Ξεκινά σήμερα η δεύτερη και τελευταία μέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, με τη συνεδρίαση των 32 ηγετών.
Η δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ επικεντρώνεται σε θέματα που αφορούν την ασφάλεια στην Ευρώπη, τη συνέχιση της υποστήριξης προς την Ουκρανία, την ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής και την αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών.
Το επίσημο πρόγραμμα ξεκινά στις 10:45 (τοπική ώρα), όταν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, θα υποδεχθούν επισήμως τους ηγέτες των συμμαχικών χωρών στο προεδρικό συγκρότημα της Άγκυρας.
Στις 11:00 θα πραγματοποιηθεί η καθιερωμένη οικογενειακή φωτογράφιση των ηγετών και 15 λεπτά αργότερα θα αρχίσει η συνεδρίαση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου σε επίπεδο αρχηγών.
Η Ουκρανία στο επίκεντρο των συζητήσεων -Συνάντηση Τραμπ με Ζελένσκι
Η κατάσταση στην Ουκρανία εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό αντικείμενο των εργασιών. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιδιώκει την περαιτέρω ενίσχυση της χώρας του, δίνοντας έμφαση στην απόκτηση συστημάτων αεράμυνας, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, πυραύλων, καθώς και στη συνεργασία με συμμάχους για την παραγωγή οπλικών συστημάτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η προγραμματισμένη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη περίοδο για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με τη μελλοντική αμερικανική στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο.
Έμφαση στην αμυντική βιομηχανία
Σημαντικό μέρος των συζητήσεων αφορά την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται τρόποι αύξησης της παραγωγής οπλικών συστημάτων, καθώς και το ενδεχόμενο κατασκευής πυραύλων Patriot PAC-3 εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Πρωθυπουργός στο δείπνο Ερντογάν για τους ηγέτες του ΝΑΤΟ
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει στις εργασίες της Συνόδου, με την ελληνική πλευρά να προβάλλει τη σταθερή τήρηση και υπέρβαση των δεσμεύσεων της χώρας σε ό,τι αφορά τις αμυντικές δαπάνες εντός της Συμμαχίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρέστη στο δείπνο που παρέθεσε ο Ταγίπ Ερντογάν προς τους ηγέτες των 32 χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής της Συμμαχίας.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός έφτασε στην τουρκική πρωτεύουσα συνοδευόμενος από τη σύζυγό του, Μαρέβα Μητσοτάκη και κατά την άφιξή τους δέχθηκαν θερμή υποδοχή με λουλούδια και στη συνέχεια κατευθύνθηκαν στο Λευκό Παλάτι, όπου πραγματοποιήθηκε το δείπνο που διοργάνωσε ο Τούρκος πρόεδρος, ο οποίος τους υποδέχθηκε μαζί με τη σύζυγό του, Εμινέ.
Στην ελληνική αποστολή συμμετείχαν επίσης η διπλωματική σύμβουλος του πρωθυπουργού Κατερίνα Νασίκα, ο διευθυντής του γραφείου Τύπου Γιώργος Ευθυμίου, η διευθύντρια επικοινωνίας Κύρα Κάπη και η διευθύντρια του γραφείου διεθνούς στρατηγικού σχεδιασμού και επικοινωνίας Αριστοτελία Πελώνη. Παρών ήταν ακόμη ο πρέσβης της Ελλάδας στο Παρίσι, Μίλτων Νικολαΐδης, ο οποίος εκτελεί καθήκοντα μεταφραστή του πρωθυπουργού.
Η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο με «την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου», ο οποίος όχι μόνο τηρεί σταθερά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που εφαρμόζουν τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.
Η χώρα έχει ήδη ξεπεράσει τη δέσμευση που συμφωνήθηκε το 2025 στη Χάγη για αμυντικές δαπάνες ύψους 3,5% του ΑΕΠ, καθώς και για επιπλέον επενδύσεις 1,5% του ΑΕΠ σε τομείς που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Ειδικότερα, οι καθαρά αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας για το 2026 υπολογίζονται στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, συνολικού ύψους 25 δισ. ευρώ, η χώρα διατηρεί και ενισχύει τη θέση της στον πυρήνα των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ που υπερβαίνουν σταθερά τις δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες.
Παράλληλα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών της Συμμαχίας που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον συγκεκριμένο στόχο.
Τι έφαγε ο Τραμπ στο επίσημο δείπνο-Το τουρκικό μενού με μαντί, λαβράκι και μοσχαρίσια στηθοπλευρά
Στο επίσημο δείπνο, πρωταγωνίστησαν προϊόντα και υλικά προερχόμενα από την Τουρκία, με το μενού να αντλεί έμπνευση από τις παραδοσιακές γεύσεις της χώρας.
Στα πρώτα πιάτα οι καλεσμένοι είχαν την επιλογή ανάμεσα σε σοτέ εποχικών λαχανικών και μαντί, ενώ στο κυρίως πιάτο μπορούσαν να επιλέξουν μεταξύ φιλέτου λαβρακιού και μοσχαρίσιου πλευρού μαγειρεμένου σε χαμηλή θερμοκρασία για πολλές ώρες.
