Τη διαβεβαίωση ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μετέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ στους Ευρωπαίους ηγέτες, επιχειρώντας παράλληλα να τους πείσει να αναλάβουν ενεργότερο ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος επέστρεφε την Πέμπτη από την Κίνα με το Air Force One, παρενέβη τηλεφωνικά σε συνάντηση που πραγματοποιούσαν στο Βερολίνο οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με Ευρωπαίους ηγέτες και τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
«Ο Πούτιν θέλει να τελειώσει ο πόλεμος, θέλει να ολοκληρωθεί η συμφωνία, έχει αρχίσει να κουράζεται με όλο αυτό», φέρεται να είπε ο Τραμπ, σύμφωνα με πρόσωπα που συμμετείχαν στη συνάντηση και μίλησαν στο Axios.
Η παρέμβασή του ήρθε μετά την ιστορική τριμερή σύνοδο με τον Κινέζο πρόεδρο, Σι Τζινπίνγκ, και τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία είχε προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκές και ουκρανικές κυβερνήσεις για το ενδεχόμενο να διαμορφωθεί μια νέα συνεννόηση μεταξύ των τριών ηγετών, παρακάμπτοντας την Ευρώπη και το Κίεβο.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ επιχείρησε να αξιοποιήσει τις επαφές στην Κίνα για να προωθήσει την πρωτοβουλία του για ειρήνευση στην Ουκρανία.
Η απρόσμενη συνάντηση με τον Πούτιν στην Κίνα
Ο Αμερικανός πρόεδρος συναντήθηκε την Πέμπτη με τον Ρώσο ομόλογό του στο περιθώριο της συνόδου στη Σεντζέν. Η συνάντηση δεν περιλαμβανόταν αρχικά στο πρόγραμμα, ωστόσο ο Τραμπ επιδίωξε να συζητήσει απευθείας με τον Πούτιν τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου.
Μάλιστα, κατά την είσοδό του στην αίθουσα όπου τον περίμενε ο Ρώσος πρόεδρος, ο Τραμπ φέρεται να είπε: «Ποιος είναι αυτός; Είναι φίλος μου».
Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, στη συνέχεια ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ ενημέρωσαν τους Ευρωπαίους ηγέτες στο Βερολίνο ότι ο Τραμπ είχε ασκήσει πίεση στον Πούτιν για να προχωρήσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες, μεταφέροντάς του ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να επιτευχθεί συμφωνία.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε και τη βοήθεια του Σι Τζινπίνγκ για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Κούσνερ επιβεβαίωσε ότι ο Τραμπ έθεσε το ζήτημα και στους δύο ηγέτες.
«Φρίντριχ, μπορείς να τηλεφωνήσεις στον Πούτιν »
Την ώρα που ο Τραμπ ολοκλήρωνε τις επαφές του στην Κίνα και επέστρεφε στην Ουάσιγκτον, οι δύο απεσταλμένοι του ξεκινούσαν τις συνομιλίες στο Βερολίνο με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, τον Βρετανό πρωθυπουργό, Άντι Μπέρναμ, τον Ζελένσκι και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες.
Βασικός στόχος των Γουίτκοφ και Κούσνερ ήταν να καθησυχάσουν τους Ευρωπαίους ότι ο Τραμπ δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν μια συμφωνία που θα τους αφορά χωρίς τη συμμετοχή τους.
«Ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να συνάψει συμφωνία έχοντας την Ευρώπη στο πλευρό του. Δεν επιδιώκει να επιβάλει κάτι μονομερώς», δήλωσε ο Κούσνερ.
Λίγο αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος παρενέβη τηλεφωνικά στη συνάντηση, καλώντας τους Ευρωπαίους να αναλάβουν οι ίδιοι πρωτοβουλίες επικοινωνίας με τη Μόσχα. Απευθυνόμενος στον Γερμανό καγκελάριο, είπε: «Φρίντριχ, μπορείς να τηλεφωνήσεις στον Πούτιν και αυτό θα οδηγήσει σε συμφωνία».
