Από την εντολή για την έναρξη ενός πυρηνικού πολέμου μέχρι την εκτόξευση διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων μεσολαβούν μόλις λίγα λεπτά.
Σε αυτό το ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο, έναν από τους πιο κρίσιμους ρόλους δεν τον παίζει μόνο ο Ρώσος πρόεδρος, αλλά και μια μικρή, εξαιρετικά μυστική ομάδα αξιωματικών που βρίσκεται δίπλα του κάθε στιγμή. Πρόκειται για την Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικών Επικοινωνιών, γνωστή ως Υπηρεσία «Κ», η οποία είναι υπεύθυνη για τις περιβόητες «πυρηνικές βαλίτσες».
Η μυστική υπηρεσία «Κ» και τα πυρηνικά της Ρωσίας
Η Υπηρεσία «Κ» αποτελεί μία από τις πιο απόρρητες δομές του ρωσικού στρατού. Οι αξιωματικοί της συνοδεύουν διαρκώς τον πρόεδρο της Ρωσίας, τον υπουργό Άμυνας και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου. Αποστολή τους είναι να διασφαλίζουν ότι, σε περίπτωση κρίσης, θα υπάρξει άμεση και ασφαλής επικοινωνία με τις στρατηγικές πυρηνικές δυνάμεις της χώρας και ότι η εντολή για εκτόξευση πυραύλων θα μεταδοθεί χωρίς καθυστέρηση ή παρεμβολές.
Στην καρδιά αυτού του συστήματος βρίσκεται το αυτοματοποιημένο δίκτυο διοίκησης «Καζμπέκ», όπως επισημαίνει η ουκρανική ερευνητική ιστοσελίδα
«Ντοσιέ».
Σύμφωνα με το ουκρανικό Militarnyi η έρευνα του Ντοσιέ ισχυρίζεται ότι απέκτησε εσωτερικά έγγραφα της Υπηρεσίας K και εντόπισε 53 άτομα που εργάζονται εκεί. Μεταξύ των πολυάριθμων πλοιάρχων και συνταγματάρχων, ανακαλύφθηκε ακόμη και ένας υποστράτηγος. Και ένας από τους φρουρούς του πυρηνικού χαρτοφυλακίου υπηρετούσε στο καταδρομικό Moskva, το οποίο βύθισε η Ουκρανία.
Το πιο γνωστό στοιχείο του είναι ο τερματικός σταθμός «Τσεγκέτ», ευρύτερα γνωστός ως «πυρηνική βαλίτσα». Η ανάπτυξη του «Καζμπέκ» ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυξαν πυραύλους Pershing στην Ευρώπη, μειώνοντας δραματικά τον χρόνο προειδοποίησης για τη Σοβιετική Ένωση. Ο στόχος ήταν ότι ακόμη και αν ο ανώτατος ηγέτης δεν μπορούσε να φτάσει εγκαίρως σε ένα κέντρο διοίκησης, να έχει τη δυνατότητα να δώσει εντολή πυρηνικής ανταπόδοσης από οποιοδήποτε σημείο.
Οι «βαλίτσες» τέθηκαν σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία το 1984, επί Γιούρι Αντρόποφ. Τις χειρίζονται αξιωματικοί της Υπηρεσίας «Κ», οι οποίοι τις μεταφέρουν και θα τις ενεργοποιήσουν, εάν χρειαστεί. Πάντα υπάρχουν τουλάχιστον δύο αξιωματικοί, με μία κύρια και μία εφεδρική βαλίτσα σε περίπτωση τεχνικής βλάβης, υποστηρίζει το ουκρανικό δημοσίσευμα.
Παρά τη διαδεδομένη εικόνα αξιωματικών με ναυτικές στολές πίσω από τον Ρώσο πρόεδρο, τα μέλη της Υπηρεσίας «Κ» δεν προέρχονται κατά κύριο λόγο από το Πολεμικό Ναυτικό. Η συγκεκριμένη ενδυμασία καθιερώθηκε για καθαρά συμβολικούς λόγους ήδη από τη σοβιετική εποχή. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι είναι συνταγματάρχες και πλοίαρχοι πρώτου βαθμού με εμπειρία σε στρατηγικές πυραυλικές δυνάμεις, κέντρα διοίκησης και μονάδες που σχετίζονται άμεσα με τα πυρηνικά όπλα.
Η επιλογή τους γίνεται μέσα από τα πιο «σκληρά» φίλτρα του ρωσικού στρατού. Πολλοί έχουν υπηρετήσει στο Κεντρικό Σημείο Διοίκησης των Στρατηγικών Πυραυλικών Δυνάμεων, ένα υπόγειο συγκρότημα-καταφύγιο σχεδιασμένο να λειτουργεί ακόμη και σε μετα-αποκαλυπτικές συνθήκες.
Ποιος θα πατήσει το κουμπί αν εξουδετερωθεί η ηγεσία
Ακόμη και αν η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας εξουδετερωθεί, η Ρωσία έχει προβλέψει ένα εφεδρικό, σχεδόν δυστοπικό σενάριο. Το σύστημα «Περίμετρος», γνωστό στη Δύση ως «Dead Hand» (Νεκρό χέρι), εγγυάται την ανταπόδοση ακόμη και χωρίς ανθρώπινη εντολή. Εάν καταγραφούν πυρηνικές εκρήξεις και δεν υπάρχει επικοινωνία με την ηγεσία, το σύστημα μπορεί να ενεργοποιήσει πυραύλους διοίκησης που μεταδίδουν απευθείας την εντολή εκτόξευσης στις εν ενεργεία μονάδες.
Η σημασία της Υπηρεσίας «Κ» γίνεται ακόμη μεγαλύτερη στο πλαίσιο του σύγχρονου ρωσικού πυρηνικού δόγματος. Το αναθεωρημένο δόγμα προβλέπει χρήση πυρηνικών όπλων όχι μόνο ως απάντηση σε πυρηνική επίθεση, αλλά και σε περίπτωση «κρίσιμης απειλής για την κυριαρχία ή την εδαφική ακεραιότητα». Η ασάφεια αυτού του ορισμού αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων εκτιμήσεων και καθιστά τον ρόλο όσων βρίσκονται δίπλα στο «πυρηνικό κουμπί» ακόμη πιο βαρύ.