Τη βαθιά ανησυχία και τη λύπη του για το κλείσιμο της ιστορικής ρωσικής εφημερίδας Novaya Gazeta, ενός από τα σημαντικότερα προπύργια της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας στη Ρωσία, εξέφρασε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ.
Σε ανακοίνωσή του, ο Τουρκ χαρακτήρισε την εξέλιξη «ένα νέο σκληρό, καταστροφικό πλήγμα» για τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης που εξακολουθούν να λειτουργούν στη Ρωσική Ομοσπονδία, επισημαίνοντας τη διαρκώς αυξανόμενη πίεση που δέχεται η ελεύθερη δημοσιογραφία στη χώρα.
«Ανησυχώ βαθύτατα και λυπάμαι μετά την ανακοίνωση που έκανε σήμερα η εφημερίδα Novaya Gazeta, έγκριτη και εμφατικά ανεξάρτητη, σύμφωνα με την οποία αναγκάζεται να κλείσει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ύπατος Αρμοστής.
Αυξανόμενοι περιορισμοί μετά την εισβολή στην Ουκρανία
Ο Φόλκερ Τουρκ υπογράμμισε ότι η ανεξάρτητη δημοσιογραφία στη Ρωσία βρίσκεται εδώ και χρόνια αντιμέτωπη με ολοένα και περισσότερους περιορισμούς και πιέσεις, οι οποίοι εντάθηκαν σημαντικά μετά τη μεγάλης κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Η ανεξάρτητη δημοσιογραφία σε αυτή τη χώρα αντιμετωπίζει εδώ και πολλά χρόνια αυξανόμενους περιορισμούς και πιέσεις, ωστόσο αυτοί εντάθηκαν σημαντικά μετά τη μεγάλης κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, υπό τη μορφή μιας ολοένα και πιο περιοριστικής νομοθεσίας, αυστηρότερων κρατικών ελέγχων, όπως και παρενόχλησης και δίωξης δημοσιογράφων», κατήγγειλε ο Τουρκ.
Ο Ύπατος Αρμοστής κάλεσε τις ρωσικές αρχές να σταματήσουν να εφαρμόζουν μέτρα που εμποδίζουν την κάλυψη ζητημάτων μείζονος δημόσιου ενδιαφέροντος και να διασφαλίσουν την ελεύθερη και ανεμπόδιστη ανταλλαγή απόψεων.
Παράλληλα, ζήτησε να επιτραπεί η έκφραση ολόκληρου του φάσματος των απόψεων, τόσο στα μέσα ενημέρωσης όσο και στον δημόσιο διάλογο, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα για την ελευθερία της έκφρασης και της ενημέρωσης.
Μια εφημερίδα με βαρύ τίμημα για την ανεξαρτησία της
Η Novaya Gazeta έχει συνδέσει το όνομά της με την ερευνητική δημοσιογραφία, την αποκάλυψη παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την κριτική απέναντι στη ρωσική εξουσία.
«Κατά τη διάρκεια της ιστορίας της, η Novaya Gazeta και οι δημοσιογράφοι της προσέφεραν μια εξαιρετική συμβολή στην ανεξάρτητη δημοσιογραφία και στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συχνά με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο», υπογράμμισε ο Ύπατος Αρμοστής.
Το τίμημα υπήρξε βαρύ: έξι δημοσιογράφοι ή συνεργάτες της έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων και η Άννα Πολιτκόφσκαγια, μία από τις πιο γνωστές ερευνητικές δημοσιογράφους της Ρωσίας. Η Πολιτκόφσκαγια είχε καταγράψει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα εγκλήματα πολέμου στην Τσετσενία, ενώ δολοφονήθηκε με πυροβολισμούς στη Μόσχα τον Οκτώβριο του 2006. Η υπόθεσή της έγινε διεθνές σύμβολο των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι όταν ερευνούν ευαίσθητες υποθέσεις και ασκούν κριτική στην εξουσία.
Το κλείσιμο της Novaya Gazeta αποτελεί, σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ένα ακόμη σοβαρό πλήγμα για την πολυφωνία και την ελευθερία του Τύπου στη Ρωσία, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ανεξάρτητος δημοσιογραφικός λόγος βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση.