Η εξάρτηση του αμερικανικού στρατού από το δορυφορικό δίκτυο Starlink της SpaceX έχει εξελιχθεί σε πεδίο έντονης αντιπαράθεσης μεταξύ της εταιρείας του Έλον Μάσκ και του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ.
Καθώς τα αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη-καμικάζι, τα οποία καθοδηγούνται από το δίκτυο του Έλον Μασκ, άρχισαν να σημειώνουν ορατά κέρδη στον πόλεμο κατά του Ιράν, ανώτερα στελέχη της SpaceX κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το Πεντάγωνο θα έπρεπε να πληρώνει περισσότερα για την πρόσβαση στο δορυφορικό δίκτυο Wi-Fi της εταιρείας.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, η SpaceX πίεσε το Πεντάγωνο να καταβάλει πολύ υψηλότερα ποσά για τη χρήση του Starlink σε αμερικανικά επιθετικά drones, υποστηρίζοντας ότι ο στρατός χρησιμοποιούσε υπηρεσίες ανώτερου επιπέδου χωρίς να πληρώνει το αντίστοιχο κόστος.
Η διαμάχη αφορά κυρίως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αυτοκτονίας LUCAS, ένα αμερικανικό drone χαμηλού κόστους, παρόμοιο με τα ιρανικά Shahed, τα οποία μπορούν να περιφέρονται πάνω από έναν στόχο και στη συνέχεια να πραγματοποιούν επίθεση αυτοκτονίας. Τα drones αυτά βασίζονται στις δορυφορικές συνδέσεις Starlink για επικοινωνία, πλοήγηση και μετάδοση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Η SpaceX ζήτησε μεγαλύτερη χρέωση για το Starlink
Λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της αμερικανικής βομβιστικής εκστρατείας κατά του Ιράν, στελέχη της SpaceX συναντήθηκαν με αξιωματούχους του Πενταγώνου και υποστήριξαν ότι οι υπάρχουσες χρεώσεις δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές δυνατότητες που χρησιμοποιούσε ο στρατός.
Σύμφωνα με έγγραφα του Πενταγώνου που εξέτασε το Reuters και πηγές με γνώση των συνομιλιών, ο αμερικανικός στρατός πλήρωνε περίπου 5.000 δολάρια ανά τερματικό σύνδεσης, ενώ η SpaceX υποστήριζε ότι οι επιχειρήσεις των drones απαιτούσαν υπηρεσία αξίας περίπου 25.000 δολαρίων τον μήνα.
Η εταιρεία φέρεται να υποστήριξε ότι τα drones λειτουργούσαν υπό συνθήκες που αντιστοιχούν περισσότερο σε αεροπορική υπηρεσία υψηλής απόδοσης και όχι σε μια απλή υπηρεσία εδάφους ή κινητικότητας.
Από την πλευρά του, το Πεντάγωνο αντέτεινε ότι η πανάκριβη συνδρομή των 25.000 δολαρίων είχε σχεδιαστεί για μεγάλα αεροσκάφη και όχι για drones-καμικάζι που χρησιμοποιούν τη σύνδεση Starlink μόνο για λίγα λεπτά ή ώρες πριν από την επίθεση.
Παρά τις αντιρρήσεις, το Πεντάγωνο τελικά αποδέχθηκε την αύξηση των τιμών, σχεδόν διπλασιάζοντας το κόστος κάθε drone LUCAS. Μέχρι τότε, κάθε μονάδα κόστιζε περίπου 30.000 δολάρια.
Η στρατιωτική έκδοση Starshield
Σε αντίθεση με τα εμπορικά τερματικά Starlink που πωλούνται σε καταστήματα λιανικής, η SpaceX διαθέτει ειδική στρατιωτική υπηρεσία με την ονομασία Starshield, η οποία παρέχεται αποκλειστικά στην αμερικανική κυβέρνηση και στο Πεντάγωνο μέσω συμφωνίας του 2023.
Τα τερματικά Starshield μπορούν να συνδέονται όχι μόνο με τους εμπορικούς δορυφόρους Starlink αλλά και με ξεχωριστό, ασφαλέστερο δορυφορικό δίκτυο που φέρει επίσης την ονομασία Starshield. Η συγκεκριμένη υποδομή θεωρείται κρίσιμη για επιχειρήσεις υψηλής ασφαλείας, καθώς προσφέρει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε παρεμβολές και κυβερνοεπιθέσεις.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, τερματικά Starshield χρησιμοποιήθηκαν σε περισσότερα από 12 αμερικανικά συστήματα drones, μεταξύ των οποίων επιθετικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας που αξιοποιούνται για επιτήρηση και αποστολές κρούσης.
Ο Μασκ και το μήνυμα
Η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών κλιμακώθηκε αμέσως μετά τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Την 1η Μαρτίου, ο Elon Musk σχολίασε δημόσια στην πλατφόρμα X ανάρτηση χρήστη που εμφάνιζε drone LUCAS με ενσωματωμένο τερματικό Starlink.
Ο Μασκ έγραψε ότι η χρήση εμπορικού Starlink για οπλικά συστήματα παραβιάζει τους όρους χρήσης της υπηρεσίας και ότι τέτοιες συνδέσεις διακόπτονται όταν εντοπίζονται. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι υπάρχει ξεχωριστό στρατιωτικό δίκτυο, το Starshield, το οποίο λειτουργεί για λογαριασμό της κυβέρνησης των ΗΠΑ.
