Θα συστήσουμε σήμερα τρεις προσωπικότητες των ΗΠΑ που εγείρουν κρίσιμα ερωτήματα για την Υπερνοημοσύνη. Μεταξύ τους θα λέγαμε ότι τους χωρίζει άβυσσος, εάν οι ίδιες οι εξελίξεις δεν γεφύρωναν το χάσμα μεταξύ τους.
Ο Ελιέζερ Γιουντκόφσκι, γεννημένος το 1979, είναι Αμερικανός ερευνητής και συγγραφέας, από τις πιο επιδραστικές φωνές στο πεδίο της ασφάλειας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ανέδειξε από νωρίς το πρόβλημα του AI alignment: Πώς δηλαδή εξασφαλίζεται ότι μια υπερανθρώπινη νοημοσύνη θα υπηρετεί ανθρώπινους στόχους. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο υιοθέτησε έντονα αρνητική θέση, υποστηρίζοντας ότι η δημιουργία ανεξέλεγκτης υπερνοημοσύνης μπορεί να αποτελέσει υπαρξιακή απειλή.
Ο Μπέρνι Σάντερς είναι αρκετά δημοφιλής και στη χώρα μας, κυρίως γιατί εκπροσωπεί την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών. Γεννημένος το 1941, είναι ανεξάρτητος γερουσιαστής του Βερμόντ. Στην εποχή της AI στρέφεται κατά των Big Tech: ποιος ελέγχει την τεχνολογία, ποιος καρπώνεται την παραγωγικότητα και ποιος προστατεύει τους εργαζομένους. Το 2026 προχώρησε, πλέον, και στο ζήτημα της απαγόρευσης της Τεχνητής Υπερνοημοσύνης.
Ο Στιβ Μπάνον, γεννημένος το 1953, είναι Αμερικανός πολιτικός στρατηγικός σύμβουλος, επικεφαλής στρατηγικής του Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2017 και μία από τις επιδραστικότερες φωνές του κινήματος MAGA και του δεξιού αμερικανικού λαϊκισμού. Στην Τεχνητή Νοημοσύνη έχει διαφοροποιηθεί από την πολιτική ταχείας ανάπτυξης του Τραμπ και ζητάει αυστηρούς περιορισμούς, ανθρώπινο έλεγχο και λογοδοσία των Big Tech, καταγγέλλοντας την εξουσία των τεχνολογικών «ολιγαρχών».
Οι αφετηρίες των προβληματισμών τους είναι διαμετρικά αντίθετες. Κι όμως, και οι τρεις καταλήγουν -όχι μόνο εκ παραλλήλου- στο ερώτημα αν πρέπει να παγώσει εντελώς η διαδικασία της Τεχνητής Υπερνοημοσύνης.
Ο Γιουντκόφσκι χαρακτηρίζεται σήμερα ως ο «προφήτης της καταστροφής». Δεν ήταν έτσι πάντα. Αναδείχθηκε ενθουσιώδης υποστηρικτής της Υπερνοημοσύνης, θεωρώντας την ένα μεγάλο άλμα για τον πολιτισμό. Όμως, τα τελευταία τρία χρόνια τάσσεται ακόμα και εναντίον αυτών που ζητούν μια προσωρινή επιβράδυνση των super AI, καθώς εκτιμά ότι αυτοί δεν είναι δυνατόν να είναι συμβατοί με τις ανθρώπινες αξίες. Ο ίδιος πλέον υιοθετεί το σύνθημα «Shut it all down»: Σταματήστε εντελώς την ανάπτυξη συστημάτων Υπερνοημοσύνης!
Κάπου εδώ εμφανίζεται ο Σάντερς. Ο βετεράνος πολιτικός αφήνει στην άκρη την ηθικολογία του Yudkowsky και ξεκινά από τις παραδοσιακές αναλύσεις της Αριστεράς: Σε ποιον θα ανήκει η παραγωγικότητα που θα δημιουργούν οι AI μηχανές; Πόσοι θα χάσουν τη δουλειά τους; Πώς θα σταθεί η δημοκρατία όταν μια μικρή ομάδα εταιρειών αποκτά τεχνολογική ισχύ πολλαπλά μεγαλύτερη από πολλά κράτη μαζί;
Κι όμως, ένας τεχνοκράτης ηθικολόγος και ένας «δημοκρατικός σοσιαλιστής» έφτασαν να έχουν κοινό προβληματισμό υπέρ της απαγόρευσης των data centers, που παράγουν Υπερνοημοσύνη. Ήταν μάλλον αναπόφευκτο οι δρόμοι τους να συναντηθούν. Τον περασμένο Μάρτιο έγινε μια κοινή συνάντησή τους και λίγο αργότερα ο Σάντερς -με την άλλη ιδεολογικά συγγενή γερουσιαστή, την Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ- παρουσίασε νομοθετική πρωτοβουλία για μορατόριουμ στην επέκταση των AI data centers. Η πρωτοβουλία αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στο Δημοκρατικό Κόμμα, ακόμα και με στελέχη του, που ασπάζονται τις πολιτικές επιλογές του Σάντερς. Όμως, οι διαφωνίες πήραν μεγάλες διαστάσεις όταν αποκαλύφθηκε ότι ο Σάντερς προωθεί θέσεις περιορισμού των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης σε συνεργασία με τον… Στιβ Μπάνον, τον γκουρού του MAGA!
Στις 15 Σεπτεμβρίου οι δύο εμφανίστηκαν σε κοινή εκδήλωση στην Ουάσιγκτον, μαζί με πολιτικούς διαφορετικών παρατάξεων και εκπροσώπους των κινημάτων κατά της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης της AI. Ο Σάντερς δήλωσε χαρακτηριστικά ότι η ρύθμιση της AI «δεν είναι προοδευτικό ούτε συντηρητικό ζήτημα», ενώ και οι δύο επιτέθηκαν στη συγκέντρωση τεράστιας εξουσίας στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες…
Οι εξωπραγματικοί ρυθμοί ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης φαίνεται να γκρεμίζουν τα ιδεολογικά σύνορα, να προκαλούν αμηχανία στους αιφνιδιασμένους πολιτικούς και να φέρνουν κοντά διαμετρικά αντίθετες πολιτικές προσωπικότητες και πρακτικές. Κι αυτό γιατί το πραγματικά καινούργιο στοιχείο της συζήτησης δεν είναι πλέον αν θα αναπτυχθούν τα συστήματα AI πιο γρήγορα ή πιο προσεκτικά. Τώρα, τις πολιτικές διαφορές υπερβαίνει ένα νέο αίτημα: Όχι να καθυστερήσουμε την Υπερνοημοσύνη, αλλά να μη την κατασκευάσουμε ποτέ. H πολιτική, πλέον, βρίσκεται μπροστά σε ένα πρωτόγνωρο παράδοξο: Καλείται να θεσπίσει κανόνες για μια τεχνολογία προτού μάθει αν, όταν αυτή φτάσει στην πλήρη ισχύ της, οι κανόνες θα εξακολουθούν να έχουν οποιαδήποτε σημασία. Και αυτή η αβεβαιότητα φαίνεται να προκαλεί ετερόκλητες συμμαχίες, αδιανόητες μέχρι πρόσφατα.