Ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως αναμενόταν, έδωσε τον τόνο με τις δηλώσεις του στην Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και διεθνή ΜΜΕ σχολιάζουν όλα όσα είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ηγεσία του Ιράν «μια παρέα από αποβράσματα» και δήλωσε πως για τον ίδιο «η υπόθεση έχει τελειώσει», μετά τις ανταλλαγές πυρών που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας.
«Δεν θέλω να έχω πλέον καμία σχέση μαζί τους. Είναι απόβρασμα. Τους κυβερνούν άρρωστοι άνθρωποι. Είναι κακοί και βίαιοι. Αν αποκτούσαν πυρηνικό όπλο, θα το χρησιμοποιούσαν», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι θα αφήσει πλέον τους διαπραγματευτές των ΗΠΑ να χειριστούν την κατάσταση.
Η συμφωνία με το Ιράν τελείωσε
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν «τελείωσε», κατηγορώντας την ιρανική ηγεσία ότι παραβίασε τη συμφωνία και επιτέθηκε σε αμερικανικούς στόχους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ισχυρίστηκε ακόμη ότι το ιρανικό καθεστώς επιδιώκει να τον δολοφονήσει, υποστηρίζοντας πως βρίσκεται «σε κάθε μία από τις λίστες τους». Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Ουάσιγκτον είχε επιτρέψει στην Τεχεράνη να πραγματοποιήσει νεκρική πομπή για τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όμως, όπως είπε, αντί γι' αυτό «άρχισαν να εκτοξεύουν ρουκέτες εναντίον πλοίων».
«Και έτσι τους χτυπήσαμε πολύ σκληρά χθες το βράδυ. Τους είπα ότι κάθε φορά που χτυπάτε, θα χτυπάμε κι εμείς», δήλωσε χαρακτηριστικά.
O Τραμπ τα έβαλε με την Ισπανία
Στο στόχαστρό του βρέθηκε και η Ισπανία, την οποία κατηγόρησε τόσο επειδή δεν στηρίζει τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ όσο και επειδή δεν επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο και τις στρατιωτικές της βάσεις κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
«Η Ισπανία δεν συμφωνεί σε τίποτα. Δεν πρέπει να τη στηρίζετε. Δεν θέλω να κάνω καμία εμπορική συναλλαγή μαζί τους», είπε απευθυνόμενος στον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να απαντά: «Μάλιστα, κύριε».
Η κριτική του επεκτάθηκε και σε άλλους συμμάχους. Για το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξε ότι δεν επέτρεψε για δύο εβδομάδες τη χρήση στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενώ χαρακτήρισε την Ιταλία «πολύ κακή», κατηγορώντας τη για ανεπαρκή στρατιωτική υποστήριξη στον πόλεμο με το Ιράν.
Την ίδια στιγμή επανέφερε και το ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο σχέδιό του για τη Γροιλανδία, χαρακτηρίζοντας το ημιαυτόνομο δανικό έδαφος «μεγάλο πρόβλημα».
«Η Γροιλανδία είναι πολύ σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά όχι για τη Δανία», είπε, εκφράζοντας παράλληλα τη δυσαρέσκειά του απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Ο Τραμπ επανέλαβε επίσης το πάγιο παράπονό του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πληρώνουν δυσανάλογο μερίδιο για την άμυνα της Ευρώπης.
Ο Ρούτε σε ρόλο «πυροσβέστη»
«Ξοδεύουμε τεράστια ποσά για να προστατεύουμε αυτές τις χώρες από τη Ρωσία χωρίς να παίρνουμε τίποτα σε αντάλλαγμα. Οι χώρες του ΝΑΤΟ δεν μας έχουν φερθεί σωστά. Οι ΗΠΑ έχουν υποστεί άδικη μεταχείριση», ανέφερε.
Ο Μαρκ Ρούτε επιχείρησε να αποκλιμακώσει την ένταση, αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν ορισμένες χώρες που εξακολουθούν να υπολείπονται στους στόχους για τις αμυντικές δαπάνες, ωστόσο υπογράμμισε ότι η μεγάλη πλειονότητα των συμμάχων έχει αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις της στην άμυνα.
«Ξέρω ότι είστε απογοητευμένος. Έχετε δίκιο, υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις. Όμως η Ευρώπη αποτέλεσε μια τεράστια πλατφόρμα προβολής ισχύος για τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, με περισσότερες από 5.000 πτήσεις από ευρωπαϊκές βάσεις», τόνισε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ.
Για τα F-35
Ο Αμερικανός πρόεδρος Tαυτόχρονα αναφέρθηκε για μια ακόμη φορά στο θέμα των F-35 και στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο είχε συνάντηση χθες στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα.
«Μου αρέσει ο Ερντογάν, μου αρέσει ο Μπίμπι είναι φοβερός πρωθυπουργός εν καιρώ πολέμου», είπε αρχικά και πρόσθεσε: «Ο Ερντογάν είναι σαν και εμένα, έχει εκατομμύρια στρατιώτες, είναι στρατιωτική δύναμη. Θέλει να αποκτήσει τα F-35».
POLITICO: Ο Τραμπ έβαλε ξανά την Γροιλανδία στο τραπέζι
Σύμφωνα με το Politico, οι τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ αναζωπύρωσαν μία από τις σοβαρότερες εστίες έντασης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.
Η νέα απαίτηση του Αμερικανού προέδρου να περάσει η Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο προκάλεσε άμεση κινητοποίηση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες έσπευσαν να εκφράσουν δημόσια τη στήριξή τους προς τη Δανία.
