Η πιο μεγαλοπρεπής κατοικία στον αρχαιολογικό χώρο της Πομπηίας ανοίγει για πρώτη φορά για το κοινό, μετά από μεγάλο έργο αποκατάστασης που βρίσκεται σε εξέλιξη.
- Η τεράστια κατοικία, κλειστή στο κοινό από το 1980 για λόγους ασφαλείας, βρίσκεται πλέον σε φάση συντήρησης και αποκατάστασης. Οι φθορές του χρόνου είχαν καταστήσει την πρόσβαση των επισκεπτών επικίνδυνη, κρατώντας το μνημείο κλειστό για 46 χρόνια.
- Το έργο αποκατάστασης, ύψους 1,46 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από τον Γερμανό επιχειρηματία Φρανκ Χόφερ. Η έμπνευσή του προήλθε από την ανάγνωση βιβλίου του επιθεωρητή της Πομπηίας για την αρχαία πόλη.
- Οι δομικές εργασίες στο κτίριο πραγματοποιήθηκαν από το 2021 έως το 2023. Η τρέχουσα φάση των ανακαινίσεων επικεντρώνεται στη συντήρηση των τοιχογραφιών, συμπεριλαμβανομένης της περίφημης «Αφροδίτης της Πομπηίας» που βρίσκεται σε παρεκκλήσι.
- Μέρος της οικίας προγραμματίζεται να ανοίξει για ξεναγήσεις τα Χριστούγεννα του 2026. Παράλληλα, αναπτύσσεται ψηφιακή τεχνολογία για να διευκολυνθεί η κατανόηση του χώρου και να βελτιωθεί η προσβασιμότητα για το κοινό.
Η Οικία του Μάρκου Φάβιου Ρούφου χτίστηκε κατά τα πρότυπα των αυτοκρατορικών παλατιών της Ρώμης και θάφτηκε κατά την έκρηξη του Βεζούβιου που κατέστρεψε την αρχαία πόλη το 79 μ.Χ..
Η έπαυλη θεωρείται ένα σωζόμενο αρχιτεκτονικό θαύμα, με τέσσερις ορόφους που συνδέονται με έναν περίπλοκο λαβύρινθο από διαδρόμους, σκάλες και βεράντες, χτισμένη στα αρχαία τείχη της Πομπηίας και με θέα τον εντυπωσιακό Κόλπο της Νάπολης.
Η τεράστια κατοικία παραμένει εντελώς κλειστή για το κοινό από το 1980 -εδώ και 46 χρόνια - λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια των επισκεπτών από τις φθορές του χρόνου και τώρα βρίσκεται σε φάση συντήρησης και αποκατάστασης, με αποκλειστικά ιδιωτική χορηγία.
Γερμανός προσφέρει 1,46 εκατ. ευρώ για να αποκατασταθεί η έπαυλη
Το μεγάλο έργο αποκατάστασης - ύψους 1,46 εκατομμυρίων ευρώ - χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από έναν Γερμανό επιχειρηματία, τον Φρανκ Χόφερ, ο οποίος επικοινώνησε με τις αρμόδιες αρχές αφού διάβασε το βιβλίο του επιθεωρητή Γκάμπριελ Τσούχτριγκελ του 2023: «Πομπηία: Η Μαγεμένη Πόλη».
«Η αποκατάσταση της εντυπωσιακής κατοικίας του Μάρκου Φάβιου Ρούφους… είναι ένα έργο που βρίσκω συναρπαστικό», δήλωσε ο Χόφερ σε ανακοίνωσή του. «Έχω επίσης την εντύπωση ότι η Πομπηία είναι πολύ ανοιχτή σε καινοτόμες προσεγγίσεις για τη διατήρηση και την πρόσβαση του κοινού».
Αυτή η μνημειώδης προσπάθεια στοχεύει στη σταθεροποίηση της δομής και στη διατήρηση των εξαιρετικά περίπλοκων αρχαίων ρωμαϊκών τοιχογραφιών της.
Οι δομικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν στο σπίτι από το 2021 έως το 2023 και οι τρέχουσες ανακαινίσεις επικεντρώνονται στις τοιχογραφίες, συμπεριλαμβανομένης της περίφημης «Αφροδίτης της Πομπηίας» που βρίσκεται σε ένα παρεκκλήσι εντός της κατοικίας.
Αξιωματούχοι από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας ανακοίνωσαν ότι μέρος της οικίας αναμένεται να ανοίξει για ξεναγήσεις γκρουπ τα Χριστούγεννα του 2026.
