Η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται δραματικά μετά την επίθεση του Ισραήλ στο γιγάντιο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars, το οποίο μοιράζεται με το Κατάρ.
Το Ιράν αντέδρασε με αντεπιθέσεις στα κράτη του Κόλπου.
Όπως αναφέρει ο Guardian, η κρίση απειλεί να διαταράξει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και να στείλει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε ιστορικά ύψη.
Το Ιράν προειδοποιεί: Η επόμενη αντίδραση θα είναι χωρίς όρια
Ο Ιρανός ΥΠ.ΕΞ., Αμπάς Αραγκτσί, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση στις υποδομές ενέργειας της χώρας θα αντιμετωπιστεί χωρίς κανένα όριο. Σε ανάρτησή του στο X, τόνισε ότι στην προηγούμενη αντίδρασή της, η Τεχεράνη χρησιμοποίησε μόνο «ένα μικρό μέρος της δύναμής μας» και ότι η μόνη αιτία για την έως τώρα αυτοσυγκράτηση ήταν ο σεβασμός σε αιτήματα αποκλιμάκωσης.
Οι ιρανικές επιθέσεις έχουν ήδη πλήξει το εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου Ras Laffan του Κατάρ -υπεύθυνο για περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής LNG- αλλά και διυλιστήρια στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και απειλώντας τις παγκόσμιες προμήθειες για χρόνια.
ΗΠΑ και Ισραήλ σε διφορούμενη επικοινωνία μετά τις επιδρομές
Το Ισραήλ επιβεβαίωσε τις επιθέσεις του στο South Pars και στο διυλιστήριο Bazan στη Χάιφα, τονίζοντας ότι ενήργησε ανεξάρτητα. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται διφορούμενη. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αρχικά διέψευσε οποιαδήποτε συνεννόηση, για να ακολουθήσει διευκρίνιση ότι είχε ζητήσει από τον Νετανιάχου να μην επαναλάβει επιθέσεις, χωρίς όμως να εξηγεί πώς η ισραηλινή πλευρά ένιωσε ελεύθερη να προχωρήσει σε στρατιωτικές ενέργειες με τέτοιον παγκόσμιο αντίκτυπο.
Ισχυρό πλήγμα στην αγορά, με οικονομικές και ενεργειακές συνέπειες
Η διεθνής αγορά ενέργειας έχει ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα:
- Η τιμή του Brent άγγιξε τα 119 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας αύξηση 60% από την αρχή της σύγκρουσης.
- Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο υπερδιπλασιάστηκαν.
- Οι χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν βαριές απώλειες, με σημαντικές πτώσεις σε Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Χονγκ Κονγκ και Ευρώπη.
- Οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν για αυξημένα κόστη καυσίμων και προγραμματίζουν αλλαγές σε δρομολόγια, ιδίως για πτήσεις μεγάλων αποστάσεων μέσω Ασίας.
Παγκόσμια ανησυχία για την ένταση στα Στενά του Ορμούζ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Ιαπωνία, εξέφρασαν «βαθιά ανησυχία» για την κλιμάκωση, καλώντας το Ιράν να σταματήσει τις απειλές, τις επιθέσεις με drone και πυραύλους και να συμμορφωθεί με αποφάσεις του ΟΗΕ. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις διαβεβαιώνουν ότι είναι έτοιμες να συμβάλουν στην ασφαλή διέλευση πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ και να αναλάβουν διπλωματικά, νομικά και οικονομικά μέτρα για να αποφευχθεί επανάληψη μεταναστευτικών κρίσεων.
Κίνδυνος στην ενέργεια: Οι ζημιές στο Κατάρ μπορεί να αλλάξουν τις παγκόσμιες αγορές
Σύμφωνα με τον Guardian, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η σύγκρουση μπορεί να έχει μακροχρόνιες συνέπειες στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, καθώς οι ζημιές στο Κατάρ ενδέχεται να περιορίσουν τη παραγωγή LNG για τρία έως πέντε χρόνια. Παράλληλα, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο και οι αντιφατικές δηλώσεις των ηγετών ενισχύουν τον κίνδυνο ακούσιων κλιμακώσεων.
Το μέλλον των γεωπολιτικών ισορροπιών στην περιοχή παραμένει αβέβαιο, με τις αγορές και τις κυβερνήσεις παγκοσμίως να παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα κάθε νέα εξέλιξη.