Το πόσο κοντά βρίσκεται το καθεστώς των Αγιατολάχ στο Ιράν στην κατάρρευση και τι συμβαίνει πραγματικά πίσω από τις κλειστές πόρτες στην Τεχεράνη απασχολεί την ισραηλινή αμυντική και πολιτική ηγεσία.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλούνται Ισραηλινοί αξιωματούχοι, το ιρανικό καθεστώς εξακολουθεί να εμφανίζει επιθετική στάση απέναντι στους γείτονές του, ωστόσο βρίσκεται σε μια διαδικασία εσωτερικής φθοράς.
Αυτή η φθορά, όπως εκτιμάται, μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια, ενώ οι αυστηρές οικονομικές κυρώσεις και η διεθνής συνεργασία θα μπορούσαν να την επιταχύνουν σημαντικά, αναφέρει το ρεπορτάζ της ισραηλινής «Jerusalem Post».
Καταστολή και αυξανόμενη κοινωνική πίεση
Σύμφωνα με την ισραηλινή ανάλυση, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούσαν στενά την εκστρατεία καταστολής που εξαπέλυσε το ιρανικό καθεστώς εναντίον των διαδηλωτών σε ολόκληρη τη χώρα.
Αναφορές που συγκεντρώθηκαν από αξιωματούχους στην Ουάσιγκτον και τo Tελ Αβίβ περιέγραφαν συλλήψεις, σοβαρά βασανιστήρια και ένα ευρύ μοτίβο εξαφανίσεων πολιτών χωρίς ίχνη. Αυτή η εικόνα υποδήλωνε τα επίπεδα πόλωσης και κοινωνικής και πολιτικής πίεσης στο εσωτερικό του Ιράν.
Αρχικά, ούτε το Ισραήλ ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδίαζαν νέα επιχείρηση μετά την «Επιχείρηση Rising Lion». Ωστόσο, καθώς έρχονταν στο φως αναφορές για μαζικές και αδιάκριτες δολοφονίες ανδρών, γυναικών, παιδιών και ηλικιωμένων, η ισραηλινή αμυντική ηγεσία κατέληξε σε διαφορετική εκτίμηση, υποστηρίζει η «Jerusalem Post».
«Η στιγμή για μια ακόμη επιχείρηση θα έρθει, είναι αναπόφευκτη» ήταν το μήνυμα που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μεταφέρθηκε σε κλειστά φόρουμ.
Το κίνητρο δεν ήταν μόνον η αυξανόμενη απειλή που θεωρείται ότι συνιστά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και η απόφαση του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ να προχωρήσει στην παραγωγή χιλιάδων βαλλιστικών πυραύλων.
Παράλληλα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι, όπως υποστηρίζει το δημοσίευμα, έβλεπαν ένα ηθικό καθήκον να επέμβει το Ισραήλ για την υπεράσπιση διαδηλωτών και όσων αντιμάχονταν το καθεστώς της Τεχεράνης, αλλά και μια στρατηγική ευκαιρία να προωθηθεί μια διαδικασία που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει στην κατάρρευση των Αγιατολάχ.
Οι τρεις πυλώνες για την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν
Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου αποδέχθηκε την εισήγηση της αμερικανικής κυβέρνησης και ταξίδεψε στον Λευκό Οίκο για κρίσιμη συνάντηση με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, συνοδευόμενος από ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας.
Στόχος ήταν η ενίσχυση της συνεργασίας και η έγκριση ενός κοινoύ στρατηγικού σχεδίου.
Στη συνάντηση, ωστόσο, δεν υπήρξε ρητή δέσμευση για ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος. Όπως διευκρίνισε ένας αξιωματούχος: «Θα δημιουργήσουμε τις συνθήκες για αλλαγή καθεστώτος».
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η ισραηλινή αντιπροσωπεία παρουσίασε τρεις βασικούς πυλώνες: εναλλακτική ηγεσία, στοχευμένες εκστρατείες επιρροής και επιχειρήσεις στο έδαφος.
