Ιδιαίτερη ενόχληση προκάλεσε στην Τουρκία η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Δημήτρη Χούπη στο Καστελλόριζο με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσης του νησιού στις 13 Σεπτεμβρίου 1943. “Παίζει με τη φωτιά” ο Έλληνας Πρωθυπουργός, έγραψε η Akşam, χαρακτηρίζοντας την επίσκεψη “επικοινωνιακό σόου”.
Πίσω από τις διαχρονικές τουρκικές αντιδράσεις σε οποιαδήποτε παρουσία ελλήνων αξιωματούχων στα Δωδεκάνησα και τις γνωστές προφάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών κρύβεται βέβαια το δόγμα του αναθεωρητισμού, σύμφωνα με το οποίο η απώλεια της τουρκικής κυριαρχίας στο νησιωτικό αρχιπέλαγος του νοτίου Αιγαίου αποτελεί μια “ιστορική παραφωνία”, η οποία είναι απλά θέμα χρόνου και συγκυρίας να διορθωθεί.
Ο εκνευρισμός στην Τουρκία ως προς την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα έκδηλος το τελευταίο διάστημα, ενώ έχουν πυκνώσει οι παραβάσεις και παραβιάσεις του FIR Αθηνών από τουρκικά μαχητικά, με αποτέλεσμα και εμπλοκές με ελληνικά μαχητικά. Η Άγκυρα έχει ενοχληθεί και ανησυχήσει σφόδρα από την αυξανόμενη στρατιωτική συνεργασία της Αθήνας με το Ισραήλ, με αποκορύφωμα την ελληνοισραηλινή συμφωνία για το αντιπυραυλικό και αντιαεροπορικό σύστημα “Ασπίδα του Αχιλλέα”. Η αντίληψη στην Άγκυρα είναι πως το Ισραήλ χρησιμοποιεί την Ελλάδα για να περιορίσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Τουρκίας ευρύτερα στην Ανατολική Μεσόγειο, ακυρώνοντας έτσι στην πράξη ένα μεγάλο μέρος του δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να τεθεί και η πρόσφατη επίσκεψη στην Αθήνα του διοικητή της MIT Ιμπραήμ Κάλιν, ο οποίος, σύμφωνα με στοχευμένες διαρροές της τουρκικής πλευράς, μετέφερε “μήνυμα-προειδοποίηση” του Τούρκού Προέδρου στον Έλληνα Πρωθυπουργό.
Το φθινόπωρο αναμένεται θερμό για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς τα “ήρεμα νερά” της Συμφωνίας της Αθήνας αναμένεται να δοκιμαστούν σε πολλαπλό βαθμό. Η κοινή απόφαση Ελλάδας, Γαλλίας και Κύπρου για έναρξη “εντός των επομένων μηνών” των εργασιών πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector αναμένεται να αποτελέσει ένα ισχυρό τεστ για τις διμερείς σχέσεις με την Άγκυρα. Η τουρκική απαίτηση να ζητηθεί η έγκριση της Άγκυρας ακόμη και για έρευνες σε διεθνή χωρικά ύδατα και μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα είναι πιθανό να παρακαμφθεί από την “τεχνική λύση” της “ενημέρωσης” από την γαλλική εταιρεία Meridiam, η οποία εισήλθε εδώ και δύο μήνες ως βασικός επενδυτής στο πολύ σημαντικό αυτό ενεργειακό project.
