Δεκάδες αγόρια έχασαν τη ζωή τους φέτος και πολλά ακόμα έμειναν με σοβαρά τραύματα ή και ακρωτηριασμένα κατά τη διάρκεια τελετών περιτομής στη Νότια Αφρική.
Οι τελετουργίες -γνωστές στη χώρα ως «Ulwaluko» (Ουλγουαλούκο)- πραγματοποιούνται δύο φορές το χρόνο σε παράνομα «σχολεία μύησης», με σκοπό την προετοιμασία των νέων ανδρών για την ενηλικίωση.
Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, αυτές οι τελετές μαζικής περιτομής έχουν αφήσει περισσότερα από 43 αγόρια νεκρά και δεκάδες άλλα ακρωτηριασμένα.
Τι συμβαίνει στις θανατηφόρες τελετές
Η Ulwaluko -μία παραδοσιακή τελετή μύησης και περιτομής στη Νότια Αφρική- σηματοδοτεί για πολλές φυλές τη μετάβαση των νεαρών αγοριών στην ανδρική ηλικία.
Τα μικρά αγόρια στα χωριά και τις κοινότητες των διάφορων φυλών αποσπώνται από τις οικογένειές τους για τρεις εβδομάδες προκειμένου να τους γίνει περιτομή και στη συνέχεια να περάσουν από τα διάφορα στάδια ενηλικίωσης, ώστε να επιστρέψουν στα σπίτια τους άνδρες.
Στο πλαίσιο της τελετής, οι μυημένοι υποτίθεται ότι θα περιτμηθούν από παραδοσιακούς χειρουργούς με πολυετή εμπειρία, αλλά πολλές περιτομές πραγματοποιούνται από ανειδίκευτους γιατρούς ή νοσοκόμες της φυλής, που χρησιμοποιούν παλιά δόρατα, ψαλίδια ή ξυράφια για να εκτελέσουν με τα ίδια «εργαλεία» φρικτές χειρουργικές επεμβάσεις σε όλα τα αγόρια.
Το Ulwaluko μπορεί να είναι θανατηφόρο. Ενώ φέτος τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι 43 αγόρια σκοτώθηκαν στις τελετές, το 2024 ο συνολικός αριθμός θανάτων ήταν 93 αγόρια. Υπήρχαν μάλιστα 11 ολικοί ακρωτηριασμοί πέους, ενώ, όπως διαπιστώθηκε, οι επεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν σε πολλές περιπτώσεις χωρίς αναισθησία από ορισμένους αδέξιους «χειρουργούς».
Γάγγραινα, σήψη και αφυδάτωση μέχρι θανάτου
Οι κύριες αιτίες θανάτου είναι η γάγγραινα, η σήψη και η σοβαρή αφυδάτωση - αν και κάποια «απρόθυμα» αγόρια έχουν μαχαιρωθεί, πνιγεί ή ξυλοκοπηθεί μέχρι θανάτου.
Τα τραύματα τυλίγονται σφιχτά με επιδέσμους που διακόπτουν την παροχή αίματος στην περιοχή και μέσα σε 10 ώρες τα γεννητικά όργανα μπορεί να γίνουν γαγγραινώδη και να χρειαστούν ακρωτηριασμό.
Πολλά αγόρια πεθαίνουν από σοβαρή αφυδάτωση, καθώς μετά την επέμβαση δεν τους δίνουν νερό για να σταματήσουν την ούρηση, με το σκεπτικό ότι αυτό θα προκαλέσει περαιτέρω τραυματισμό στα σοβαρά τραύματά τους.
Επιπλέον, πολλοί μυημένοι δεν αναζητούν ιατρική περίθαλψη για τα τραύματά τους, έχοντας πειστεί ότι αν «πέσει» θα «ξαναφυτρώσει», αλλά στη συνέχεια πεθαίνουν από σήψη.
Οι τελετές γίνονται κρυφά λόγω της κοινωνικής πίεσης
Η Νότια Αφρική έχει πλέον απαγορεύσει την ίδρυση μη εγγεγραμμένων σχολών μύησης και απαιτεί από όλους τους παραδοσιακούς χειρουργούς να είναι πλήρως εκπαιδευμένοι. Μάλιστα, η αστυνομία έχει την εξουσία να κλείνει τις παράνομες σχολές και να συλλαμβάνει τους επικεφαλής τους.
Ωστόσο, οι τελετές εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά σημαντικές για πολλούς σε όλη τη χώρα. Εάν οι νέοι δεν δεχθούν να υποβληθούν στην τελετή «Ουλγουαλούκο», δεν επιτρέπεται να παρακολουθούν φυλετικές συναντήσεις, να συμμετέχουν σε πολλές κοινωνικές δραστηριότητες ή να σκέφτονται να παντρευτούν.
Όσοι αρνούνται να συμμετάσχουν χαρακτηρίζονται «ινκουένκουε», δηλαδή «αγόρια», ένας χαρακτηρισμός που θεωρείται προσβλητικός μετά από μια ορισμένη ηλικία και επιφέρει τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Οι τελετουργίες τελούνται εδώ και αιώνες κρυφά σε ειδικά κατασκευασμένες καλύβες μακριά από τα χωριά, όπου κανείς -εκτός από τους πρεσβύτερους της φυλής, έναν «χειρουργό» και τους μυημένους- δεν μπορεί να εισέλθει.
Απάγουν αγόρια για λύτρα
Υπάρχουν εκατοντάδες αναφορές ετησίως για παράνομα σχολεία που απάγουν αγόρια ηλικίας μόλις 12 ετών για να τα περιτομήσουν, προτού αναγκάσουν τους γονείς να πληρώσουν για να επιστρέψουν οι γιοι τους στα σπίτια τους.
Περίπου 42 σχολεία έχουν κλείσει από αστυνομικούς, έχουν γίνει 40 συλλήψεις και 180 αγόρια έχουν διασωθεί.
Μάστιγα για την κυβέρνηση
Ο Βελενκοσίνι Χλαμπίσα, υπουργός Παραδοσιακών Υποθέσεων της Νότιας Αφρικής, δήλωσε μετά τους 43 θανάτους εφήβων: «Αυτά τα στοιχεία μας ανησυχούν βαθιά και στέλνουμε τα συλλυπητήριά μας σε όλες τις οικογένειες. Χρησιμεύουν ως μια έντονη υπενθύμιση ότι πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα συλλογικά για την εξάλειψη των θανάτων, των τραυματισμών και των εγκληματικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την εθιμική μύηση και την αποτροπή τους».
«Καταδικάζω τη συνεχιζόμενη λειτουργία παράνομων σχολείων μύησης, τα οποία ευθύνονται για πολλούς από τους θανάτους, τραυματισμούς, απαγωγές και κακοποιήσεις που αναφέρονται κάθε χρόνο. Τα άτομα που ιδρύουν, διευκολύνουν ή συμμετέχουν σε παράνομες σχολές μύησης πρέπει επίσης να κατανοούν ότι διαπράττουν ποινικά αδικήματα και πρέπει να αντιμετωπίσουν την πλήρη ισχύ του νόμου», ανέφερε ο Νοτιοαφρικανός υπουργός.