Τη λήξη της κρίσης με τις ΗΠΑ αναφορικά με τη Διώρυγα του Παναμά ανακοίνωσε ο πρόεδρος της χώρας της Κεντρικής Αμερικής, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο.
Ο κύκλος έντασης ΗΠΑ - Παναμά είχε ανοίξει τον περασμένο χρόνο μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να «πάρει πίσω» τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία, καθώς υποστήριζε ότι η διώρυγα του Παναμα τελεί ουσιαστικά υπό κινεζικό έλεγχο, λόγω της παρουσίας της εταιρείας Hutchison Holdings από το Χονγκ Κονγκ, η οποία διαχειρίζεται δύο λιμενικούς σταθμούς, έναν στον Ειρηνικό και έναν στον Ατλαντικό.
Στο καθιερωμένο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του προς την Εθνοσυνέλευση, ο Μουλίνο εμφανίστηκε καθησυχαστικός: «Ο Παναμάς κινήθηκε προς μια σχέση σεβασμού, αποκατέστησε την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και τη φιλία, και η διώρυγα παρέμεινε παναμαϊκή – όπως πράγματι θα συνεχίσει να είναι», δήλωσε.
Διπλωματική πίεση και συναγερμός στον Παναμά
Οι επαναλαμβανόμενες απειλές του Τραμπ μέσα στο 2025 προκάλεσαν έντονη ανησυχία στον Παναμά, παραδοσιακό σύμμαχο των ΗΠΑ. Η Ουάσινγκτον είχε φτάσει στο σημείο να ζητήσει - ανεπιτυχώς - να διέρχονται τα αμερικανικά πλοία από τη διώρυγα χωρίς να καταβάλλουν τέλη, μολονότι το απαγορεύουν ρητά οι διμερείς συνθήκες.
Οι συμφωνίες που διέπουν τη λειτουργία της διώρυγας, η οποία κατασκευάστηκε και εγκαινιάστηκε από τις ΗΠΑ το 1914 αλλά παραδόθηκε πλήρως στον Παναμά στις 31 Δεκεμβρίου 1999, προβλέπουν ότι όλα τα πλοία, ανεξαρτήτως σημαίας, πληρώνουν τέλη ανάλογα με τη χωρητικότητα και το φορτίο τους.
«Αποκαταστάθηκε η εμπιστοσύνη»
Σύμφωνα με τον Μουλίνο, η αποκλιμάκωση επήλθε χάρη σε «σταθερή αποφασιστικότητα, χρόνο και διπλωματική δουλειά».
Παναμάς: Ρεκόρ εσόδων από τα τέλη διέλευσης της Διώρυγας
Ο Παναμάς, όπως είπε, συνεργάζεται πλέον «ενεργά» με τις Ηνωμένες Πολιτείες «στη μάχη κατά του διεθνούς εγκλήματος», υπογραμμίζοντας ότι οι διμερείς σχέσεις έχουν επανέλθει σε λειτουργική τροχιά.
Απαντώντας στους επικριτές του, ο πρόεδρος του Παναμά σημείωσε με αιχμηρό τόνο: «Τελείωσαν οι δυσοίωνες προβλέψεις και οι πομπώδεις, κοντόφθαλμες δηλώσεις», επιχειρώντας να δείξει ότι η χώρα του απέφυγε ένα μείζον γεωπολιτικό ρήγμα χωρίς να κάνει πίσω στην κυριαρχία της.
Ασφάλεια, στρατιωτική συνεργασία και τα λιμάνια
Η κρίση, ωστόσο, άφησε αποτύπωμα. Εν μέσω των πιέσεων, Ουάσινγκτον και Παναμάς υπέγραψαν αμφιλεγόμενες συμφωνίες ασφαλείας που επιτρέπουν την πραγματοποίηση στρατιωτικών ασκήσεων των ΗΠΑ σε έδαφος του Παναμά για την επόμενη τριετία. Στο πλαίσιο της έντασης με τη Βενεζουέλα ο αμερικανικός στρατός έχει ήδη πραγματοποιήσει τρεις ασκήσεις με την αστυνομία του Παναμά, ενώ νέες είναι προγραμματισμένες για φέτος.
Παράλληλα, η Hutchison Holdings συμφώνησε να πουλήσει τους δύο λιμενικούς σταθμούς της διώρυγας σε κοινοπραξία με επικεφαλής την αμερικανική BlackRock. Η συμφωνία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, ενώ η αρχική σύμβαση παραχώρησης προς την εταιρεία του Χονγκ Κονγκ, που έχει προσβληθεί δικαστικά, έχει δεχθεί έντονη κριτική από υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Παναμά.
Για την κυβέρνηση Μουλίνο, πάντως, το μήνυμα είναι σαφές: η διώρυγα παραμένει υπό παναμαϊκό έλεγχο και η κρίση με τις ΗΠΑ ανήκει - τουλάχιστον προσώρας - στο παρελθόν.