Στα 46 του χρόνια, ο Χάρι Μπούντα Μάγκαρ έχει πετύχει κάτι που ελάχιστοι ορειβάτες μπορούν να καυχηθούν: έχει κατακτήσει την υψηλότερη κορυφή σε κάθε ήπειρο.
Η ολοκλήρωση της πρόκλησης της κατάκτησης των «Επτά Κορυφών» («Seven Summits») αποτελεί από μόνη της ένα εξαιρετικό επίτευγμα. Αυτό που κάνει όμως την ιστορία του ορειβάτη αυτού μοναδική είναι το γεγονός ότι το κατάφερε σκαρφαλώνοντας στα βουνά με ειδικά σχεδιασμένα προσθετικά πόδια, ως διπλά ακρωτηριασμένος πάνω από το γόνατο!
Γεννημένος στο Νεπάλ και εγκατεστημένος στο Κεντ της Αγγλίας ο Χάρι είναι πρώην στρατιώτης του Βασιλικού Συντάγματος Γκούρκα του βρετανικού στρατού.
Η ζωή του άλλαξε δραματικά το 2010, όταν κατά τη διάρκεια αποστολής στο Αφγανιστάν εξερράγη κοντά του ένας αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά και να οδηγηθεί στο χειρουργείο, όπου ακρωτηριάστηκαν και τα δύο πόδια του.
Η τραυματική για τους περισσότερους αυτή εμπειρία αποτέλεσε για τον Χάρι την αρχή ενός νέου κεφαλαίου στη ζωή του.
Από τον ακρωτηριασμό στην ανάκτηση της ψυχικής υγείας
Μετά τον ακρωτηριασμό του ο Νεπαλέζος ορειβάτης παραδέχεται ότι υπέφερε από μετατραυματικό στρες. Όπως λέει, ένιωθε «χαμένος και χωρίς αυτοπεποίθηση», καθώς όλη του η ταυτότητα ήταν χτισμένη γύρω από τον ρόλο του σκληροτράχηλου στρατιώτη.
«Δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ, το μυαλό μου ήταν θολό, ξεχνούσα πράγματα και εκνευριζόμουν εύκολα», έχει δηλώσει.
Η υποστήριξη από τη βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση Combat Stress βοήθησε σημαντικά την ψυχική του υγεία, όμως, όπως λέει ο ίδιος, το πραγματικό του «φάρμακο» ήταν τα βουνά.
Αποφασισμένος να πάρει στα χέρια του τη ζωή του στράφηκε στην ορειβασία, όχι μόνο για να δοκιμάσει τα όρια της αντοχής του, αλλά και για να εμπνεύσει ανθρώπους με αναπηρίες σε όλο τον κόσμο.
Τα πρώτα βήματα και η μεγάλη υπέρβαση
Η είσοδος του Χάρι στον κόσμο της ορειβασίας δεν ήταν ούτε άμεση ούτε εύκολη. Χρειάστηκαν χρόνια αποκατάστασης, ψυχικής αναπροσαρμογής και επανεκμάθησης της κίνησης με προσθετικά μέλη, που δεν είχαν σχεδιαστεί για ακραία αλπικά περιβάλλοντα.
«Η ζωή έχει να κάνει με την προσαρμογή και τίποτα δεν είναι αδύνατο», λέει ο ορειβάτης.
Το πρώτο μεγάλο ορόσημο ήρθε τον Αύγουστο του 2019, όταν κατέκτησε το Λευκό Όρος (Mont Blanc), την ψηλότερη κορυφή της Δυτικής Ευρώπης. Η επιτυχία αυτή απέδειξε στον Χάρι ότι δεν ήταν απρόσιτα τα ψηλά βουνά.
Τον Μάιο του 2023 ο Χάρι έγραψε ιστορία, καθώς έγινε ο πρώτος διπλός ακρωτηριασμένος πάνω από το γόνατο ορειβάτης που ανέβηκε στην κορυφή του Έβερεστ.
