H Αρμενία και οι ΗΠΑ συμφώνησαν σήμερα, Δευτέρα, να συνεργαστούν στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για πολιτικούς σκοπούς.
Η συμφωνία εντάσσεται στην πρόθεση της Ουάσιγκτον να ενισχύσει τους δεσμούς της με τη χώρα, έναν πρώην στενό σύμμαχο της Ρωσίας, μήνες αφότου συνέβαλε στη σύναψη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας στον Νότιο Καύκασο μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν.
Μια δήλωση για τη συμφωνία στον πυρηνικό τομέα υπογράφηκε από τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος πραγματοποιεί διήμερη επίσκεψη στη χώρα.
Οι δύο αξιωματούχοι είπαν πως ολοκλήρωσαν τις διαπραγματεύσεις σχετικά με τη Συμφωνία 123 (123 Agreement), η οποία επιτρέπει στις ΗΠΑ να χορηγούν νόμιμα άδειες για πυρηνική τεχνολογία και εξοπλισμούς σε άλλες χώρες.
Δουλειές δισεκατομμυρίων για τις ΗΠΑ
Η συμφωνία περιλαμβάνει, αρχικά, αμερικανικές εξαγωγές στην Αρμενία έως και 5 δισεκατομμύρια δολάρια και άλλα 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια για καύσιμα και συντήρηση, είπε ο Βανς.
«Αυτή η συμφωνία θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην ολοένα και βαθύτερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ της Αρμενίας και των ΗΠΑ», είπε ο Πασινιάν κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Βανς.
«Η ειρήνη δεν χτίζεται από ανθρώπους που επικεντρώνονται υπερβολικά στο παρελθόν. Η ειρήνη χτίζεται από ανθρώπους που επικεντρώνονται στο μέλλον… Δημιουργούμε μαζί πραγματική ευημερία για την Αρμενία και τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε από την πλευρά του ο Αμερικανός αντιπρόεδρος.
Αν και εξαρτιόταν εδώ και καιρό σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία και το Ιράν για τις ενεργειακές προμήθειές της, η Αρμενία εξετάζει αυτήν τη στιγμή προτάσεις από αμερικανικές, ρωσικές, κινεζικές, γαλλικές και νοτιοκορεατικές εταιρείες για την κατασκευή ενός νέου πυρηνικού αντιδραστήρα που θα αντικαταστήσει τη δική της, ρωσικής κατασκευής, μονάδα πυρηνικής ενέργειας Metsamor.
Προς το παρόν δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση, όμως οι σημερινές ανακοινώσεις ανοίγουν τον δρόμο για την επιλογή ενός αμερικανικού σχεδίου. Αυτό θα μπορούσε να καταφέρει ένα πλήγμα στη Ρωσία, που παραδοσιακά θεωρεί τον Νότιο Καύκασο σφαίρα επιρροής της, όμως η ισχύς της εκεί περιορίστηκε μετά την εισβολή της στην Ουκρανία.
Η «Διαδρομή Τραμπ» με το ακρωνύμιο TRIPP που παρακάμπτει Ρωσία και Ιράν
Η επίσκεψη Βανς πραγματοποιείται έξι μήνες αφού οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν μια συμφωνία στον Λευκό Οίκο, που θεωρήθηκε το πρώτο βήμα προς την ειρήνη έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια πολέμου.
Ο Τζέι Ντι Βανς επιδιώκει επίσης να προωθήσει τη «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία (TRIPP)», έναν προτεινόμενο διάδρομο, μήκους 43 χιλιομέτρων, που θα διασχίσει τη νότια Αρμενία και θα δίνει στο Αζερμπαϊτζάν έναν απευθείας δρόμο προς τον θύλακά του Ναχιτσεβάν.
Ο διάδρομος αυτός θα συνδέει καλύτερα την Ασία με την Ευρώπη, ενώ θα παρακάμπτει -κάτι κρίσιμο για την Ουάσιγκτον- τη Ρωσία και το Ιράν, σε μια χρονική στιγμή που δυτικές χώρες θέλουν να επεκτείνουν τις ενεργειακές και εμπορικές οδούς μακριά από τη Ρωσία, λόγω της σύρραξης στην Ουκρανία.
«Δεν κάνουμε απλά ειρήνη για την Αρμενία», υπογράμμισε ο Βανς. «Δημιουργούμε πραγματική ευημερία για την Αρμενία και τις ΗΠΑ μαζί».
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται να επισκεφθεί το Αζερμπαϊτζάν την Τετάρτη και την Πέμπτη, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
Με στοιχεία από ΑΠΕ-ΜΠΕ