Μετά από 3.000 χρόνια, η επιστήμη έδωσε απαντήσεις για τη διάσημη «Κυρία με τις Πλεξούδες», τη μούμια που είχαν κλέψει τυμβωρύχοι από ομαδική κρύπτη στην Αίγυπτο τον 19ο αιώνα.
- Τρισδιάστατες αξονικές τομογραφίες αποκάλυψαν ότι η «Κυρία με τις Πλεξούδες» ήταν γυναίκα της ελίτ, ύψους 1,51μ., που πέθανε μεταξύ 35-50 ετών. Η πρακτική ταρίχευσης ήταν ασυνήθιστη, καθώς ο εγκέφαλος και μέρος των οργάνων της διατηρήθηκαν.
- Η μελέτη έδειξε έντονη φθορά στα δόντια της, τυπική της αρχαίας αιγυπτιακής διατροφής, και ενδείξεις του τελετουργικού «Ανοίγματος του Στόματος». Υπέφερε από ασθένεια των ούλων, κάταγμα γομφίου και μετατοπισμένο κοπτήρα.
- Αν και οι σαρώσεις αποκάλυψαν ασβεστοποιημένες εναποθέσεις που υποδεικνύουν χρόνια παρασιτική λοίμωξη, πιθανότατα από τον Νείλο, κανένα εύρημα δεν ήταν θανατηφόρο. Η ακριβής αιτία του θανάτου της παραμένει άγνωστη χιλιάδες χρόνια μετά.
- Η μούμια βρέθηκε από τυμβωρύχους πριν το 1860, με αποτέλεσμα να χαθούν τα ιστορικά της στοιχεία. Ο γιατρός Τζέημς Ντάγκλας τη μετέφερε στον Καναδά και, μετά από σταθμούς, εκτίθεται σήμερα σε μουσείο στο Κάνσας.
Επιστήμονες «ξετύλιξαν» ψηφιακά τα λείψανά της χρησιμοποιώντας αξονικές τομογραφίες υψηλής ανάλυσης και εξέτασαν τη μούμια, με το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό της τα μακριά, πλεγμένα μαλλιά της, τα οποία έχουν παραμείνει άθικτα.
Οι αναλύσεις έφεραν στο φως πολλά στοιχεία για τη ζωή και τον θάνατο της γυναίκας, η οποία πιστεύεται ότι έζησε στην Αίγυπτο μεταξύ της 18ης και της 21ης δυναστείας.
Τα εντυπωσιακά ευρήματα από τις τρισδιάστατες σαρώσεις
Οι αξονικές τομογραφίες 3D υψηλής ανάλυσης αποκάλυψαν ότι η «Braided Lady» (Η Κυρία με τις Πλεξούδες), ήταν μια μικρόσωμη γυναίκα της ελίτ, της οποίας τα εσωτερικά όργανα και ο εγκέφαλος παρέμειναν εν μέρει άθικτα, σε μία ασυνήθιστη πρακτική μουμιοποίησης.
Η «Κυρία με τις Πλεξούδες» είχε ύψος περίπου 1,51 μέτρα και πέθανε σε ηλικία μεταξύ 35 και 50 ετών.
Σε αντίθεση με τις βασιλικές μούμιες, των οποίων ο εγκέφαλος και τα όργανα αφαιρούνταν πλήρως, οι ταριχευτές άφησαν τον εγκέφαλό της μέσα στο κρανίο και διατήρησαν μέρη των εσωτερικών της οργάνων, συμπεριλαμβανομένων υπολειμμάτων του ήπατός της.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι αυτή η τεχνική συνάδει με τις πρακτικές μουμιοποίησης που προορίζονταν για μέλη της μη βασιλικής ελίτ, κατά την περίοδο του Νέου Βασιλείου της Αιγύπτου.