Σύμφωνα με τον Τσούχτριγκελ, μέσα στην έπαυλη γίνονται επίσης εργασίες για να γίνει το συγκρότημα πιο προσβάσιμο και ότι αναπτύσσεται ψηφιακή τεχνολογία για να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν τον «απίστευτο λαβύρινθο» που αποτελεί το σπίτι.
«Κατά καιρούς, νιώθεις σαν να βρίσκεσαι σε ένα παλάτι του 19ου αιώνα στη Νάπολη, κι όμως πρόκειται για ένα ρωμαϊκό σπίτι πριν από 2.000 χρόνια», είπε ο αρχαιολόγος.
H ιστορία της Οικία του Μάρκου Φάβιου Ρούφους
Η ιστορία της Οικίας του Μάρκου Φάβιου Ρούφου προσφέρει μια συναρπαστική ματιά στην κοινωνική, πολιτική και αρχιτεκτονική ζωή της ελίτ της Πομπηίας κατά τον 1ο αιώνα π.Χ. και τον 1ο αιώνα μ.Χ., μέχρι την καταστροφή της πόλης από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ.
Η έπαυλη δεν χτίστηκε εξαρχής ως ένα ενιαίο κτίριο, αλλά δημιουργήθηκε από τη συγχώνευση παλαιότερων προϋπαρχουσών προαστιακών κατοικιών.
Οι ιδιοκτήτες της, εκμεταλλεύτηκαν με εξαιρετικό τρόπο τα αρχαία τείχη της πόλης, τα οποία είχαν χάσει την αμυντική τους λειτουργία, για να στηρίξουν την πρωτοποριακή πολυεπίπεδη δομή της
Η ανακάλυψη της έπαυλης
Όπως και η υπόλοιπη Πομπηία, η οικία θάφτηκε κάτω από τις στάχτες του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., διατηρώντας ανέπαφο τον πλούτο της για σχεδόν δύο χιλιετίες. Όταν ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του 20ού αιώνα, εντυπωσίασε αμέσως τους αρχαιολόγους με το μέγεθός της (άνω των 3.000 τ.μ.) και την ποιότητα των διακοσμήσεών της.
Ωστόσο, οι σεισμοί και η φυσική φθορά οδήγησαν στο οριστικό κλείσιμό της το 1980, καθιστώντας την τρέχουσα αποκατάσταση την πιο σημαντική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας της.
Η σύνδεση με την Κλεοπάτρα και τον Ιούλιο Καίσαρα
Ένα από τα πιο σημαντικά ιστορικά στοιχεία της οικίας κρύβεται στο εσωτερικό της, η περίφημη τοιχογραφία που απεικονίζει τη θεά Αφροδίτη (Venus Genetrix) με διάδημα, βασιλικά κοσμήματα και τον μικρό Έρωτα δίπλα της, αντανακλώντας τη μόδα και τα πολιτικά μηνύματα της περιόδου εκείνης.
Οι ιστορικοί έχουν διατυπώσει την ισχυρή υπόθεση ότι η τοιχογραφία αυτή αποτελεί πιστό αντίγραφο του αμφιλεγόμενου χρυσού αγάλματος της Κλεοπάτρας Ζ', το οποίο είχε τοποθετήσει ο ίδιος ο Ιούλιος Καίσαρας στον ναό της Αφροδίτης στη Ρώμη το 46-44 π.Χ..
Ποιος ήταν ο Μάρκος Φάβιος Ρούφους
Ο Μάρκος Φάβιος Ρούφους (Marcus Fabius Rufus) ήταν ένας εξαιρετικά εύπορος Ρωμαίος πολίτης, αριστοκρατικής καταγωγής και άνθρωπος με εκλεπτυσμένο γούστο, που έζησε στην Πομπηία κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ..
Ανήκε στο σημαίνον γένος των Φαβίων (gens Fabia), μιας από τις παλαιότερες και πιο ισχυρές οικογένειες της ρωμαϊκής αριστοκρατίας και ήταν μέλος της τοπικής ελίτ.
Αν και δεν έχουν διασωθεί πλήρη αρχεία για τα αξιώματα που κατείχε - πιστεύεται ότι ήταν δικαστής ή απελεύθερος του αυτοκρατορικού οίκου - το μέγεθος και η πολυτέλεια της κατοικίας του αποδεικνύουν αναμφισβήτητα ότι βρισκόταν στην κορυφή της κοινωνικής και οικονομικής πυραμίδας της πόλης.
Η ταύτιση της οικίας με το όνομά του έγινε χάρη σε μια επιγραφή (σφραγίδα/πινακίδα) που βρέθηκε κοντά στην είσοδο του σπιτιού, μια πρακτική κοινή για τους επιφανείς Ρωμαίους που ήθελαν να δηλώνουν την παρουσία τους στην περιοχή.