O καθηγητής Οικονομικών Πανεπιστημίου Πειραιώς Χαράλαμπος Γκότσης σε άρθρο του στο iefimerida.gr εξηγεί πώς το μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν μπορεί να είναι προάγγελος θετικών εξελίξεων για την παγκόσμια, αλλά και την ελληνική οικονομία.
Το άρθρο του καθηγητή Χαράλαμπου Γκότση:
Έπρεπε να περάσουν πάνω από τρεις μήνες εχθροπραξιών μεταξύ των δύο μερών, με την ενεργό συμμετοχή του Ισραήλ, όταν όλος ο πλανήτης παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα έναν πόλεμο να εξελίσσεται, ο οποίος έφθασε πολύ κοντά να εξελιχθεί σε παγκόσμιο, με εφιαλτικές συνέπειες.
Η προς υπογραφή συμφωνία, εφόσον εφαρμοστεί και καταλήξει σε διπλωματική και τεχνική διευθέτηση των ζητημάτων που θίγονται στα 14 σημεία του κειμένου, μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα μας οδηγήσει σε καλύτερες μέρες, όχι μόνο για τις χώρες του κόλπου, αλλά και για τις ελλειμματικές σε ενεργειακά προϊόντα χώρες, εμμέσως βέβαια και για τις υπόλοιπες.
Προς το παρόν η ανθρωπότητα μετράει σημαντικό αριθμό απώλειας ανθρώπινων ζωών και μια οικονομική ζημιά, όχι μόνο εισοδηματική, από την αύξηση του γενικού επιπέδου των τιμών, αλλά και από την καταστροφή ενεργειακών εγκαταστάσεων, η οποία μείωσε την παραγωγή κατά 13% της συνολικής παγκόσμιας ημερήσιας παραγωγής και προσφοράς, η οποία χρειάζεται μήνες για να αποκατασταθεί. Αξιοσημείωτο εξάλλου είναι και το γεγονός, ότι η εξέλιξη του πολέμου χαρακτηρίστηκε από συνεχείς λεκτικές και ενεργές παλινωδίες των εμπλεκομένων, οι οποίες εκτόξευσαν την αβεβαιότητα στα ύψη και μαζί μ΄ αυτή και την αναξιοπιστία των πρωταγωνιστών.
Εν αναμονή μιας σταδιακής αποκατάστασης της ενεργειακής αλυσίδας
Με την προϋπόθεση, ότι θα λυθούν τις επόμενες εβδομάδες μέσω της διπλωματικής οδού, όλα τα σχετικά τεχνικά προβλήματα που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την ασφάλεια της περιοχής, θα μπορούσαμε να αναμένουμε μια σταδιακή αποκατάσταση της ενεργειακής αλυσίδας. Είναι πασιφανές, ότι αυτό απαιτεί χρόνο, τόσο για την αφαίρεση των ναρκών από τη θαλάσσια δίοδο των στενών του Ορμούζ, όσο και για την εμπέδωση της ασφάλειας των μεταφορών, απαραίτητη προϋπόθεση για τη μείωση των ασφαλίστρων της ναυσιπλοΐας.
Τα θετικά της συμφωνίας ΗΠΑ-ΙΡΑΝ
Στα ευεργετικά οικονομικά αποτελέσματα της προς υπογραφή συμφωνίας, από μια επιτυχημένη εφαρμογή συγκαταλέγονται:
Οι μέσο-μακροπρόθεσμες επιδράσεις στην παγκόσμια οικονομία από τη μείωση των τιμών των ενεργειακών προϊόντων, (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) καθώς και λιπάσματα. Ήδη οι συμφωνίες στα προθεσμιακά συμβόλαια προμήθειας πετρελαίου τύπου Μπρέντ, βρίσκονται στα προ πολέμου επίπεδα μεταξύ 75 και 78 δολάρια. Εκεί αναμένεται να κινηθούν οι τιμές και μεσοπρόθεσμα. Έτσι, απομακρυνόμαστε από τα σενάρια ενός πιθανού στασιμοπληθωρισμού με την αναμενόμενη πτώση των πληθωριστικών πιέσεων. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον οι Κεντρικές Τράπεζες θα αναθεωρήσουν τα σχέδιά τους για επιθετικές πολιτικές συσταλτικής νομισματικής πολιτικής υψηλών επιτοκίων και θα υιοθετήσουν σταδιακά χαλαρότερες πολιτικές χρήματος, οι οποίες θα τονώσουν την οικονομία και θα ενισχύσουν τις επενδύσεις με στόχο την αντιστροφή του κύκλου προς την ανάπτυξη. Η αποκλιμάκωση δε του πληθωρισμού θα ενισχύσει και τα πραγματικά εισοδήματα.
Οι καταναλωτές περιμένουν πότε θα πέσουν οι τιμές στα καύσιμα
Εκείνο που αναμένεται με μεγάλη αγωνία από το καταναλωτικό κοινό είναι σε ποιο βαθμό και με πια ταχύτητα θα μετακυληθούν οι καταγραφόμενες μειώσεις των τιμών στα πρατήρια καυσίμων και στους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου. Μια σταδιακή πτώση των τιμών παρατηρείται ήδη στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης, όχι όμως τόσο θεαματική όσο η πτώση της τιμής στο βαρέλι του Μπρέντ.
Δυστυχώς, για δικούς τους λόγους, οι εταιρείες, οι οποίες συνηθίζουν κατά τη φάση ανόδου των τιμών να προσαρμόζουν αστραπιαία τις τιμές προς τα πάνω, όταν πρόκειται για πτώση μεταχειρίζονται πλήθος επιχειρημάτων, συχνά δικαιολογίες, για να αποφύγουν την αποκλιμάκωση των τιμών. Βέβαια, μια μικρή καθυστέρηση έως δύο εβδομάδες έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα που είχαν προμηθευτεί με υψηλότερη τιμή θα μπορούσε να γίνει ανεκτή. Σε κάθε περίπτωση όμως, αν η συμφωνία που αναμένεται να υπογραφεί θα έχει μια θετική κατάληξη, οι τιμές μεσοπρόθεσμα θα πρέπει να υποχωρήσουν, ανάλογα με την εξέλιξη των διεθνών τιμών.
Εκείνο που θα πρέπει να τονίσουμε εν κατακλείδι, είναι, ότι το κείμενο που υπεγράφη δεν αποτελεί Σύμφωνο Ειρήνης ,αλλά μια ενδιάμεση συμφωνία, ένα Μνημόνιο Κατανόησης. Έτσι, και όλα τα θέματα που συναρτώνται με αυτήν δεν είναι τελειωμένα, αλλά βρίσκονται υπό αίρεση κάθε εμπλοκής, η οποία μπορεί να προκύψει κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ή ακόμη και από εξωγενείς παράγοντες όπως πχ. η συμπεριφορά του Ισραήλ. Αν τελικά πάνε όλα κατ’ ευχήν, αυτό θα το δούμε, όταν η συμφωνία υποβληθεί και εγκριθεί με μια διακήρυξη από το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.