Η γαστρονομική εμπειρία ξεκίνησε με παραδοσιακό πιντέ, ψημένο σε πέτρινο φούρνο, το οποίο συνοδεύτηκε από βούτυρο από την Τραπεζούντα και μέλι από το Χιζάν. Ακολούθησαν εποχικά λαχανικά μαγειρεμένα με ελαιόλαδο, σε συνδυασμό με καβουρδισμένο γιαούρτι από το Ντενιζλί, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη γευστική σύνθεση.
Το πιάτο που ξεχώρισε
Ανάμεσα στα πιάτα που ξεχώρισαν ήταν το παραδοσιακό μαντί της Καισαρείας, το οποίο παρουσιάστηκε με καβουρδισμένο γιαούρτι και καπνιστό πελτέ ντομάτας από την Άγκυρα, συνδυάζοντας τις κλασικές γεύσεις της τουρκικής κουζίνας με πιο σύγχρονη παρουσίαση.
Για το κυρίως πιάτο προσφέρθηκαν δύο εναλλακτικές επιλογές. Οι καλεσμένοι που επέλεξαν ψάρι δοκίμασαν λαβράκι με ταραμά, αγκινάρα από τα Βουρλά και αμπελόφυλλα από την περιοχή Τοκάτ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είναι γνωστός για την προτίμησή του στο κρέας, επέλεξε μοσχαρίσια στηθοπλευρά αργού ψησίματος, συνοδευόμενη από καβουρδισμένο βούτυρο Τραπεζούντας, ψητή μελιτζάνα και πιλάφι από πλιγούρι με μορχέλες.
Το δείπνο ολοκληρώθηκε με μπακλαβά γάλακτος, ο οποίος σερβιρίστηκε με αφρό από φιστίκι Αντέπ και αυθεντικό παγωτό Μαράς με άρωμα περγαμόντου.
Συνομιλία Ερντογάν-Τραμπ και κυρώσεις
Κατά την πρώτη ημέρα της Συνόδου, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδέχθηκε τον Ντόναλντ Τραμπ.
Στις συνομιλίες τους βρέθηκαν στο επίκεντρο οι διμερείς σχέσεις, το ζήτημα των F-35, οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας και οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης των κυρώσεων προς την Άγκυρα, ενώ παράλληλα εξέφρασε επικριτικές θέσεις απέναντι σε Ευρωπαίους συμμάχους σχετικά με τη συμβολή τους στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Η ολοκλήρωση των εργασιών
Η Σύνοδος αναμένεται να ολοκληρωθεί με τη συνέντευξη Τύπου του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος θα παρουσιάσει τα βασικά συμπεράσματα και τις αποφάσεις που έλαβαν οι ηγέτες της Συμμαχίας.
Η σκιά του Τραμπ πάνω από το ΝΑΤΟ -Η Ευρώπη τρέχει να εξοπλιστεί
Μαυροντυμένοι Τούρκοι αστυνομικοί σε κάθε γωνιά του δρόμου, γιγαντιαία μπλε πανό με το σύνθημα «Το Κλειδί για την Ειρήνη» και μια τελετουργική υποδοχή για τον Ντόναλντ Τραμπ.
Μπορεί να πρόκειται για σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, όμως είναι ο Αμερικανός πρόεδρος εκείνος για τον οποίο έχει στρωθεί το «κόκκινο χαλί, όπως σημειώνει το bbc.
Ο Τραμπ δεν έχει κρύψει την περιφρόνησή του προς το ΝΑΤΟ. Έχει δηλώσει ότι ήρθε φέτος στην Άγκυρα μόνο επειδή η σύνοδος φιλοξενείται από τον φίλο του, τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος φρόντισε μάλιστα να τον υποδεχθεί προσωπικά στο αεροδρόμιο.
Στη συνέχεια, οι δύο άνδρες περπάτησαν αγκαζέ, ενώ μια μπάντα έπαιζε τον αμερικανικό εθνικό ύμνο και μαχητικά της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας πραγματοποιούσαν επίδειξη πάνω από τα κεφάλια τους, αφήνοντας πίσω τους ίχνη καπνού στα χρώματα κόκκινο, λευκό και μπλε.
Ο κίνδυνος της ανατροπής του κλίματος στο ΝΑΤΟ
Υπήρχε πάντοτε ο κίνδυνος ο Τραμπ να λειτουργήσει ως αποσταθεροποιητικός παράγοντας στη σύνοδο. Και πράγματι, οι εμπρηστικές δηλώσεις του ήρθαν να διαταράξουν την προσεκτικά διαμορφωμένη εικόνα ενότητας σε αυτή την κρίσιμη συνάντηση.
Λίγο μετά την άφιξή του, επανέλαβε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε ουσιαστικά να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, του νησιού που αποτελεί τμήμα του Βασιλείου της Δανίας, μιας επίσης χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Αναγνώρισε πάντως ότι οι προηγούμενες τοποθετήσεις του για το συγκεκριμένο ζήτημα είχαν επιβαρύνει τις σχέσεις του με τη Συμμαχία.
