Η επίθεση του αμερικανικού υποβρυχίου στην ιρανική φρεγάτα «IRIS Dena» ανοικτά των ακτών της Σρι Λάνκα συνιστά την πρώτη βύθιση εχθρικού πλοίου από τις ΗΠΑ με τορπίλη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Την επιχείρηση του αμερικανικού υποβρυχίου σε διεθνή ύδατα επιβεβαίωσε ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ.
Σύμφωνα με πηγές του ναυτικού και του υπουργείου Άμυνας της Σρι Λάνκα, η επίθεση άφησε πίσω της τουλάχιστον τουλάχιστον 87 νεκρούς και 61 αγνοούμενους. Η φρεγάτα «IRIS Dena», με περίπου 180 μέλη πληρώματος, βυθίστηκε λίγο έξω από τα χωρικά ύδατα της νησιωτικής χώρας στον Ινδικό Ωκεανό.
Χέγκσεθ: «Πολεμούμε για να νικήσουμε»
«Ένα αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε ένα ιρανικό πολεμικό πλοίο που νόμιζε ότι ήταν ασφαλές σε διεθνή ύδατα. Αντί γι’ αυτό, βυθίστηκε από μια τορπίλη», δήλωσε ο Χέγκσεθ. Περιγράφοντας την επίθεση, πρόσθεσε: «Ήταν ένας “σιωπηλός θάνατος”. Είναι η πρώτη βύθιση εχθρικού πλοίου από τις ΗΠΑ με τορπίλη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Πολέμου των ΗΠΑ από την επίθεση δείχνει την ιρανική φρεγάτα να συγκλονίζεται από μια τεράστια έκρηξη που ανατίναξε το πίσω μέρος του σκάφους, το ανέβασε από το νερό και το έκανε να αρχίσει να βυθίζεται από την πρύμνη.
Ο ίδιος τόνισε ότι η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε πλήρη στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τεχεράνη: «Όπως και σε εκείνον τον πόλεμο, πολεμάμε για να νικήσουμε».
Η στιγμή της επίθεσης στην ιρανική φρεγάτα
Η φρεγάτα «IRIS Dena», ένα από τα νεότερα πλοία του ιρανικού ναυτικού, ήταν εξοπλισμένη με βαριά πυροβόλα, πυραύλους επιφανείας-αέρος, αντιπλοϊκούς πυραύλους και τορπίλες, ενώ είχε δυνατότητα μεταφοράς ελικοπτέρου. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πλοίο επέστρεφε από διεθνή ναυτική άσκηση στον Κόλπο της Βεγγάλης όταν δέχθηκε την επίθεση.
Η τορπίλη που εκτοξεύθηκε από αμερικανικό υποβρύχιο χτύπησε τη φρεγάτα αργά το βράδυ της Τρίτης. Βίντεο που δόθηκε στη δημοσιότητα από το Πεντάγωνο δείχνει, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, μια βαριά τορπίλη Mark 48 να πλήττει το πλοίο, προκαλώντας τεράστιο πίδακα νερού πριν αυτό βυθιστεί.
Η επίθεση σημειώθηκε σε διεθνή ύδατα περίπου 40 έως 80 χιλιόμετρα νότια της Σρι Λάνκα, εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της χώρας.
Η επιχείρηση διάσωσης
Οι Αρχές της Σρι Λάνκα κινητοποιήθηκαν μετά από σήμα κινδύνου που εξέπεμψε το ιρανικό πλοίο νωρίς το πρωί της Τετάρτης.
Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Βιτζίθα Χέραθ, δήλωσε ότι η ακτοφυλακή έλαβε το σήμα κινδύνου λίγο μετά τις 5:00 τοπική ώρα και ότι άμεσα στάλθηκαν δύο πολεμικά πλοία και ένα αεροσκάφος για επιχείρηση διάσωσης.
«Μέχρι τις 6 το πρωί είχαμε αποστείλει ένα πλοίο του ναυτικού και μέχρι τις 7 το δεύτερο», ανέφερε. Τόνισε, επίσης, ότι η Σρι Λάνκα ήταν υποχρεωμένη να ανταποκριθεί στο αίτημα βοήθειας, καθώς είναι συμβαλλόμενο μέρος στη διεθνή σύμβαση για την έρευνα και διάσωση στη θάλασσα.
Σύμφωνα με τις Αρχές, 32 τραυματίες Ιρανοί ναύτες περισυνελέγησαν από τη θάλασσα και μεταφέρθηκαν στο κεντρικό νοσοκομείο της πόλης Γκάλε, περίπου 115 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας Κολόμπο. Η αστυνομία ενίσχυσε την ασφάλεια γύρω από το νοσοκομείο καθώς οι τραυματίες μεταφέρονταν εκεί.
Ο εκπρόσωπος του ναυτικού της Σρι Λάνκα, Μπουντίκα Σαμπάθ, εξήγησε ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας. «Ανταποκριθήκαμε στο σήμα κινδύνου σύμφωνα με τις διεθνείς μας υποχρεώσεις, καθώς η περιοχή βρίσκεται εντός της ζώνης έρευνας και διάσωσης της Σρι Λάνκα στον Ινδικό Ωκεανό», δήλωσε.
Ωστόσο, οι πληροφορίες για τον αριθμό των θυμάτων παραμένουν αντικρουόμενες. Ορισμένες πηγές κάνουν λόγο για δεκάδες νεκρούς και περισσότερους από 100 αγνοούμενους, ενώ άλλοι αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν μόνο τους 32 τραυματίες που διασώθηκαν.
Ερωτήματα για τη νομιμότητα της επίθεσης
Η βύθιση της ιρανικής φρεγάτας προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις από ειδικούς και πρώην αξιωματούχους των ΗΠΑ, οι οποίοι θέτουν ζήτημα διεθνούς δικαίου.
Ο Ουές Μπράιαντ, πρώην ειδικός στόχευσης των ειδικών επιχειρήσεων της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας και πρώην επικεφαλής αξιολόγησης απωλειών αμάχων στο Πεντάγωνο, αμφισβήτησε τη νομιμότητα της ενέργειας.
«Το πολεμικό πλοίο αποτελούσε ενεργό απειλή ή συμμετείχε σε εχθροπραξίες;» διερωτήθηκε. «Δεν μπορείς να πεις ότι αυτό το πλοίο αποτελούσε άμεση απειλή για κάποιον. Με τη στοχοποίησή του, λέει η κυβέρνηση Τραμπ ότι άμεση απειλή είναι ολόκληρη η κυβέρνηση και ο στρατός του Ιράν; Αν ναι, αυτό αποτελεί ένα εξαιρετικά επικίνδυνο παράδειγμα στρατιωτικής υπέρβασης».
Οι έρευνες για τους αγνοούμενους Ιρανούς ναυτικούς συνεχίζονται, ενώ το περιστατικό θεωρείται ήδη ένα από τα πιο δραματικά ναυτικά επεισόδια των τελευταίων δεκαετιών - με φόβους ότι θα επιταχύνει περαιτέρω την εξάπλωση της σύγκρουσης σε ολόκληρη την περιοχή.