Νέα στοιχεία από συνεντεύξεις και αρχεία της διοίκησης Ομπάμα αποκαλύπτουν τη στιγμή που ο Μπαράκ Ομπάμα εμφανίστηκε βουρκωμένος ενώπιον ανώτερων στελεχών του Λευκού Οίκου μετά την εκλογική νίκη-σοκ του Ντόναλντ Τραμπ το 2016.
Παρά την εμφανή αυτοσυγκράτηση του τότε προέδρου των ΗΠΑ, οι στιγμές που ακολούθησαν δείχνουν τον Ομπάμα φορτισμένο συναισθηματικά, όπως και τη σύζυγό του, Μισέλ, η οποία είχε αποκαλύψει προ διετίας ότι είχε καταρρεύσει μετά την ορκωμοσία του Τραμπ τον Ιανουάριο του 2017.
Τα δάκρυα του Ομπάμα και των συνεργατών του στον Λευκό Οίκο
«Ήρθε να μιλήσει στο ανώτερο προσωπικό», θυμάται η Κρίστι Γκόλντφας, διευθύντρια του Συμβουλίου Ποιότητας Περιβάλλοντος του Λευκού Οίκου. Ο Ομπάμα «σηκώθηκε για να εκφωνήσει μια ομιλία και άρχισε να κλαίει. Μας ευχαρίστησε όλους, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του που πιστέψαμε σε αυτόν».
Η Τζεν Ψάκι, τότε διευθύντρια επικοινωνίας του Ομπάμα, περιέγραψε την ένταση στην αίθουσα: «Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που είναι τόσο σκληροί, έξυπνοι και αφοσιωμένοι… δάκρυσαν».
Ακόμη και «βαριά ονόματα», όπως ο υπουργός Οικονομικών Τζέικομπ Τζ. Λιου και η σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Σούζαν Ράις, δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν τα συναισθήματά τους.
Η ατμόσφαιρα στη Δυτική Πτέρυγα απείχε μακράν από τα σαρκαστικά γέλια και την ειρωνεία που είχαν επικρατήσει πέντε χρόνια νωρίτερα στη δεξίωση της Ένωσης Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, το 2011. Εκείνη η βραδιά είχε μείνει στη μνήμη για τη λάμψη, τα καυστικά σχόλια και την ευκαιρία που είχε δοθεί στον Ομπάμα να σατιρίσει τον τότε μελλοντικό πρόεδρο Τραμπ.
Ο Τραμπ ετοιμαζόταν για την ανατροπή από το 2011
Ο Ντέιβιντ Άξελροντ, στρατηγικός εγκέφαλος της εκλογικής νίκης του Ομπάμα, θυμάται ότι περνούσε ανάμεσα σε προσκεκλημένους ντυμένους με σμόκιν και τουαλέτες όταν άκουσε τον Ντόναλντ Τραμπ να υπερηφανεύεται για τη δημοτικότητά του. «Ήξερα ότι είναι τρελό, αλλά είμαι μπροστά στις δημοσκοπήσεις», έλεγε ο Τραμπ, ενώ οι περισσότεροι τον θεωρούσαν απλώς έναν κοινωνικό παράγοντα χωρίς προοπτικές για να διεκδικήσει το ύπατο αξίωμα των ΗΠΑ, πόσω μάλλον να εκλεγεί πρόεδρος.
Την ίδια βραδιά, ο Ομπάμα δεν έχασε την ευκαιρία να σατιρίσει τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της κωμικής ενότητας της δεξίωσης. Ουδείς, ούτε οι πιο κοντινοί συνεργάτες του, μπορούσαν να προβλέψουν ότι ο Τραμπ θα γινόταν μελλοντικά πρόεδρος.
Το αρχείο που αποκαλύπτει τα εσωτερικά της διοίκησης Ομπάμα
Μια νέα, εκτενής συλλογή συνεντεύξεων που πραγματοποιήθηκε από το Incite Institute του Πανεπιστημίου Κολούμπια σε συνεργασία με το Obama Foundation αποκαλύπτει τα παρασκήνια των οκτώ χρόνων της θητείας του Ομπάμα στον Λευκό Οίκο.
