Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης κριτικής εντός της κυβέρνησης Τραμπ, μετά την κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας.
Σύμφωνα με την Αμερικανίδα συντηρητική ακτιβίστρια Λόρα Λούμερ, Αμερικανοί αξιωματούχοι εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο να ανακαλέσουν τον Μπάρακ στην Ουάσιγκτον, μεταδίδει το ισραηλινό Ynet.
«Πηγή μου λέει ότι ο πρέσβης Τομ Μπάρακ βρίσκεται σε λεπτή θέση απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ και το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ», έγραψε η Λούμερ στο X, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός πρέσβης φέρει μέρος της ευθύνης για την πρόσφατη ένταση.
Σε δεύτερη ανάρτησή της ανέφερε ότι ο Μπάρακ κλήθηκε στην Ουάσιγκτον για «διαβουλεύσεις», ενώ επικαλέστηκε πηγή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που φέρεται να είπε: «Τον θέλουμε τόσο πολύ, εκτός που μπορεί να προσλάβουμε μεταφορείς για να μαζέψουν τα πράγματά του».
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί, πάντως, δεν έχουν επιβεβαιωθεί, επισημαίνει το ισραηλινό μέσο ενημέρωσης.
Η σύγκρουση για τη Συρία
Ο Τομ Μπάρακ βρέθηκε στο επίκεντρο κριτικής μετά τις πρόσφατες αναφορές για «κατεχόμενα» από το Ισραήλ, Υψίπεδα του Γκολάν και κατάφωρη παραβίαση της διεθνούς τάξης. Μετά τις σφοδρές αντιδράσεις ο πρέσβης ανασκεύασε εξηγώντας εξηγώντας ότι η περιοχή ανήκει στο Ισραήλ.
Το Ισραήλ κατέλαβε τα Υψίπεδα Γκολάν κατά τη διάρκεια του Πολέμου των Έξι Ημερών του 1967 και τα προσάρτησε το 1981.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Ynet, οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη φαίνεται να είναι η κορυφή του παγόβουνου καθώς πιθανά η Ουάσιγκτον είναι απογοητευμένη από την αρνητική συμβολή του Μπάρακ στην εξομάλυνση των σχέσεων Τουρκίας-Συρίας- Ισραήλ.
H ένταση συνδέεται με την προσπάθεια της Τουρκίας να επεκτείνει τη στρατιωτική της παρουσία στη Συρία, ιδιαίτερα γύρω από την αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, κοντά στο Ιντλίμπ.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Άγκυρα «έλαβε το μήνυμα» μετά την ισραηλινή επίθεση στη βάση, όπου η Τουρκία φέρεται να επιδίωκε να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία.
Οι διπλωματικές προσπάθειες δεν κατάφεραν να αποτρέψουν την τουρκική κίνηση, με αποτέλεσμα το Ισραήλ να καταλήξει ότι απαιτούνταν στρατιωτική δράση.
Χωρίς να αποκαλύψει τι ακριβώς σχεδίαζε να αναπτύξει η Τουρκία στη βάση, ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος έκανε λόγο για «πραγματικά και σημαντικά πράγματα που δεν πρέπει να βρίσκονται εκεί», προειδοποιώντας ότι τέτοια συστήματα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν επικίνδυνο προηγούμενο και να περιορίσουν μελλοντικές ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία.
«Δεν βλέπω πόλεμο αύριο το πρωί»
Ο ίδιος αξιωματούχος χαρακτήρισε την Τουρκία σοβαρή μακροπρόθεσμη απειλή, χωρίς ωστόσο να προβλέψει άμεση πολεμική σύγκρουση.
«Δεν βλέπω πόλεμο με αυτήν αύριο το πρωί», είπε χαρακτηριστικά.
Το Ισραήλ επιδιώκει να αποτρέψει μια μεγάλη τουρκική στρατιωτική ανάπτυξη στη νότια Συρία, διατηρώντας παράλληλα την ελευθερία κινήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας του. Την ίδια στιγμή, η Ιερουσαλήμ συνεχίζει τις επαφές με τη Δαμασκό, προσπαθώντας να αποφύγει μια απευθείας σύγκρουση με την Άγκυρα.
Η κριτική στον Μπάρακ
Ο Ισραηλινός αξιωματούχος άσκησε σφοδρή κριτική και στον Τομ Μπάρακ, κατηγορώντας τον ότι συμβάλλει στη διεθνή νομιμοποίηση του Σύρου προέδρου Αχμέντ αλ-Σάρα και ότι «μας προκαλεί σημαντική ζημιά».
Παρά τις εντάσεις, το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί διπλωματικούς διαύλους με τη Συρία, ακόμη και σε επίπεδο ανώτερων αξιωματούχων, χωρίς όμως να εγκαταλείπει την επιλογή στρατιωτικής δράσης όταν θεωρεί ότι απειλούνται τα συμφέροντά του.
Ο αξιωματούχος περιέγραψε αυτή τη στρατηγική ως ένα είδος «κβαντικής διπλωματίας», εμπνευσμένης από τον Ντόναλντ Τραμπ.
«Δεν είναι μηδέν ή ένα. Συνεργάζεται με όλους και πολεμάει τους πάντες», είπε.
Η Τουρκία ως αυξανόμενη απειλή
Η ισραηλινή ανησυχία δεν αφορά μόνο τις τουρκικές στρατιωτικές κινήσεις στη Συρία. Υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Άγκυρα έχει διευρύνει σημαντικά την περιφερειακή της παρουσία, υιοθετώντας παράλληλα ολοένα πιο εχθρική ρητορική απέναντι στο Ισραήλ, εξηγεί το Ynet.
Η Τουρκία παραμένει μία από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της περιοχής και διατηρεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή αναπτύξεις σε χώρες όπως η Συρία, η Λιβύη και η Σομαλία.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ένας από τους ισχυρότερους συμμάχους του Ερντογάν και πιθανός μελλοντικός διάδοχός του, έχει χαρακτηρίσει πρόσφατα το Ισραήλ «ένα βάρος που η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να σηκώσει», αναφέρει το ισραηλινό δημοσίευμα.
Γιατί κανείς δεν θέλει έναν πόλεμο
Παρά την κλιμάκωση, το Ισραήλ έχει ισχυρούς λόγους να αποτρέψει μια ευρύτερη σύγκρουση.
Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, διατηρεί στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ και έχει ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια του Ισραήλ. Σημαντικό μέρος του πετρελαίου που φτάνει στο Ισραήλ από το Αζερμπαϊτζάν και το Καζακστάν περνά από την Τουρκία και εξάγεται μέσω του λιμανιού του Τσεϊχάν.
Έτσι, το Ισραήλ βρίσκεται μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο στρατηγικό δίλημμα προσπαθώντας να περιορίσει την τουρκική στρατιωτική επέκταση στη Συρία, χωρίς να ανοίξει ένα νέο μέτωπο με μία από τις ισχυρότερες χώρες της περιοχής.