Σε μια κίνηση που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πολιτικά αδιανόητη στην Πορτογαλία κορυφαία στελέχη της Κεντροδεξιάς δηλώνουν δημόσια τη στήριξή τους στον κεντροαριστερό υποψήφιο Αντόνιο Ζουζέ Σεγκούρου,
Στόχος τους να αποτραπεί η εκλογή στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα του ακροδεξιού υποψηφίου Αντρέ Βεντούρα, 43 ετών στις προεδρικές εκλογές της 8ης Φεβρουαρίου.
Η στήριξη αφορά στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, όπου ο Σεγκούρου, πρώην γενικός γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος, διασταυρώνει το ξίφος του με τον ηγέτη του πορτογαλικού ακροδεξιού κόμματος Chega, Αντρέ Βεντούρα, ο οποίος κατέλαβε τη δεύτερη θέση στον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας τον Ιανουάριο.
Δημόσια αποστασιοποίηση από τον ηγέτης της πορτογαλικής ακροδεξιάς
Παρότι οι δημοσκοπήσεις στην Πορτογαλία δεν δείχνουν ρεαλιστική πιθανότητα νίκης του Βεντούρα, οι συντηρητικοί, οι οποίοι στηρίζουν τον Σεκούρο υπογραμμίζουν ότι η στάση τους έχει συμβολικό και πολιτικό βάρος. Όπως σημειώνουν, πρόκειται για σαφή απόρριψη της ακροδεξιάς ρητορικής και επαναβεβαίωση της προσήλωσης σε δημοκρατικές αξίες.
Μεταξύ όσων έχουν ταχθεί υπέρ του Σεκούρο περιλαμβάνονται ο πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός Άνιμπαλ Καβάκο Σίλβα, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Πάουλο Πόρτας, καθώς και ο δήμαρχος της Λισαβόνας και πρώην Ευρωπαίος επίτροπος Κάρλος Μοέδας. Παράλληλα, χιλιάδες πολίτες έχουν υπογράψει ανοιχτή επιστολή στήριξης, προερχόμενοι - όπως τονίζεται - από τον χώρο των «μη σοσιαλιστών».
Η άνοδος του Chega και τα όρια της δημοκρατίας
Ο Βεντούρα συγκέντρωσε σχεδόν το 25% των ψήφων στον πρώτο γύρο, επίδοση που επιβεβαιώνει τη ραγδαία άνοδο του Chega. Μέσα σε έξι χρόνια, το κόμμα πέρασε από την παρουσία ενός μόνο βουλευτή στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Πορτογαλία, αξιοποιώντας ρητορική κατά των μειονοτήτων - ιδίως της κοινότητας των Ρομά -, της μετανάστευσης και της πολιτικής διαφθοράς.
«Πρέπει να χαράξουμε μια κόκκινη γραμμή ανάμεσα στις φιλελεύθερες και τις αντιφιλελεύθερες δυνάμεις», δήλωσε ο πολιτικός σύμβουλος Ενρίκε Μπουρνάι, ένας από τους υπογράφοντες της επιστολής υπέρ του Σεγκούρου.
Πίεση στον πρωθυπουργό
Η μαζική στήριξη συντηρητικών στελεχών προς τον υποψήφιο της Κεντροαριστεράς έχει φέρει σε δύσκολη θέση τον πρωθυπουργό Λουίς Μοντενέγκρο, ο οποίος αποφεύγει να στηρίξει δημόσια οποιονδήποτε από τους δύο υποψηφίους. Η στάση του έχει επικριθεί έντονα στο κοινοβούλιο, με πολιτικούς αντιπάλους να τον κατηγορούν ότι δεν επιλέγει ξεκάθαρα ανάμεσα «σε έναν δημοκράτη και έναν υποψήφιο που αμφισβητεί το δημοκρατικό καθεστώς».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η ουδετερότητα του Μοντενέγκρο αποτελεί τακτική επιλογή, ώστε να μην αποξενώσει τη συντηρητικότερη πτέρυγα του κόμματός του, η οποία βλέπει με καχυποψία κάθε στήριξη σε πρώην σοσιαλιστή ηγέτη.
Ο ρόλος του προέδρου και ο πολιτικός κίνδυνος
Σύμφωνα με τον πολιτικό επιστήμονα Αντόνιο Κόστα Πίντο, η κινητοποίηση κατά του Βεντούρα είναι λογική, δεδομένων των σημαντικών εξουσιών του προέδρου της Δημοκρατίας, όπως το βέτο σε νόμους, οι διορισμοί σε κρίσιμους θεσμούς και η διάλυση της Βουλής.
Ωστόσο, ο ίδιος προειδοποιεί ότι η ευρεία συσπείρωση του πολιτικού κατεστημένου υπέρ του Σεγκούρου μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του Βεντούρα, ενισχύοντας το αφήγημά του περί «συμμαχίας των ελίτ» και επιτρέποντάς του να παρουσιαστεί ως ο αυθεντικός εκπρόσωπος της πορτογαλικής Δεξιάς.