‘Έναν αιώνα μετά την ανακάλυψη του Παιδιού του Ταούνγκ, η οποία άλλαξε οριστικά την αντίληψή μας για την καταγωγή του ανθρώπου, μια νέα μελέτη έρχεται να ταράξει και πάλι τα νερά.
Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature, με επικεφαλής τον καθηγητή Γκαμπριέλε Μάκο, από την ερευνητική ομάδα Αρχαιολογίας, Περιβαλλοντικών Αλλαγών και Γεωχημείας (AMGC) του Ελεύθερου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών (VUB), αναδεικνύει ότι το εξελικτικό δέντρο της ανθρώπινης οικογένειας στη νότια Αφρική ήταν πολύ πιο σύνθετο από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Η ανακάλυψη του Παιδιού του Ταούνγκ
Το Παιδί του Ταούνγκ ανακαλύφθηκε στη Νότια Αφρική το 1924 και αποτελεί το αρχικό «τυπικό δείγμα» του είδους Australopithecus africanus, προσφέροντας την πρώτη απτή απόδειξη της αφρικανικής καταγωγής του ανθρώπου. Ωστόσο, καθώς δεν θεσπίστηκαν ποτέ σαφή και οριστικά κριτήρια για την ταξινόμηση των μεταγενέστερων ευρημάτων, το Παιδί του Ταούνγκ παραμένει το μοναδικό απολίθωμα που συνδέεται με βεβαιότητα με το συγκεκριμένο είδος.
«Για περισσότερα από 100 χρόνια θεωρούσαμε ότι το Παιδί του Ταούνγκ ήταν απλώς ένα από τα πολλά παρόμοια απολιθώματα εκείνης της εποχής», δηλώνει ο καθηγητής Γκαμπριέλε Μάκο. «Τα ευρήματά μας ανατρέπουν πλήρως αυτή την αντίληψη. Το εξελικτικό δέντρο της ανθρώπινης οικογένειας δεν ήταν ένας τακτοποιημένος, ευθύς κορμός, αλλά ένας περίπλοκος και πυκνά διακλαδισμένος θάμνος, η εξέλιξη του οποίου καθορίστηκε από τις κλιματικές μεταβολές».
Αναλύοντας τη δομή των δοντιών, καθώς και την ανάπτυξη του εγκεφάλου και της οδοντοφυΐας κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης, η διεθνής ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι αρκετά απολιθώματα ενηλίκων, τα οποία παραδοσιακά κατατάσσονταν στο είδος Australopithecus africanus, δεν ακολουθούν την ίδια αναπτυξιακή πορεία με το Παιδί του Ταούνγκ.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι βασικές διαφορές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου υποδηλώνουν πως περισσότερα από ένα διακριτά είδη ανθρωπινιδών έζησαν παράλληλα ή διαδοχικά στην ευρύτερη περιοχή του Στέρκφοντεϊν.
Πόσο επηρέασαν την εξέλιξη οι κλιματικές συνθήκες
Η ερευνητική ομάδα αποδίδει αυτές τις εξελικτικές διαφοροποιήσεις στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες. Πριν από εκατομμύρια χρόνια, οι υγρές και οι ξηρές περίοδοι διαδέχονταν η μία την άλλη, με αποτέλεσμα το τοπίο της νότιας Αφρικής να μεταβάλλεται διαρκώς.
«Καθώς οι ανθρωπινίδες μετακινούνταν ανάλογα με την επέκταση και τη συρρίκνωση των ενδιαιτημάτων τους, απομονωμένοι πληθυσμοί βρέθηκαν να διαχωρίζονται μεταξύ τους. Εξελίχθηκαν με διαφορετικό τρόπο, διασταυρώθηκαν μεταξύ τους και προσαρμόστηκαν σε νέα παθογόνα και νέους θηρευτές».
Η ανθρώπινη εξέλιξη
Τα ευρήματα αυτά θέτουν υπό αμφισβήτηση τα γραμμικά μοντέλα της ανθρώπινης εξέλιξης. Αντίθετα, αναδεικνύουν ένα δυναμικό δίκτυο εξελικτικών διεργασιών, στο οποίο οι μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες οδηγούσαν άλλοτε στον διαχωρισμό των πληθυσμών και άλλοτε στην επαναπροσέγγισή τους.