Φως σε ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια γύρω από τη Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας έρχεται να ρίξει μια νέα έρευνα.
Το εμβληματικό μνημείο έχει χάσει σε ύψος μόνο περί τα 10 μέτρα αφότου κατασκευάστηκε με περίπου 2,3 εκατομμύρια ογκόλιθους στη διάρκεια του Παλαιού Βασιλείου της Αιγύπτου (2649 π.Χ. έως 2150 π.Χ.), παρά τους ισχυρούς σεισμούς που σημειώθηκαν στις χιλιετίες που μεσολάβησαν, όπως εκείνη εκτιμώμενης έντασης 6,8 Ρίχτερ που σημειώθηκε νότια του Καΐρου στην πόλη Φαγιούμ το 1847 και ενός σεισμού 5,9 Ρίχτερ το 1992, που γκρέμισε στο έδαφος μερικές από τις πέτρες της κορυφής της πυραμίδας.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Scientific Reports, η πυραμίδα του Χέοπα - το τελευταίο από τα Επτά Θαύματα της Αρχαιότητας που στέκεται ακόμη όρθιο - έμεινε σχεδόν ανέπαφη επί 4.600 χρόνια, παρά τους ισχυρούς σεισμούς που έχουν πλήξει την περιοχή, χωρίς να παρουσιάσει σοβαρές εσωτερικές ή εξωτερικές φθορές.
Το μυστικό κρύβεται στον σχεδιασμό της
Οι ερευνητές από το National Research Institute of Astronomy and Geophysics κατέληξαν ότι η αντοχή της πυραμίδας οφείλεται σε εξαιρετικά προηγμένες τεχνικές μηχανικής που χρησιμοποίησαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι.
Ανάμεσα στα βασικά χαρακτηριστικά που εντόπισαν είναι:
- η κατασκευή πάνω σε σκληρό ασβεστολιθικό πέτρωμα,
- το απόλυτα συμμετρικό πυραμιδοειδές σχήμα,
- η στιβαρή και άκαμπτη δομή,
- αλλά και ειδικές «κοιλότητες αποσυμπίεσης» πάνω από τον Θάλαμο του Βασιλιά.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτά τα στοιχεία βοηθούν στην απορρόφηση και ανακατεύθυνση των σεισμικών πιέσεων, προστατεύοντας τα πιο ευαίσθητα τμήματα του μνημείου.
Πώς λειτουργεί η «αντισεισμική ασπίδα» της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας
Για τις ανάγκες της έρευνας, καταγράφηκαν δονήσεις σε 37 διαφορετικά σημεία της πυραμίδας, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών θαλάμων, των λίθινων μπλοκ και του εδάφους γύρω από το μνημείο.
Οι μετρήσεις έδειξαν ότι η πυραμίδα δονείται σε πολύ διαφορετική συχνότητα από το έδαφος που τη στηρίζει, ένα στοιχείο κρίσιμο για την αντισεισμική προστασία.
Οι περισσότεροι κραδασμοί στο εσωτερικό της πυραμίδας καταγράφηκαν σε συχνότητες 2,0 έως 2,6 hertz, ενώ το έδαφος γύρω της κινείται πιο αργά, περίπου στα 0,6 hertz.
Αυτό σημαίνει ότι η σεισμική ενέργεια δεν μεταφέρεται αποτελεσματικά από το έδαφος στο ίδιο το μνημείο, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο καταστροφών από συντονισμό.
Οι «μυστικοί θάλαμοι» πάνω από τον Θάλαμο του Βασιλιά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα σχετικά με τις πέντε κοιλότητες πάνω από τον Θάλαμο του Βασιλιά.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι δονήσεις μειώνονται αισθητά μέσα σε αυτούς τους χώρους, γεγονός που ενισχύει τη θεωρία ότι σχεδιάστηκαν ως μηχανισμός προστασίας του βασικού ταφικού θαλάμου της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας.
«Τα αποτελέσματα συνάδουν με την άποψη ότι ο σχεδιασμός αυτών των δωματίων συμβάλλει στη μείωση των πιέσεων στον Θάλαμο του Βασιλιά», σημειώνουν οι ερευνητές.
Είχαν ανακαλύψει την αντισεισμική μηχανική οι αρχαίοι Αιγύπτιοι;
Παρότι οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν μπορεί να αποδειχθεί πως οι αρχαίοι Αιγύπτιοι κατανοούσαν τη σεισμική φυσική όπως σήμερα, επισημαίνουν ότι οι τεχνικές και η γεωμετρία που χρησιμοποίησαν θεωρούνται εξαιρετικά προηγμένες ακόμη και με σύγχρονα μηχανικά πρότυπα.
«Οι αρχιτέκτονες της αρχαίας Αιγύπτου φαίνεται ότι διέθεταν βαθιά γεωτεχνική γνώση», αναφέρει η μελέτη.
Νέα θεωρία και για την κατασκευή της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας
Παράλληλα, άλλη πρόσφατη μελέτη υποστηρίζει ότι η Μεγάλη Πυραμίδα ίσως κατασκευάστηκε με τη βοήθεια μιας κρυφής σπειροειδούς ράμπας στο εσωτερικό της.
Σύμφωνα με τον ερευνητή Βισέντε Λουίς Ροσέλ Ρόιγκ, οι εργάτες πιθανότατα χρησιμοποιούσαν μια επικλινή διαδρομή κατά μήκος των εξωτερικών άκρων της πυραμίδας, η οποία καλυπτόταν σταδιακά καθώς υψωνόταν το μνημείο.
Προσομοιώσεις δείχνουν ότι με αυτή τη μέθοδο οι τεράστιοι λίθοι θα μπορούσαν να τοποθετούνται κάθε τέσσερα έως έξι λεπτά, επιτρέποντας την ολοκλήρωση της πυραμίδας μέσα σε περίπου 20 έως 27 χρόνια - χρονικό διάστημα που συμφωνεί με τις υπάρχουσες ιστορικές εκτιμήσεις.