι εντελώς παράλογο», λέει η Προκοπένκο.

Η συνέντευξη του μεγιστάνα των λιπασμάτων

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο για το τι ενδέχεται να επιζητούν οι μεγιστάνες σε ένα μέλλον μετά τον Πούτιν προέκυψε από τον Αντρέι Μελνιτσένκο, γνωστό ως τον «βασιλιά των λιπασμάτων» παγκοσμίως και όγδοο πλουσιότερο άνθρωπο στη Ρωσία σήμερα. Σε συνέντευξή του στον Economist, παρότι επανέλαβε θέσεις του Κρεμλίνου για τον πόλεμο, υποστήριξε ότι η Ρωσία χρειάζεται να ενισχύσει τις σχέσεις της με τον υπόλοιπο κόσμο και τάχθηκε υπέρ ενός συστήματος που δεν θα βασίζεται στην εξουσία ενός μόνο προσώπου, αν και δεν ζήτησε την αποχώρηση του Πούτιν.

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμφωνα με την Προκοπένκο, η παρέμβασή του ενδεχομένως αποτελεί κάλεσμα προς άλλους πλούσιους επιχειρηματίες να εκφράσουν τις απόψεις τους. Το BBC, πάντως, σημειώνει ότι παρατηρητές εκτιμούν ότι η συνέντευξη δόθηκε με κάποιας μορφής έγκριση από το Κρεμλίνο, είτε σιωπηρής είτε ρητής.

Ωστόσο, το BBC επισημαίνει ότι, παρά τη δυσαρέσκεια που επικρατεί στους κόλπους της οικονομικής ελίτ, οι πιθανότητες να λάβουν δράση στο μέλλον οι μεγιστάνες είναι ελάχιστες. «Τι μπορούν να κάνουν, πέρα ​​από το να οδηγηθούν κατευθείαν στη φυλακή και να χάσουν την περιουσία τους; Είναι εύκολο για όσους βρίσκονται στο Λονδίνο να λένε: "Γιατί δεν σηκώνεστε όλοι να αντιδράσετε, έστω κι αν καταλήξετε κατευθείαν στη φυλακή;". Αλλά αυτό ακριβώς είναι που θα συνέβαινε», αναφέρει ο Μάικ Κάλβεϊ, Αμερικανός χρηματοοικονομικός παράγοντας που υπήρξε βασικός επενδυτής στη Ρωσία.

«Κάποτε, οι πλουσιότεροι άνδρες της Ρωσίας είχαν τη δυνατότητα να κινούν τα νήματα στα ανώτατα κλιμάκια της εξουσίας. Μετά την αποχώρηση του Πούτιν, είναι βέβαιο ότι θα προσπαθήσουν να ανακτήσουν την παλιά τους επιρροή. Το ερώτημα είναι: θα τους το επιτρέψουν τα απομεινάρια του τρέχοντος καθεστώτος;», καταλήγει η ανάλυση του BBC.

Ακολουθήστε το iefimerida στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο iefimerida
ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ
Tο iefimerida.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

Δείτε επίσης

Περισσότερα