Με το φετινό Νόμπελ Ειρήνης τιμάται η Νάβι Πιλάι.
Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ αποφάσισε να απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης 2026 στη Ναβαανέθεμ «Νάβι» Πιλάι, για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο.
Ποια είναι η Νάβι Πιλάι -Η σύνδεση με τον Μαντέλα
Η προσήλωση της Νάβι Πιλάι στις καθολικές νομικές αρχές και η ακλόνητη ηθική της πυξίδα αποτελούν σταθερά σημεία αναφοράς σε μια μακρά σταδιοδρομία.
Ένα κοινό νήμα συνδέει το πρώιμο έργο της για την υπεράσπιση του Νέλσον Μαντέλα και άλλων ανθρώπων που αντιστάθηκαν στο Απαρτχάιντ με τη μετέπειτα θητεία της ως δικαστικού σε ορισμένες από τις σημαντικότερες διεθνείς δικαστικές υποθέσεις της εποχής μας.
Η Νάβι Πιλάι έχει θέσει κράτη και εθνικούς ηγέτες προ των ευθυνών τους, προσφέροντας ελπίδα στα θύματα της βίας και των συγκρούσεων.
Σε όλες τις θέσεις που έχει αναλάβει, έχει υπογραμμίσει την ευθύνη τόσο των ατόμων όσο και των κρατών να συμμορφώνονται με την αρχή του κράτους δικαίου.
Δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
Η δρ Πιλάι διορίστηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής το 1995. Τέσσερα χρόνια αργότερα ανέλαβε καθήκοντα δικαστή και προέδρου του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα (ICTR), όπου διακρίθηκε για τον ρόλο της στην καθιέρωση της αρχής ότι η σεξουαλική βία και ο βιασμός, καθώς και η διάδοση προπαγάνδας, μπορούν να οδηγήσουν σε απαγγελία κατηγοριών για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία.
Στη συνέχεια, ορίστηκε δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ICC). Από το 2008 έως το 2014 διετέλεσε ύπατη αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR).
Η Νάβι Πιλάι διετέλεσε, επίσης, πρόεδρος της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη από το 2021 έως το 2025, ενώ το 2019 ορίστηκε ad hoc δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ), στην υπόθεση κατά την οποία η Μιανμάρ κατηγορείται για γενοκτονία.
Το σκεπτικό της Ακαδημίας για το Νόμπελ Ειρήνης
Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στον ρόλο της Νάβι Πιλάι ως κινητήριας δύναμης για την ανάπτυξη ενός διεθνούς συστήματος δικαίου και τάξης, υπογραμμίζοντας παράλληλα την αυστηρότητα με την οποία ασκεί τα δικαστικά της καθήκοντα, την προσωπική της ακεραιότητα και το αξιοσημείωτο θάρρος της.
Σε μια περίοδο κατά την οποία ο αριθμός των πολέμων και των συγκρούσεων αυξάνεται και οι δικαστές και οι θεσμοί του Διεθνούς Δικαίου δέχονται πολιτικές επιθέσεις, η Επιτροπή Νόμπελ επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι η δυνατότητα επίλυσης των συγκρούσεων χωρίς τη χρήση βίας εξαρτάται από την τήρηση του διεθνούς κράτους δικαίου.
Ένα διεθνές νομικό σύστημα στο οποίο οι εγκληματίες πολέμου λογοδοτούν για τις πράξεις τους και τα θύματα κακοποίησης δικαιώνονται αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για έναν ειρηνικό κόσμο.
«Ανάγκη και αξία των δικαιωμάτων του ανθρώπου»
«Οι δικαστές, οι άνθρωποι που διαφυλάσσουν τη λεπτή κόκκινη γραμμή ανάμεσα στην τάξη και στο χάος αξίζουν στο έπακρο τους επαίνους μας. Αλλά σήμερα, την ώρα που αυτοί οι ίδιοι οι δικαστές διώκονται και οι θεσμοί τους δέχονται επιθέσεις, έχουμε ανάγκη από ανθρώπους με θάρρος, όραμα και αποφασιστικότητα, προτερήματα που είναι εμφανή στο έργο της Νάβι Πιλάι στη Δικαιοσύνη», δήλωσε ο πρόεδρος της Επιτροπής, Γιούργκεν Βάτνε Φρίντνες (Jørgen Watne Frydnes).
Το Νόμπελ Ειρήνης στη Νοτιοαφρικανή δικαστή Νάβι Πιλάι δείχνει σήμερα περισσότερο από ποτέ «την ανάγκη και την αξία των δικαιωμάτων του ανθρώπου» στον κόσμο, δήλωσε η Σαμπία Μαντού, εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου του ΟΗΕ - Οργανισμός του οποίου η δικαστής ήταν επικεφαλής από το 2008 έως το 2014.