Το Politico υπενθυμίζει ότι η πρώτη προσπάθεια του Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία, τον Ιανουάριο, όταν δεν απέκλειε ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, είχε οδηγήσει τη Συμμαχία στα πρόθυρα μιας πρωτοφανούς εσωτερικής κρίσης, ενώ η επαναφορά του ζητήματος απειλεί και πάλι να επισκιάσει τη σύνοδο κορυφής.
Παρά τις συνεχείς προσπάθειες του Μαρκ Ρούτε και των Ευρωπαίων ηγετών να διατηρήσουν ενωμένο το μέτωπο της Συμμαχίας, οι νέες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ανέτρεψαν το κλίμα αισιοδοξίας που είχε διαμορφωθεί πριν από την έναρξη των εργασιών.
Το Politico επισημαίνει ότι, πριν ακόμη αρχίσουν οι εργασίες της συνόδου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν επιλέξει να κρατήσουν χαμηλούς τόνους, επιδιώκοντας να επιλύσουν οποιεσδήποτε διαφορές με την Ουάσιγκτον μέσω του διαλόγου και όχι της δημόσιας αντιπαράθεσης.
Ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας, Γιόνας Γκαρ Στέρε, ξεκαθάρισε ότι η χώρα του απορρίπτει κάθε συζήτηση περί αλλαγής του καθεστώτος της Γροιλανδίας και εξέφρασε την πλήρη στήριξή του προς τη Δανία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της σταθερότητας στη Σκανδιναβία.
Ανάλογο μήνυμα έστειλε και η πρωθυπουργός της Ισλανδίας, Κρίστρουν Φροστάδοτιρ, δηλώνοντας ότι «τα όρια είναι σαφή: η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της Γροιλανδίας».
Sky News: Ο Τραμπ έφτασε στη σύνοδο αναζητώντας κάποιον να κατηγορήσει
Σύμφωνα με την ανάλυση του Sky News, η έντονη στάση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν εμφανής από την πρώτη στιγμή της άφιξής του στη σύνοδο κορυφής, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος βρισκόταν, όπως αναφέρει το βρετανικό δίκτυο, σε «αρκετά κακόκεφη διάθεση».
Ο αναλυτής θεμάτων ασφάλειας και άμυνας του Sky News, Μάικλ Κλαρκ, αποδίδει αυτή τη συμπεριφορά τόσο στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Τραμπ στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Όπως σημειώνει, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με πολιτικές πιέσεις και μια σειρά από δυσμενείς εξελίξεις.
Κατά την εκτίμησή του Κλαρκ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπάθησαν να διατηρήσουν τη συζήτηση επικεντρωμένη στις βασικές προτεραιότητες του ΝΑΤΟ, όπως η ενίσχυση της Συμμαχίας και η στήριξη προς την Ουκρανία, όμως ο Τραμπ επέστρεφε συνεχώς στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις διαφωνίες του με τους συμμάχους.
Καταλήγει μάλιστα ότι, παρά το γεγονός πως οι σύμμαχοι είχαν προετοιμαστεί για μια δύσκολη σύνοδο κορυφής, η πραγματικότητα εξελίσσεται ακόμη πιο περίπλοκα από όσο θα ήλπιζαν.
Ανάλυση CNN: Οι ελπίδες για έναν πιο συμβιβαστικό Τραμπ διαψεύστηκαν
Όπως αναφέρει το αμερικανικό δίκτυο, ήταν εξαρχής δύσκολο να αναμένεται μια πιο ήπια στάση από τον Τραμπ.
Το CNN σημειώνει ότι ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει πως ταξίδευε στην Άγκυρα χωρίς ιδιαίτερο ενθουσιασμό.
Σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού μέσου, ο Τραμπ εμφανίστηκε οργισμένος απέναντι στο Ιράν, το οποίο κατηγόρησε ότι συμπεριφέρθηκε ανέντιμα απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και απέναντι στους συμμάχους του ΝΑΤΟ, οι οποίοι εξακολουθούν να απορρίπτουν τις φιλοδοξίες του για τη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι οι προηγούμενοι πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών, τόσο Δημοκρατικοί όσο και Ρεπουμπλικανοί, απέτυχαν να πιέσουν αποτελεσματικά τους Ευρωπαίους συμμάχους να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
«Έπρεπε να είχε γίνει πριν από χρόνια. Ο Ομπάμα δεν το έκανε, ούτε ο Μπάιντεν, ούτε ο Μπους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Το CNN επισημαίνει ακόμη ότι ο Μαρκ Ρούτε είχε καταβάλει σημαντικές προσπάθειες τις προηγούμενες εβδομάδες ώστε να αποτρέψει μια δημόσια σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο, ακόμη και με προσωπικές επαφές στον Λευκό Οίκο.
Κατά τη διάρκεια της κοινής τους εμφάνισης επιχείρησε να παρουσιάσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών ως προσωπική επιτυχία του Τραμπ, λέγοντάς του: «Είναι δική σου νίκη. Πάρε τη νίκη».
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, ούτε αυτή η εμφανής προσπάθεια κολακείας στάθηκε αρκετή για να μεταβάλει τη διάθεση του Αμερικανού προέδρου.
Οι εξελίξεις στη σύνοδο κορυφής επιβεβαιώνουν ότι οι σχέσεις ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και αρκετούς Ευρωπαίους συμμάχους εξακολουθούν να δοκιμάζονται, με τη Γροιλανδία, τις αμυντικές δαπάνες και τον πόλεμο με το Ιράν να αποτελούν πλέον τα βασικά ζητήματα αιχμής σε μια κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής.