Σενάρια ανακατατάξεων στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ τροφοδοτούν η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές και η αναζήτηση ευθυνών για τον πόλεμο στο Ιράν, σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών και βρετανικών μέσων.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ενώ η «Washington Post» αναφέρει ότι εκτεθειμένοι σε ενδεχόμενες απομακρύνσεις εμφανίζονται και κορυφαίοι στρατιωτικοί. Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανακοινωθεί καμία αποχώρησ
Σύμφωνα με την «Independent», η οποία επικαλείται ανώνυμες ρεπουμπλικανικές και βρετανικές κυβερνητικές πηγές, ο Ρούμπιο ενδέχεται να εξετάζει την αποχώρησή του προκειμένου να προετοιμάσει πιθανή υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Πηγές της εφημερίδας εκτιμούν ότι μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε να αποστασιοποιηθεί από την κυβέρνηση, ιδίως από τη διαχείριση του πολέμου στο Ιράν.
Το ίδιο δημοσίευμα παρουσιάζει τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς ως βασικό δυνητικό αντίπαλό του για το ρεπουμπλικανικό χρίσμα. Ωστόσο, ο Ρούμπιο δεν έχει ανακοινώσει ούτε πρόθεση παραίτησης ούτε προεδρική υποψηφιότητα. Όπως υπενθυμίζει η «Independent», τον Σεπτέμβριο είχε δηλώσει ότι δεν είχε «σχέδια αυτή τη στιγμή» να διεκδικήσει την προεδρία, ενώ έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι θα παραμέριζε εάν ήταν υποψήφιος ο Βανς.
Οι εκτιμήσεις των πηγών της εφημερίδας παραμένουν αντικρουόμενες: στέλεχος της κυβέρνησης υποστήριξε ότι ο Ρούμπιο δεν έχει δείξει διάθεση αποχώρησης, ενώ άλλη πηγή εκτίμησε ότι θα μπορούσε να παραμείνει για να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας. Ρεπουμπλικανικές πηγές ανέφεραν στην «Independent» ότι οι μετεκλογικές αποχωρήσεις μελών του υπουργικού συμβουλίου θα μπορούσαν να φθάσουν τις πέντε. Το δημοσίευμα κατονομάζει επίσης τον Χέγκσεθ και την προσωπάρχη του Λευκού Οίκου, Σούζι Γουάιλς, ως πιθανούς αποδέκτες της εσωκομματικής κριτικής.
Πίεση στον Χέγκσεθ
Ιδιαίτερα έντονη εμφανίζεται η πίεση στον Χέγκσεθ. Σύμφωνα με το «CBS News», ο Τραμπ έχει ρωτήσει συμβούλους του εάν ο υπουργός Άμυνας θα πρέπει να παραμείνει στη θέση του. Δημοσίως, πάντως, ο πρόεδρος επανέλαβε την Πέμπτη τη στήριξή του. Σύμφωνα με το «ABC News», δήλωσε ότι έχει «κάθε πρόθεση να τον κρατήσει», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι δέχεται παράπονα για τον υπουργό και ότι η επικύρωση ενός αντικαταστάτη θα ήταν δυσκολότερη μετά την ανάληψη του ελέγχου της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς τον Ιανουάριο.
Η «Washington Post» διευρύνει την εικόνα της εσωτερικής αναταραχής, αναφέροντας ότι ενδεχόμενες απομακρύνσεις θα μπορούσαν να αφορούν τον στρατηγό Νταν Κέιν, αρχηγό του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, ή τον ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ο οποίος έχει επιβλέψει τις επιχειρήσεις στο Ιράν. Πρόσωπο με γνώση των συζητήσεων στον κύκλο του Τραμπ εκτίμησε στην εφημερίδα ότι οι δύο στρατιωτικοί ενδέχεται να είναι περισσότερο εκτεθειμένοι από τον ίδιο τον υπουργό.
Περισσότεροι από έξι αξιωματούχοι και πρόσωπα με γνώση της κατάστασης περιέγραψαν στη «Washington Post» κλίμα αβεβαιότητας στο Πεντάγωνο, μιλώντας ανωνύμως υπό τον φόβο αντιποίνων. Μία από τις πηγές έκανε λόγο για «βγαλμένα μαχαίρια», καθώς κυβερνητικά στελέχη επιχειρούν να αποτιμήσουν τις συνέπειες της εκλογικής ήττας και διατυπώνονται ερωτήματα για το εάν ο Χέγκσεθ θα επιχειρήσει να μεταθέσει ευθύνες.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, πρόσωπα που γνωρίζουν τις στρατιωτικές εισηγήσεις προς τον πρόεδρο υποστηρίζουν ότι και οι τρεις —Χέγκσεθ, Κέιν και Κούπερ— παρουσίασαν, σε διαφορετικές φάσεις, υπερβολικά αισιόδοξες εκτιμήσεις για τον πόλεμο, χωρίς να αποσαφηνίσουν επαρκώς το κόστος και τους κινδύνους για τις ΗΠΑ. Οι εκπρόσωποι των δύο στρατιωτικών αρνήθηκαν να σχολιάσουν, ενώ το γραφείο του Χέγκσεθ επανέλαβε ότι επιθυμεί να παραμείνει στο Πεντάγωνο μέχρι τη λήξη της θητείας Τραμπ.
Η «Washington Post» αναφέρει ακόμη ότι ο Κούπερ βρέθηκε στον Λευκό Οίκο την προηγούμενη εβδομάδα για να εισηγηθεί πρόσθετη στρατιωτική δράση. Για τον Κέιν, η εφημερίδα σημειώνει ότι έχει εκφράσει μεγαλύτερη ανησυχία για τις επιπτώσεις του πολέμου στην ικανότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να διεξάγουν μελλοντικές επιχειρήσεις. Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών, είχε προειδοποιήσει για ελλείψεις σε συγκεκριμένα πυρομαχικά και για την απουσία υποστήριξης από συμμάχους πέραν του Ισραήλ.
Το «CNN», από την πλευρά του, καταγράφει επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο ο Χέγκσεθ παρουσίασε την πορεία της σύγκρουσης. Ρεπουμπλικανός με επαφές στον Λευκό Οίκο δήλωσε στο δίκτυο ότι ο υπουργός υπήρξε «είτε ανειλικρινής είτε λανθασμένος» ως προς τα χρονοδιαγράμματα και τους στόχους του πολέμου. Θυμίζουμε ότι ο Βανς απέδωσε επίσης δημοσίως την εκλογική ήττα στη σύγκρουση.
Η πίεση στον υπουργό προέρχεται και από το ίδιο του το κόμμα. Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Τόμας Μάσι αναμένεται, σύμφωνα με τη «Washington Post», να επιδιώξει εντός του μήνα ψηφοφορία στη Βουλή για την παραπομπή του Χέγκσεθ σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Αντίστοιχη προσπάθειά του τον Σεπτέμβριο είχε ανακοπεί από τον πρόεδρο της Βουλής, Μάικ Τζόνσον, ο οποίος, κατά το ίδιο δημοσίευμα, ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι προτίθεται να αποχωρήσει από την ηγετική του θέση.
Οι Δημοκρατικοί προαναγγέλλουν εκτεταμένο κοινοβουλευτικό έλεγχο. Οι έρευνες θα μπορούσαν να καλύψουν, πέραν του πολέμου, τις απομακρύνσεις ανώτατων στρατιωτικών, την πολιτική για την Ουκρανία και τα θανατηφόρα πλήγματα κατά σκαφών που φέρονται να συνδέονται με διακίνηση ναρκωτικών. Σύμφωνα με τη «Washington Post», ο Δημοκρατικός βουλευτής Άνταμ Σμιθ, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής τον Ιανουάριο, έθεσε ως πρώτη προτεραιότητα την άσκηση αυστηρού ελέγχου στο Πεντάγωνο.
Οι μετεκλογικές ανατροπές περιπλέκουν και την προσπάθεια της κυβέρνησης να εξασφαλίσει την έγκριση αμυντικού πακέτου ύψους 1,5 τρισ. δολαρίων. Όπως αναφέρει η «Washington Post», Ρεπουμπλικανοί εκφράζουν κατ’ ιδίαν αμφιβολίες για το εάν μπορεί να προχωρήσει στο σύνολό του πριν αναλάβει το νέο Κογκρέσο. Στο πακέτο περιλαμβάνονται το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας «Golden Dome» και η νομοθετική κατοχύρωση της μετονομασίας του υπουργείου Άμυνας σε «υπουργείο Πολέμου».
Η χρηματοδοτική πίεση εντείνεται από το κόστος των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με εκτίμηση της Κεντρικής Διοίκησης που επικαλείται η «Washington Post», ο πόλεμος είχε κοστίσει περισσότερα από 47 δισ. δολάρια μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου, εκ των οποίων 30 δισ. αφορούσαν πυρομαχικά. Η εφημερίδα επισημαίνει ότι, χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση, το Πεντάγωνο αντιμετωπίζει επείγουσες ελλείψεις σε κονδύλια και οπλισμό.
Παράλληλα, το «Reuters» αναφέρει ως πιθανό ενδεχόμενο την τοποθέτηση του Χέγκσεθ στην έδρα της Γερουσίας που θα αφήσει η Μάρσα Μπλάκμπερν, μετά την εκλογή της ως κυβερνήτριας του Τενεσί. Ο Τραμπ εκτίμησε ότι θα μπορούσε να είναι δημοφιλής σε αυτόν τον ρόλο, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν έχει ακούσει κάποια συγκεκριμένη πρόταση.