Το κατόρθωμα αυτό είχε και πολιτική διάσταση, καθώς χρειάστηκε να αμφισβητήσει και να ανατρέψει περιοριστικούς κανονισμούς του Νεπάλ που απαγόρευαν σε ακρωτηριασμένους να επιχειρήσουν την ανάβαση.
Όταν ο Νεπαλέζος ορειβάτης βρέθηκε αντιμέτωπος με τον θάνατο
Πριν από λίγες εβδομάδες, στις 6 Ιανουαρίου, ο Νεπαλέζος ορειβάτης πραγματοποίησε το όνειρό του πατώντας την κορυφή του όρους Βίνσον (4.892μ.) στην Ανταρκτική και ολοκληρώνοντας έτσι και επίσημα το επικό του εγχείρημα: την κατάκτηση των υψηλότερων κορυφών και των επτά ηπείρων.
Παρά τα χαμόγελα στις φωτογραφίες από τις κορυφές, ο ίδιος μιλά ανοιχτά για τον πόνο και τους κινδύνους πίσω από αυτά τα ενσταντανέ.
«Η ορειβασία ως διπλός ακρωτηριασμένος είναι εξαιρετικά περίπλοκη. Έχω βρεθεί κοντά στον θάνατο πολλές φορές», τονίζει.
Ο Χάρι θυμάται ένα κρίσιμο περιστατικό στο Λευκό Όρος, όταν ο οδηγός του γλίστρησε και μόνο το κραμπόν (μεταλλικά καρφιά) που ήταν προσαρμοσμένο στο προσθετικό του πόδι τούς έσωσε από βέβαιο θάνατο. Στο Έβερεστ ο θαρραλέος ορειβάτης βρέθηκε χωρίς οξυγόνο πάνω από τη «ζώνη του θανάτου» και σώθηκε όταν ο οδηγός του τού έδωσε το δικό του.
Η επιβάρυνση του οργανισμού και η εντατική προπόνηση
Ο Χάρι υπολογίζει ότι κινείται με το ένα τρίτο της ταχύτητας ενός αρτιμελούς ορειβάτη και καταναλώνει τριπλάσια ενέργεια. Τα προσθετικά του πόδια, ειδικά τροποποιημένα με τεχνολογία πρόσφυσης στον πάγο, προσθέτουν βάρος, ενώ οι τριβές προκαλούν πληγές και μολύνσεις. Μετά την ανάβαση στο Βίνσον, αντιμετωπίζει λοιμώξεις στα κολοβώματα και δυσκολεύεται να περπατήσει.
Παρόλα αυτά, απέφυγε κρυοπαγήματα και σοβαρή υψομετρική νόσο - κινδύνους που απειλούν ακόμη και τους πιο έμπειρους ορειβάτες.
Η προετοιμασία του ήταν εξίσου απαιτητική. Χωρίς χρήματα για προσωπικό προπονητή, μετέτρεψε το τοπικό του γυμναστήριο σε «βουνό», προσομοιώνοντας κινήσεις ανάβασης με απλό εξοπλισμό. Προπονούνταν δύο με τρεις ώρες την ημέρα, συχνά από τις 6 π.μ.
Ένα μήνυμα πέρα από τα βουνά
Έχοντας ολοκληρώσει πλέον την κατάκτηση των «Επτά Κορυφών» ο Νεπαλέζος ορειβάτης κοιτά μπροστά. Πατέρας τριών παιδιών, σχεδιάζει ένα βιβλίο, ένα ντοκιμαντέρ και τη δημιουργία ενός ιδρύματος, ώστε «το αποτύπωμά μου να συνεχίσει να κάνει τη διαφορά», όπως λέει.
Το μήνυμά του είναι απλό αλλά βαθιά βιωματικό: «Πρέπει να τολμάς και να μην τα παρατάς ποτέ, αλλά και να αξιολογείς τον κίνδυνο. Μπορείς να είσαι λίγο τρελός, όχι όμως απερίσκεπτος».
Και το μεγαλύτερο μάθημα που πήρε ο Χάρι από τις ψηλότερες κορυφές του κόσμου;
«Η Μητέρα Φύση είναι πανέμορφη», λέει, «αλλά αμείλικτη όταν δεν τη σέβεσαι».