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι «ο Σι σέβεται τον Ζελένσκι», ότι «ο Πούτιν είναι έτοιμος να κάνει τη συμφωνία» και ότι «ο Ζελένσκι μπορεί να πετύχει μια πολύ καλή συμφωνία».
Στο τραπέζι και μια νέα συμφωνία ασφαλείας με τη Ρωσία
Ένας από τους βασικούς στόχους της αμερικανικής πλευράς είναι πλέον να φέρει Ευρωπαίους και Ρώσους σε απευθείας διάλογο για τον τερματισμό του πολέμου. Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να ξεκινήσουν συζητήσεις για μια νέα ευρωπαϊκή-ρωσική συμφωνία ασφαλείας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Πούτιν δήλωσε για πρώτη φορά δημοσίως την Πέμπτη ότι είναι ανοιχτός στη συμμετοχή των Ευρωπαίων στις ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία.
«Κατανοούμε ότι είναι άσκοπο να συζητάμε ζητήματα ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την Ευρώπη, χωρίς τη συμμετοχή τους», ανέφερε ο Ρώσος πρόεδρος στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η Μόσχα πρέπει να κατανοήσει τι είναι διατεθειμένοι να συνεισφέρουν οι Ευρωπαίοι στις διαπραγματεύσεις.
Ο Πούτιν άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να παρουσιάσει μια επικαιροποιημένη πρόταση για συμφωνία ασφαλείας με την Ευρώπη, σημειώνοντας: «Η ζωή αλλάζει, επομένως δεν έχει νόημα να επιστρέψουμε στις γεωπολιτικές πραγματικότητες της δεκαετίας του 1990».
Νέος γύρος επαφών με τη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα
Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης των ηγετών στο Βερολίνο, οι Κούσνερ και Γουίτκοφ συνέχισαν για αρκετές ώρες τις συνομιλίες με τον Ζελένσκι και συμβούλους εθνικής ασφαλείας από τη Γερμανία, τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία, καθώς και με ανώτερους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Στόχος ήταν ο συντονισμός της επόμενης φάσης των επαφών με τη ρωσική πλευρά, με έναν νέο γύρο συνομιλιών να εξετάζεται ακόμη και για την επόμενη εβδομάδα. Ωστόσο, σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, οι συμμετέχοντες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα το ενδεχόμενο η Ρωσία να αποδεχθεί πραγματικά την ευρωπαϊκή συμμετοχή στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Από την πλευρά του, ο Κούσνερ υποστήριξε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία θα μεταφέρει στη Μόσχα την εικόνα ενότητας των Ευρωπαίων, αλλά και τη διάθεσή τους να αναζητήσουν ειρηνική λύση.
«Θα επιστρέψουμε επίσης και θα μεταφέρουμε στους Ρώσους ότι βλέπουμε δύναμη, ενότητα και αποφασιστικότητα στην Ευρώπη, αλλά βλέπουμε επίσης μια πραγματική επιθυμία για ειρήνη. Και πιστεύω ότι καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια για να οργανώσουμε τα πράγματα με τέτοιο τρόπο ώστε να έχουμε τις καλύτερες δυνατές πιθανότητες να φτάσουμε εκεί», δήλωσε.
Το Κρεμλίνο είχε προηγουμένως διαμηνύσει, μέσω του εκπροσώπου του Ντμίτρι Πεσκόφ, ότι οι συνομιλίες με τους Ευρωπαίους θα είναι απαραίτητες όταν τεθούν επί τάπητος ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια της Ρωσίας και της Ουκρανίας, καθώς και τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Ωστόσο, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, εμφανίστηκε πιο αιχμηρός απέναντι στην ευρωπαϊκή επιθυμία συμμετοχής στις διαβουλεύσεις. Σχολιάζοντας το ενδιαφέρον της ΕΕ, είπε ότι οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται πως «το τρένο φεύγει και θέλουν να πηδήξουν στο τελευταίο βαγόνι», προσθέτοντας ότι οι δηλώσεις τους εξακολουθούν να δείχνουν πως «δεν κατανοούν ποιος ρόλος μπορεί να τους ανατεθεί».