Το Πεντάγωνο αρνήθηκε ότι παραβίασε οποιαδήποτε συμφωνία με τη SpaceX, όμως τις επόμενες ημέρες στελέχη της εταιρείας πίεσαν για αναθεώρηση της τιμολόγησης, υποστηρίζοντας ότι ο στρατός χρησιμοποιούσε πολύ ακριβότερες δυνατότητες από αυτές που χρεωνόταν.
Ανησυχία στο Πεντάγωνο για την εξάρτηση από τη SpaceX
Η υπόθεση έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες σε ανώτατους αξιωματούχους του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, καθώς η SpaceX αποκτά ολοένα μεγαλύτερη επιρροή σε κρίσιμες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με το Reuters, ακόμη και μετά τη συμφωνία για τις αυξημένες χρεώσεις, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι συνέχισαν να εκφράζουν επιφυλάξεις για το μοντέλο συνεργασίας με τη SpaceX.
Κατά τη διάρκεια προσωρινής εκεχειρίας τον Απρίλιο, αξιωματούχοι του Πενταγώνου συναντήθηκαν με τον Terrence O’Shaughnessy, πρώην στρατηγό της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας και σήμερα επικεφαλής του αμυντικού τομέα της SpaceX, προκειμένου να επανεξετάσουν συνολικά το θέμα της τιμολόγησης.
Παρά τις εντάσεις, το Πεντάγωνο εξετάζει τώρα την αγορά περισσότερων από 3.500 πρόσθετων συνδρομών Starshield, συμπεριλαμβανομένων 100 συνδέσεων του πανάκριβου αεροπορικού πακέτου. Μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να αποφέρει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως στη SpaceX.
Το σχέδιο για απευθείας σύνδεση κινητών στο Ιράν
Παράλληλα με τη στρατιωτική χρήση του Starlink, νέα αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει και γύρω από σχέδιο του Πενταγώνου για παροχή διαδικτυακής πρόσβασης στους Ιρανούς πολίτες.
Μετά τη βίαιη καταστολή διαδηλώσεων στο Ιράν και τις διακοπές επικοινωνιών-διαδικτυακό λοκντάουν που επέβαλαν οι ιρανικές αρχές, η κυβέρνηση των ΗΠΑ φέρεται να εισήγαγε λαθραία περισσότερα από 6.000 τερματικά Starlink στη χώρα, ώστε να παρέχει πρόσβαση στο διαδίκτυο στους πολίτες.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, οι ιρανικές αρχές άρχισαν να κατάσχουν τα τερματικά και να εγκαθιστούν συστήματα παρεμβολής σε μεγάλες πόλεις για να μπλοκάρουν τις συνδέσεις.
Ως απάντηση, αξιωματούχοι του Πενταγώνου ξεκίνησαν συνομιλίες με τη SpaceX για την ανάπτυξη υπηρεσίας απευθείας σύνδεσης κινητών τηλεφώνων μέσω Starlink - μιας τεχνολογίας παρόμοιας με δίκτυο 5G που θα επέτρεπε πρόσβαση στο διαδίκτυο χωρίς επίγεια τερματικά.
Η SpaceX φέρεται να ζήτησε έως και 500 εκατομμύρια δολάρια για την έναρξη της υπηρεσίας και επιπλέον 100 εκατομμύρια δολάρια μηνιαίως για τη λειτουργία της, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στο Πεντάγωνο λόγω του τεράστιου κόστους.
Μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές εάν έχει επιτευχθεί τελική συμφωνία.
Η SpaceX αποκτά τεράστια ισχύ
Η υπόθεση αναδεικνύει τη μοναδική θέση που έχει αποκτήσει η SpaceX στην αμερικανική αμυντική βιομηχανία.
Σε αντίθεση με τους παραδοσιακούς αμυντικούς εργολάβους, η εταιρεία του Μασκ διαθέτει τεράστια εμπορική δραστηριότητα πέρα από τα κυβερνητικά συμβόλαια, γεγονός που της δίνει σημαντική διαπραγματευτική δύναμη απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Ο Clayton Swope, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η SpaceX «έχει την κυβέρνηση των ΗΠΑ του χεριού του».
Σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στην αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC), περίπου το 20% των συνολικών εσόδων της SpaceX προέρχεται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Παράλληλα, η εταιρεία επιδιώκει να αυξήσει τα έσοδά της ενόψει της δημόσιας εγγραφής της, η οποία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες χρηματιστηριακές εισαγωγές στην ιστορία.
Το Starlink έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο εργαλείο σύγχρονου πολέμου από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, παρέχοντας παγκόσμια δορυφορική κάλυψη για επικοινωνίες πεδίου μάχης και στοχοποίηση ακριβείας ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές.
Σήμερα, ο στόλος της SpaceX αριθμεί περίπου 10.000 δορυφόρους και αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 60% όλων των ενεργών δορυφόρων σε τροχιά, ξεπερνώντας κατά πολύ ανταγωνιστές όπως η OneWeb και η Amazon.