Η προσέγγιση αυτή βασίζεται στην εκτίμηση ότι οι αεροπορικές επιδρομές από μόνες τους δεν μπορούν να ανατρέψουν ένα καθεστώς.
Οικονομική απομόνωση
Έξι μήνες μετά την «Επιχείρηση Roaring Lion», Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας εκτιμούν σήμερα ότι το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε πορεία εσωτερικής επιδείνωσης.
Στους δρόμους και στις αγορές καταγράφονται αναταραχές, ενώ αυξάνεται η ανεργία. Οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν σχεδόν «παγώσει» και η οικονομική κατάσταση εξακολουθεί να επιδεινώνεται.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εξακολουθεί να προσπαθεί να αντέξει την οικονομική πίεση και δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε παραχωρήσεις.
Η Ουάσιγκτον στρέφει μεγάλο μέρος της πίεσης προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Κίνα, που αποτελούν βασικές «γραμμές ζωής» της οικονομίας του Ιράν, μέσω των αγορών ιρανικού πετρελαίου στη μαύρη αγορά. Στόχος είναι να πειστούν να σταματήσουν να βοηθούν την Τεχεράνη να παρακάμπτει τις κυρώσεις.
Τι συμβαίνει στο πυρηνικό και στρατιωτικό μέτωπο
Στο στρατιωτικό πεδίο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τα κέρδη σε επίπεδο πληροφοριών και επιχειρήσεων έχουν διατηρηθεί.
Σύμφωνα με πηγές ασφαλείας, το Ιράν δεν έχει επαναλάβει τον εμπλουτισμό ουρανίου ούτε έχει μεταφέρει φυγοκεντρητές, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών του παραμένει βαθιά θαμμένο κάτω από το έδαφος.
«Η αμυντική τους βιομηχανία έχει καταστραφεί», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η εγκατάσταση Pickaxe Mountain παραμένει ανέπαφη, λόγω της έλλειψης εναέριων πυρομαχικών ικανών να την καταστρέψουν.
Το «παιχνίδι με το χρόνο» και ο φόβος νέας επίθεσης
Η τρέχουσα κατάσταση αποτελεί ένα παιχνίδι με το χρόνο για την κάθε πλευρά, όπου ο αμερικανικός χρόνος μετράται με βάση τις τιμές των καυσίμων και την υπομονή του Τραμπ, ενώ ο ιρανικός χρόνος γίνεται όλο και πιο πιεστικός μέρα με τη μέρα.
Ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, έχει ήδη προτείνει δημοσίως την επίτευξη διπλωματικής συμφωνίας «όσο είμαστε ακόμα στα πόδια μας», εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων στα ανώτερα κλιμάκια της κυβέρνησης, υποστηρίζει το δημοσίευμα.
Από την άλλη, στο Ισραήλ υπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας απρόβλεπτης ιρανικής κίνησης.
Η εκτίμηση είναι ότι η Τεχεράνη μπορεί να επιχειρήσει να ξεφύγει από την οικονομική πίεση επιτιθέμενη στο Ισραήλ, με στόχο να εξαναγκάσει την άλλη πλευρά σε περιορισμένες διαπραγματεύσεις και να καταλήξει σε νέες συνεννοήσεις.
Το μήνυμα του Ισραήλ προς την Τεχεράνη, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είναι ότι αν το Ιράν επιτεθεί, δεν θα υπάρχει επιστροφή. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η απάντηση θα μπορούσε να στοχεύσει κρίσιμες εθνικές υποδομές, τις οποίες ένα καθεστώς που βρίσκεται σε κατάρρευση δεν θα μπορούσε να ανακατασκευάσει.
Την ίδια ώρα, Ιρανοί αξιωματούχοι εξακολουθούν να ανησυχούν για το ενδεχόμενο μιας νέας αιφνιδιαστικής επίθεσης, ενώ η αυξημένη ένταση προκαλεί ανησυχία στα ανώτατα κλιμάκια της Τεχεράνης.