Η αστυνομία αναπτύχθηκε σήμερα το βράδυ γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο στη Βαρσοβία μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρός του τέθηκε σε διαθεσιμότητα, ένα θέμα που βρίσκεται στο επίκεντρο αντιπαράθεσης μεταξύ της εθνικιστικής δεξιάς η οποία τον διόρισε όταν ήταν στην εξουσία, και της σημερινής κεντρώας κυβέρνησης υπό τον Ντόναλντ Τουσκ.
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο εθνικιστής Κάρολ Ναβρότσκι, (πολιτικά αντίπαλος του πρωθυπουργού Τουσκ), ανακοίνωσε ότι διακόπτει το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη, όπου μετέβαινε για επίσημη επίσκεψη και επιστρέφει επειγόντως στη Βαρσοβία.
Δεκάδες αστυνομικοί της μονάδας καταστολής των ταραχών εμπόδιζαν την πρόσβαση στον περίβολο του ανώτατου δικαστηρίου της Πολωνίας, σε πολλούς υποστηρικτές του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS, αντιπολίτευση).
Αυτοί διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες για να στηρίξουν τους ανώτατους δικαστές, των οποίων την απομάκρυνση θέλει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο η ΕΕ θεωρεί ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία, ήταν ένα από τα σημεία διαφωνίας μεταξύ των Βρυξελλών και των εθνικιστών, επισημαίνοντας επανειλημμένα την υπεροχή της πολωνικής νομοθεσίας έναντι αυτής της ΕΕ.
Μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, υπόσχεται να επιλύσει την κρίση. Ανεπιτυχώς μέχρι στιγμής καθώς οι διορισμοί της κυβέρνησής του στο Δικαστήριο, δεν έχουν επικυρωθεί από τον αρχηγό του κράτους, ο οποίος τους εμποδίζει.
"Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας", έγραψε ο Ντόναλντ Τουσκ στην πλατφόρμα X. "Έπειτα από χρόνια ανομίας υπό το PiS, αυτή είναι μια διαδικασία δύσκολη, μερικές φορές επώδυνη, που απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος".
Μία εκ των δικαστών αυτών, η Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, ανακοίνωσε την αναστολή άσκησης καθηκόντων του αμφιλεγόμενου προέδρου του δικαστηρίου, του Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι.
Και ο υπουργός Δικαιοσύνης, ο οποίος είναι επίσης γενικός εισαγγελέας, ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ότι ζήτησε την άρση της ασυλίας τόσο του Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι όπως και του αναπληρωτή του, του Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι.
Ωστόσο, επικρατούσε σύγχυση. Το δικαστήριο διέψευσε, καταγγέλλοντας "πραξικόπημα" στον επίσημο λογαριασμό του στην πλατφόρμα X. Ο ιστότοπος του δικαστηρίου δεν ήταν προσβάσιμος σήμερα το βράδυ.
Στον λογαριασμό του στο X, το Δικαστήριο δηλώνει ότι ο πρόεδρος Σβιετσκόφσκι παραμένει στη θέση του και ότι η Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα δεν μπορεί να αναλάβει προσωρινά ως επικεφαλής καθώς δεν έχει ορκιστεί ενώπιον του προέδρου της Δημοκρατίας.
"Τουσκ προδότη", φώναζαν υποστηρικτές του PiS μπροστά από το δικαστήριο, σύμφωνα με δημοσιογράφους. Ορισμένοι προσεύχονταν κρατώντας κομποσκοίνια ή θρησκευτικές εικόνες.
Παρότι η αστυνομία εισήλθε στον περίβολο του δικαστηρίου, δηλώνει ότι δεν εισήλθε στα κτίρια του δικαστηρίου.
Η ανακοίνωση της αστυνομίας της Βαρσοβίας
Η αντίδραση της αστυνομίας της πρωτεύουσας της Πολωνίας εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία διαψεύδει την εισβολή στο Συνταγματικό Δικαστήριο από τα στελέχη της και δίνει διευκρινίσεις σχετικά με το τι έχει συμβεί:
«Σε σχέση με τα μηνύματα που εμφανίζονται στον χώρο της ενημέρωσης και αποσκοπούν στην παραπληροφόρηση της κοινής γνώμης σχετικά με τις ενέργειες της Αστυνομίας στην περιοχή που γειτνιάζει με την έδρα του Συνταγματικού Δικαστηρίου, παρουσιάζουμε την πραγματική εξέλιξη των γεγονότων:
Σήμερα, το Αρχηγείο της Εθνικής Αστυνομίας έλαβε επιστολή από τον Γενικό Εισαγγελέα, η οποία περιείχε αίτημα να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ασφάλεια του Συνταγματικού Δικαστηρίου, λόγω των συνεχιζόμενων διαδηλώσεων γύρω από το κτίριο.
