Τη μετάθεση για το 2032 του οριστικού κλεισίματος του σωφρονιστικού συγκροτήματος Rikers Island ανακοίνωσε ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, παρουσιάζοντας νέο σχέδιο για την αντικατάστασή του από τέσσερις μικρότερες φυλακές.
Η αρχική προθεσμία για το κλείσιμο της διαβόητης φυλακής είχε οριστεί για τον Αύγουστο του 2027, έπειτα από δέσμευση του τότε Δημοκρατικού δημάρχου Μπιλ ντε Μπλάζιο το 2017. Ωστόσο, καθώς απομένει λιγότερο από ένας χρόνος μέχρι την προβλεπόμενη ημερομηνία, ελάχιστα από τα κέντρα κράτησης του συγκροτήματος έχουν κλείσει.
Τέσσερις νέες φυλακές στη θέση του Rikers Island
Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία τεσσάρων μικρότερων και πιο προσβάσιμων φυλακών στο Μανχάταν, στο Μπρούκλιν, στο Κουίνς και στο Μπρονξ. Οι εργασίες κατασκευής τους βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ η πρώτη εγκατάσταση που αναμένεται να λειτουργήσει είναι εκείνη του Μπρούκλιν, το 2029.
Η δημοτική αρχή του Μαμντάνι και μη κυβερνητικές οργανώσεις αποδίδουν τις καθυστερήσεις στην πανδημία της Covid-19, αλλά και στην περιορισμένη εμπλοκή του προηγούμενου δημάρχου, Έρικ Άνταμς, ο οποίος βρέθηκε στο αξίωμα από το 2022 έως το 2025.
«Αυτό που θα καταστήσει αυτή την προσπάθεια διαφορετική είναι η αποφασιστικότητά μας να την ολοκληρώσουμε, να χαράξουμε μια νέα, βιώσιμη πορεία στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας και να τηρήσουμε τις υποσχέσεις μας, σε αντίθεση με τόσες άλλες που αθετήθηκαν στο παρελθόν», δήλωσε ο Μαμντάνι σε συνέντευξη Τύπου.
Μείωση των κρατουμένων
Παράλληλα με την κατασκευή των νέων φυλακών, η δημοτική αρχή δεσμεύεται να επενδύσει 146 εκατομμύρια δολάρια κατά το επόμενο οικονομικό έτος. Τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, προγράμματα απεξάρτησης από τα ναρκωτικά, εκπαιδευτικές δράσεις και επαγγελματική κατάρτιση, τόσο εντός των φυλακών όσο και στις γειτονιές της πόλης, καθώς και σε υπηρεσίες υποστήριξης θυμάτων.
Ο Μαμντάνι θέτει επίσης ως στόχο τη μείωση του χρόνου προσωρινής κράτησης και των καθυστερήσεων στις δικαστικές διαδικασίες, καθώς η πλειονότητα των κρατουμένων στο Rikers Island βρίσκεται εκεί εν αναμονή της δίκης της.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι παρεμβάσεις αναμένεται να μειώσουν τον αριθμό των κρατουμένων από περίπου 6.500 σήμερα σε 4.000, επίπεδο που είχε καταγραφεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Οι καταγγελίες για τις συνθήκες κράτησης
Το Rikers Island άνοιξε το 1932 σε ένα απομονωμένο νησί ανάμεσα στο Κουίνς και το Μπρονξ. Το 2015 τέθηκε υπό την εποπτεία της ομοσπονδιακής δικαιοσύνης, μετά την αποκάλυψη συστηματικών βιαιοπραγιών και σοβαρών δυσλειτουργιών.
Την κατάσταση των εγκαταστάσεων είχε χαρακτηρίσει «απαράδεκτη» η Λόρεν Στόσελ, μέλος της ανεξάρτητης αρχής επιτήρησης των φυλακών της Νέας Υόρκης, σε συνέντευξή της στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων τον Οκτώβριο. Όπως είχε επισημάνει, οι υποδομές αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, όπως σπασμένες πόρτες κελιών και παράθυρα, ακραίες θερμοκρασίες και πλημμύρες.
Παράλληλα, είχε αναφερθεί σε βαθιά ριζωμένα προβλήματα διαχείρισης, μεταξύ των οποίων η έλλειψη προσωπικού και η αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου στο εσωτερικό των φυλακών.
Το σχέδιο για την επόμενη ημέρα του νησιού
Οι πρώτες εκκλήσεις για το οριστικό κλείσιμο του Rikers Island χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1960, με βασικό επιχείρημα την επικινδυνότητα των συνθηκών τόσο για τους κρατουμένους όσο και για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους.
Το αίτημα απέκτησε ευρύτερη πολιτική και κοινωνική υποστήριξη τη δεκαετία του 2010, κυρίως μέσα από εκστρατείες οικογενειών κρατουμένων και πρώην φυλακισμένων.
Μετά την οριστική παύση λειτουργίας των φυλακών, ο δήμος σχεδιάζει να αξιοποιήσει το νησί για την επεξεργασία λυμάτων και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.