Η πρόσφατη ακτινολογική μελέτη που δημοσιεύθηκε μέσω της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ιατρικής (National Library of Medicine) και παρουσιάστηκε από την Daily Mail, αναφέρει ότι βρέθηκαν επίσης ενδείξεις του ταφικού τελετουργικού, του «Ανοίγματος του Στόματος», ένα τελετουργικό που γινόταν για να αποκατασταθούν οι αισθήσεις του νεκρού για τη μετά θάνατον ζωή.
Τα δόντια της παρουσίαζαν επίσης έντονη φθορά από τη σκληρή και τραχιά διατροφή που ήταν τυπική στην αρχαία Αίγυπτο.
«Παρατηρήθηκαν οδοντική φθορά και παθολογία, που πιθανώς αντανακλούν την οξεία διατροφή των αρχαίων Αιγυπτίων, και μοναδικά οδοντιατρικά ευρήματα υποδηλώνουν συμμετοχή στο τελετουργικό του «ανοίγματος του στόματος»», έγραψε η ομάδα στο περιοδικό Radiology Case Reports.
Οι σαρώσεις στη μουμιοποιημένη σορό αποκάλυψαν ακόμα ότι η αρχαία Αιγύπτια έπασχε από ασθένεια των ούλων, με τους επιστήμονες να εντοπίζουν ένα κάταγμα γομφίου και μετατόπιση ενός κοπτήρα προς τον λαιμό.
Από τι πέθανε
Ασβεστοποιημένες εναποθέσεις που αποκαλύφθηκαν στο εσωτερικό του σώματός της, υποδεικνύουν χρόνια παρασιτική λοίμωξη που πιθανότατα προκλήθηκε από την κατανάλωση νερού ή το μπάνιο στον ποταμό Νείλο.
Ωστόσο, αν και οι ερευνητές κατέγραψαν σαφή σημάδια μακροχρόνιας έκθεσης σε παράσιτα, κανένα από τα ευρήματα δεν αποδείχθηκε θανατηφόρο.
Ως αποτέλεσμα, η αιτία θανάτου της «Κυρίας με τις Πλεξούδες» παραμένει ίσως το μοναδικό άλυτο μυστήριο, χιλιάδες χρόνια μετά την κηδεία της.
«Παρά τους περιορισμούς που θέτει η αποξήρανση των ιστών και η έλλειψη ιστορικών αρχείων, η ακτινολογική αξιολόγηση προάγει την κατανόησή μας για τις αρχαίες αιγυπτιακές ταφικές πρακτικές και καταδεικνύει την αξία της σύγχρονης μη επεμβατικής απεικόνισης στην ανακατασκευή της ζωής και του θανάτου αρχαιολόγων», κατέληξε η επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν.
Το παράνομο «ταξίδι» της μούμιας
Η μούμια «Braided Lady» βρέθηκε σε μια ομαδική κρύπτη μουμιών στην Αίγυπτο λίγο πριν από το 1860, χωρίς όμως να έχει καταγραφεί η ακριβής τοποθεσία ή η ακριβής ημερομηνία της ανασκαφής της.
Αυτό οφείλεται στο ότι αποκτήθηκε μέσω ανεπίσημων δικτύων συλλεκτών και τυμβωρύχων του 19ου αιώνα - κατά τη βικτωριανή εποχή, οι μούμιες αφαιρούνταν συχνά από τους τάφους χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, με αποτέλεσμα να χάνονται οι πληροφορίες για το όνομά τους, την ακριβή περιοχή εύρεσης και τα ταφικά τους αντικείμενα
Το 1860, ο Καναδός γιατρός Δρ. Τζέιμς Ντάγκλας μετέφερε τη μούμια από την Αίγυπτο στον Καναδά, για το Μουσείο των Καταρρακτών του Νιαγάρα.
Αφού πέρασε από το Μουσείο Michael C. Carlos του Πανεπιστημίου Emory το 1999, αποκτήθηκε το 2006 από το Μουσείο Παγκόσμιων Θησαυρών (Museum of World Treasures) στη Γουίτσιτα του Κάνσας, όπου εκτίθεται μέχρι σήμερα.