Εξίσου σημαντικό όμως είναι και το project GREGY Interconnector για την καλωδιακή σύνδεση της Ελλάδας με την Αίγυπτο, η οποία προβλέπεται να μεταφέρει πάνω από 3 Gigawatt πράσινης ενέργειας, και η πόντισή του σχεδιάζεται να διέλθει νότια της Κρήτης, τέμνοντας έτσι εγκάρσια την παράνομη και αυθαίρετη ΑΟΖ του τουρκολιβυκού μνημονίου. Η υλοποίηση του έργου αυτού επιβεβαιώθηκε την περασμένη εβδομάδα από τους ηγέτες της Ελλάδας και της Αιγύπτου κατά την άτυπη τριμερή συνάντηση Μητσοτάκη, Ελ Σίσι και Χριστοδουλίδη στο Ελ Αλαμέιν, ενώ έχει ήδη ενταχθεί στα επίσημα “Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος” της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον δε παρατηρεί η Άγκυρα εκτός από την προμήθεια της “Ασπίδας του Αχιλλέα” και την συνεχή ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας, μέσω της έγκαιρης παράδοσης των γαλλικών φρεγατών Belhara στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, αλλά και τη συμφωνία Ελλάδας-Ιταλίας για την προμήθεια δύο φρεγατών Bergamini με πολύ ισχυρό οπλισμό και χρονοδιάγραμμα παράδοσης το 2028 και το 2029.
Η αύξηση της έντασης από την Άγκυρας εμφανίζεται σε μια περίοδο, όπου συζητείται πλέον ανοικτά από την κυβέρνηση Ερντογάν η διεξαγωγή πρόωρων εκλογών στην Τουρκία. Βασικό κίνητρο του Τούρκου ηγέτη είναι η παράκαμψη του συνταγματικού εμποδίου μιας τρίτης συνεχόμενης προεδρικής θητείας, το οποίο μπορεί τυπικά να αποφευχθεί εάν έχουν μεσολαβήσει πρόωρες εκλογές. Σε αυτό το πλαίσιο διεξάγεται το τελευταίο διάστημα ένα έντονο παρασκηνιακό παζάρι ανάμεσα στον κυβερνητικό συνασπισμό και το φιλοκουρδικό κόμμα της Λαϊκής Ισότητας και Δημοκρατίας (DEM). Στόχος του συστήματος Ερντογάν είναι η υπερψήφιση από το DEM της πρότασης για πρόωρες εκλογές, ώστε να επιτευχθεί η απαραίτητη συνταγματική πλειοψηφία των 360 εδρών στην τουρκική Εθνοσυνέλευση.
Αυτός ο κυνικός πολιτικός σχεδιασμός του Ερντογάν δεν αποκλείεται να περιλαμβάνει και κάποια προβοκάτσια κατά της Ελλάδας, με στόχο την πρόκληση ενός θερμού επεισοδίου και την εκμετάλλευσή του για εσωτερική πολιτική κατανάλωση στην Τουρκία. Η ελληνική πλευρά βέβαια παρατηρεί με προσοχή όλες τις τουρκικές κινήσεις και υπάρχουν σχέδια για την αντιμετώπιση κάθε πιθανής κακόβουλης ενέργειας, ενώ ενημερώνονται σχετικά και οι φίλιες και συμμαχικές χώρες.
Σημαντικό ρόλο επίσης παίζει και η ιδιαίτερα ρευστή κατάσταση στην Μέση Ανατολή, με τους Χούθι να απειλούν πλέον ανοικτά την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, την ήπιας πλέον έντασης σύγκρουση Ιράν-ΗΠΑ να συνεχίζεται πέριξ των Στενών του Ορμούζ και την Σαουδική Αραβία να δέχεται επιθέσεις από τους Χούθι, χωρίς οι σύμμαχοί της στην Συμφωνία της Μέκκας Τουρκία και Πακιστάν να δείχνουν σοβαρή διάθεση να εμπλακούν ενεργά στο πλευρό της συμμάχου τους.
Σε αυτό το ιδιαίτερα εύθραυστο γεωπολιτικό και περιφερειακό πλαίσιο η Ελλάδα θα πρέπει να παραμείνει σταθερή στις πάγιες θέσεις της ως προς τα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, επιδεικνύοντας παράλληλα μια δημιουργική ευελιξία στην διαχείριση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο με στόχο την επιτυχή ολοκληρωση του στρατηγικού ενεργειακού της σχεδιασμού. Ο κύριος Ερντογάν μπορεί εν τω μεταξύ να ασχοληθεί με το πως θα πείσει τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν να δώσει το πράσινο φως στο DEM για την διεξαγωγή των πρόωρων εκλογών.