Ταυτόχρονα, το Αρχηγείο της Εθνικής Αστυνομίας έλαβε επιστολή από δικαστή του Συνταγματικού Δικαστηρίου, με την οποία ενημερωνόταν ο Αρχηγός της Εθνικής Αστυνομίας ότι, σε σχέση με προγραμματισμένες δραστηριότητες στις εγκαταστάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου, υπάρχει πιθανότητα να προκύψουν απειλές για τη ζωή και την υγεία των δικαστών και των εργαζομένων του Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς και κίνδυνος διατάραξης της δημόσιας τάξης.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, ζητήθηκε η ανάληψη ενεργειών με στόχο τη διασφάλιση της τάξης και της ασφάλειας των προσώπων. Λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη εκπλήρωσης των καθηκόντων που προβλέπει ο νόμος για την Αστυνομία, και ειδικότερα τη νομική υποχρέωση διασφάλισης της δημόσιας ασφάλειας και τάξης, οι πληροφορίες διαβιβάστηκαν στην Αστυνομική Διεύθυνση της Πρωτεύουσας, με οδηγίες να προβεί στις κατάλληλες ενέργειες.
Τονίζουμε κατηγορηματικά ότι η Αστυνομία δεν βρίσκεται στο εσωτερικό της έδρας του Συνταγματικού Δικαστηρίου και ότι οι αστυνομικοί που βρίσκονται στον εξωτερικό χώρο κλήθηκαν εκεί από εξουσιοδοτημένο πρόσωπο.
Οι ενέργειες της Αστυνομίας περιορίζονται αποκλειστικά στον εξωτερικό χώρο, καθώς και στη διασφάλιση της τάξης και της ασφάλειας στον δημόσια προσβάσιμο χώρο της Λεωφόρου Σούχα (Aleja Szucha).
Κατά τη διάρκεια των επιχειρησιακών ενεργειών σημειώθηκαν περιστατικά στα οποία εμπλέκονταν πρόσωπα που βρίσκονταν εκείνη τη στιγμή στη Λεωφόρο Σούχα, μπροστά από τον φράχτη του Συνταγματικού Δικαστηρίου, μεταξύ των οποίων και η ρίψη επικίνδυνων αντικειμένων εναντίον αστυνομικών που βρίσκονταν στο σημείο.
Οι αστυνομικοί προχώρησαν σε ενέργειες με στόχο τη διασφάλιση της ασφάλειας και την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης.
Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι, σε αντίθεση με πληροφορίες που εμφανίστηκαν σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης και στη συνέχεια αναπαράχθηκαν δημόσια από διάφορα πρόσωπα, η Αστυνομία δεν προέβη σε καμία ενέργεια εναντίον των υπαλλήλων ασφαλείας του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει την έντονη κριτική της αντιπολίτευσης, που κάνει λόγο για «πραξικόπημα».
Οι αστυνομικοί συνέλαβαν τρία άτομα, τα οποία, πηδώντας πάνω από τον φράχτη, εισήλθαν στις εγκαταστάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Σε βάρος των συλληφθέντων θα πραγματοποιηθούν οι προβλεπόμενες διαδικαστικές ενέργειες βάσει του άρθρου 193 του Ποινικού Κώδικα».
Tο δημοσίευμα του Reuters που ανέφερε έφοδο στο Συνταγματικό Δικαστήριο
Το Reuters ανέφερε αρχικά ότι αστυνομικοί εισέβαλαν στις εγκαταστάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου μετά από επεισόδια που σημειώθηκαν έξω από το δικαστήριο, ενώ έγινε και ρίψη επικίνδυνων αντικειμένων εναντίον των αστυνομικών.
Το δικαστήριο ανέφερε στον ιστότοπό του ότι ο πρόεδρός του, Μπόγκνταν Σβιέτσκοφσκι, τέθηκε σε διαθεσιμότητα την Παρασκευή.
Η κρίση έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης πολιτικής αντιπαράθεσης σχετικά με τους διορισμούς δικαστών, η οποία έχει ουσιαστικά παραλύσει τη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο επίσημος λογαριασμός του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας καταγγέλλει παράνομη κατάληψη της ιστοσελίδας του και κάνει λόγο για απόπειρα πραξικοπήματος.
Η διαμάχη για τους έξι δικαστές
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο είναι αρμόδιο να ελέγχει εάν οι νόμοι που ψηφίζονται από το Κοινοβούλιο είναι σύμφωνοι με το Σύνταγμα της Πολωνίας.
Σύμφωνα με το Reuters, η πολιτική διαμάχη έχει οδηγήσει το δικαστήριο σε ουσιαστική παράλυση.
Ο Κάρολ Ναβρότσκι δεν έχει δεχθεί την ορκωμοσία τριών από τους έξι δικαστές που προτάθηκαν από το Κοινοβούλιο.
Από την άλλη πλευρά, ο Μπόγκνταν Σφιεντσκόφσκι έχει αρνηθεί να επιτρέψει σε δικαστές που εξελέγησαν από τη σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία να αναλάβουν τα καθήκοντά τους.
Βίντεο, που κάνει τον γύρο του διαδικτύου, δείχνει τον πρόεδρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σφιεντσκόφσκι, να στέκεται μπροστά στις κλειδωμένες πύλες του θεσμού.