Η πρωθυπουργός της Δανίας έχει δηλώσει ότι εάν οι ΗΠΑ επιχειρούσαν ποτέ να καταλάβουν τη Γροιλανδία διά της βίας, αυτό θα σήμαινε το τέλος της Συμμαχίας.
Η πικρία του Τραμπ για το Ιράν και τον Στάρμερ
Ένα ακόμη ζήτημα είναι το Ιράν. Ο Τραμπ φαίνεται να εξακολουθεί να διατηρεί πικρία για το γεγονός ότι οι σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ δεν συμμετείχαν στον πόλεμο που επέλεξε να ξεκινήσει νωρίτερα μέσα στη χρονιά, μια σύγκρουση που εξαπολύθηκε χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους συμμάχους και προκάλεσε αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Μάλιστα, επέκρινε ευθέως και το Ηνωμένο Βασίλειο, παρά το γεγονός ότι ο Κιρ Στάρμερ του επέτρεψε να εξαπολύσει αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικών πυραυλικών εγκαταστάσεων από βρετανικές βάσεις.
Αναφερόμενος στον Βρετανό πρωθυπουργό, ο Τραμπ δήλωσε: «Μου είπε “όχι, θα σας βοηθήσουμε αφού τελειώσει ο πόλεμος”. Του απάντησα ότι δεν θέλω αυτού του είδους τη βοήθεια. Δεν χρειαζόμασταν καμία βοήθεια. Κατά μία έννοια δοκίμαζα τους ανθρώπους, δοκίμαζα αν θα ήταν εκεί για εμάς, γιατί εδώ και καιρό λέω ότι εμείς τους βοηθάμε, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι θα ήταν εκείνοι εκεί για εμάς».
Η άμυνα της Ευρώπης στο επίκεντρο
Η βρετανική αντιπροσωπεία στην Άγκυρα επιχείρησε να αναδείξει τη συνεργασία της χώρας στον τομέα της άμυνας με τους Ευρωπαίους εταίρους της.
Ωστόσο, ο Στάρμερ προσήλθε στη σύνοδο με ένα Σχέδιο Αμυντικών Επενδύσεων, το οποίο επικρίθηκε επειδή υπολείπεται κατά δισεκατομμύρια λίρες των αναγκών που είχαν καταγραφεί στην περσινή, ευρέως επαινεθείσα, Στρατηγική Αμυντική Αναθεώρηση.
Πέρα όμως από τις εντυπώσεις και τις ομιλίες, οι αντιπροσωπείες του ΝΑΤΟ ασχολούνται με το ουσιαστικό έργο της επανεξοπλισμού της Ευρώπης και της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών.
Ανακοινώθηκαν σημαντικά συμβόλαια για έναν νέο στόλο μεταγωγικών αεροσκαφών που θα κατασκευαστούν από την Airbus. Παράλληλα, ο γηρασμένος στόλος των αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου AWACS του ΝΑΤΟ πρόκειται να αντικατασταθεί από τα σουηδικά αεροσκάφη GlobeEye.
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη έντονη συζήτηση για κοινά προγράμματα ανάπτυξης πυραυλικών συστημάτων.
Η προειδοποίηση Ζελένσκι
Στη σύνοδο βρίσκεται και ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Γνωρίζει καλύτερα από πολλούς τι μπορεί να συμβεί σε μια χώρα που δεν διαθέτει επαρκή αντιαεροπορική άμυνα.
Τις τελευταίες ημέρες, ρωσικοί βαλλιστικοί πύραυλοι πλήττουν πολυκατοικίες στο Κίεβο, προκαλώντας τον θάνατο δεκάδων αμάχων, ενώ οι ουκρανικές μονάδες αεράμυνας προειδοποιούν ότι αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε αναχαιτιστικά βλήματα.
«Η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της αποτελεσματικό αντιβαλλιστικό σύστημα και πυραύλους», δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Η εργασία αυτή έχει ήδη ξεκινήσει και καλώ εσάς και όλους τους εταίρους μας να της δώσετε την προσοχή που της αξίζει. Δεν μπορεί να περιμένει έως το 2030 ή και αργότερα. Η Ευρώπη χρειάζεται προσιτά, μαζικής παραγωγής αντιβαλλιστικά συστήματα το συντομότερο δυνατό».
Ο φόβος για την επόμενη ημέρα
Όπως αναφέρει το BBC, ο Ζελένσκι έχει δίκιο. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες μειώνουν σταδιακά τις αμυντικές τους δεσμεύσεις απέναντι στην Ευρώπη, βρίσκεται σε εξέλιξη μια κούρσα για την οικοδόμηση αξιόπιστων αμυντικών συστημάτων απέναντι στο συνεχώς αυξανόμενο οπλοστάσιο ρωσικών πυραύλων και drones.
Όλοι στη σύνοδο δηλώνουν ότι επιθυμούν τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Ωστόσο, υπάρχει και η ανησυχία ότι, μόλις αυτό συμβεί, η Ρωσία θα προχωρήσει σε ταχύ πρόγραμμα επανεξοπλισμού και θα μπορούσε μέσα σε τέσσερα χρόνια να βρίσκεται σε θέση να απειλήσει εδάφη του ΝΑΤΟ.