Οι ερευνητές κατέγραψαν πάνω από 1.100 ώρες ακατέργαστων ηχογραφήσεων και βίντεο, δημιουργώντας ένα μοναδικό αρχείο που τεκμηριώνει τα υψηλά και χαμηλά της εποχής Ομπάμα στην καρδιά της εξουσίας στην Ουάσιγκτον.
Το αρχείο αποκαλύπτει με σαφήνεια ότι κανείς στην ομάδα του Ομπάμα δεν περίμενε την εκλογική νίκη του Τραμπ. «Το αποτέλεσμα των εκλογών ήταν μια άμεση απόρριψη όλων όσων προσπαθούσαμε να κάνουμε τα τελευταία 10 χρόνια», σχολίασε ο Τζος Έρνεστ, τελευταίος εκπρόσωπος Τύπου του Ομπάμα.
«Η υποψηφιότητα του Τραμπ, η ουσία του χαρακτήρα του, τα συνθήματα και οι τακτικές της εκστρατείας του - όλα ήταν αντίθετα με όσα πρέσβευε η εποχή Ομπάμα».
Πρώτες επαφές με τον Τραμπ
Σύμφωνα με τον Άξελροντ ο Τραμπ είχε ήδη εμφανιστεί στα παρασκήνια της πολιτικής το 2010 κατά την καταστροφή της πλατφόρμας άντλησης πετρελαίου Deepwater της BP στον Κόλπο του Μεξικού. Μέσω της δημοσιογράφου Μίκα Μπρεζίνσκι πρότεινε προσωπική βοήθεια για την αντιμετώπιση της πετρελαιοκηλίδας, πρόταση που ο Άξελροντ απέρριψε.
Λίγο αργότερα, ο Τραμπ επικεντρώθηκε στην «επονείδιστη κατάσταση» της επίπλωσης και του στιλ των εκδηλώσεων του Λευκού Οίκου, προτείνοντας ακόμα και μια δική του Αίθουσα Χορού Τραμπ - δείγμα της εμμονής του με την εικόνα και το status. Τέσσερα χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του 2015, ξεκίνησε επίσημα την προεκλογική καμπάνια του για την προεδρία. «Κανείς δεν το πήρε σοβαρά τότε», θυμάται ο Κόντι Κίναν, συντάκτης ομιλιών του Ομπάμα. Αλλά τελικά ο Τραμπ νίκησε.
Η συναισθηματική και πολιτική αντίδραση στην εκλογική νίκη του Τραμπ
Η συναισθηματική αντίδραση του Ομπάμα, και η συλλογική συγκίνηση των στελεχών του Λευκού Οίκου δείχνει πόσο αναπάντεχη και σοκαριστική ήταν η νίκη Τραμπ για την τότε αμερικανική ηγεσία. Τα δάκρυα στην Δυτική Πτέρυγα ήταν η ανθρώπινη πλευρά της πολιτικής ανατροπής, μια στιγμή που υπογραμμίζει πόσο απρόβλεπτες μπορούν να είναι οι εκλογές και οι συνέπειές τους για όσους βρίσκονται στην εξουσία.
Η νέα συλλογή αρχειακού υλικού, με συμμετοχή διπλωματών, κινηματογραφικών αστέρων και πολιτικών αντιπάλων, προσφέρει μια σπάνια ματιά στην ατμόσφαιρα του Λευκού Οίκου και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε ο Ομπάμα, από την αρχή έως το τέλος της θητείας του. Η ιστορία των τελευταίων ημερών πριν την ανάληψη της προεδρίας από τον Τραμπ παραμένει ένα πολύτιμο μάθημα για την απρόβλεπτη φύση της πολιτικής σκηνής των ΗΠΑ.