Μια σύντομη αλλά ιδιαίτερα αμήχανη στιγμή ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και στην πρώτη κυρία της Τουρκίας, Εμινέ Ερντογάν, έκλεψε την παράσταση κατά την υποδοχή των ηγετών και των συζύγων τους πριν από το επίσημο δείπνο της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
- Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, επιχείρησε να φιλήσει το χέρι της Εμινέ Ερντογάν, η οποία απέσυρε διακριτικά την παλάμη της. Η κίνηση προκάλεσε αμηχανία, με τη συνάντησή τους να καταλήγει σε μια σύντομη χειραψία.
- Η αντίδραση της Πρώτης Κυρίας της Τουρκίας αποδίδεται σε θρησκευτικούς και πολιτισμικούς κανόνες. Σε πολλές μουσουλμανικές κοινωνίες, η σωματική επαφή γυναικών με άνδρες εκτός της οικογένειας αποφεύγεται ως ένδειξη σεβασμού και εθιμοτυπίας.
- Η χειρονομία του Γάλλου προέδρου εντάσσεται στη γαλλική διπλωματική παράδοση του χειροφιλήματος (baisemain). Θεωρείται ένδειξη υψηλής ευγένειας, παρότι η πρακτική αυτή εφαρμόζεται πλέον σπανιότερα στις επίσημες συναντήσεις και την καθημερινότητα.
- Το περιστατικό θύμισε ένα παρόμοιο συμβάν το 2018 στο Μέγαρο των Ηλυσίων. Η σύντομη στιγμή αμηχανίας επισκίασε προσωρινά την έναρξη της Συνόδου του ΝΑΤΟ, όπου συζητήθηκαν κρίσιμα ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας.
Το περιστατικό καταγράφηκε από τις τηλεοπτικές κάμερες και μέσα σε λίγες ώρες έκανε τον γύρο των social media, με χιλιάδες χρήστες να σχολιάζουν τη χειρονομία της συζύγου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η οποία απέσυρε το χέρι της την ώρα που ο Γάλλος πρόεδρος φαινόταν να επιχειρεί να το φιλήσει, σύμφωνα με τη γαλλική παράδοση του χειροφιλήματος (baisemain).
Δίπλα στον Μακρόν, που φορούσε και πάλι τα γυαλιά ηλίου τύπου aviator, βρισκόταν η σύζυγός του, Μπριζίτ, η οποία παρακολουθούσε τη σύντομη ανταλλαγή χειραψιών.
Η κίνηση που προκάλεσε συζητήσεις
Στο βίντεο φαίνεται ο Εμανουέλ Μακρόν να χαιρετά πρώτα τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στη συνέχεια να στρέφεται προς την Εμινέ Ερντογάν. Τη στιγμή που σκύβει προς το χέρι της, εκείνη κρατά τον καρπό της και αποσύρει διακριτικά το χέρι της, με αποτέλεσμα ο Γάλλος πρόεδρος να αρκεστεί τελικά σε μια σύντομη χειραψία.
Το στιγμιότυπο διήρκεσε μόλις λίγα δευτερόλεπτα, ωστόσο προκάλεσε πληθώρα σχολίων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αρκετούς να κάνουν λόγο για μια εμφανώς αμήχανη στιγμή μεταξύ των δύο και να το αποδίδουν στις διαφορετικές αντιλήψεις περί εθιμοτυπίας και θρησκευτικών κανόνων.
Διαφορετική εθιμοτυπία ή συνειδητή αποφυγή;
Πολλοί χρήστες των social media συνέδεσαν την αντίδραση της Εμινέ Ερντογάν με τους κανόνες που τηρούνται σε αρκετές μουσουλμανικές κοινωνίες, σύμφωνα με τους οποίους μια γυναίκα αποφεύγει τη σωματική επαφή ή χειρονομίες οικειότητας με άνδρες που δεν ανήκουν στην οικογένειά της.
Όπως σχολίαζαν χαρακτηριστικά αρκετές αναρτήσεις χρηστών από μουσουλμανικές χώρες, που έγιναν viral, «δεν αποτελεί μουσουλμανικό έθιμο μια γυναίκα να δέχεται φιλί στο χέρι ή στο μάγουλο από άνδρα που δεν είναι συγγενής της».
Από την άλλη πλευρά, στη γαλλική διπλωματική παράδοση το χειροφίλημα θεωρείται από ορισμένους μια χειρονομία ευγένειας, αν και τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται όλο και πιο σπάνια.
Δεν είναι η πρώτη φορά
Το συγκεκριμένο στιγμιότυπο θύμισε σε αρκετούς ένα αντίστοιχο περιστατικό από το 2018, όταν ο Εμανουέλ Μακρόν είχε υποδεχθεί τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την Εμινέ Ερντογάν στο Μέγαρο των Ηλυσίων, με γαλλικά μέσα ενημέρωσης να υποστηρίζουν τότε ότι η πρώτη κυρία της Τουρκίας είχε και πάλι αποφύγει μια ανάλογη χειρονομία ευγένειας από τον Γάλλο πρόεδρο.
Είτε επρόκειτο για παρεξήγηση εθιμοτυπίας είτε για συνειδητή επιλογή, το σύντομο στιγμιότυπο επισκίασε για λίγο την έναρξη της Συνόδου του ΝΑΤΟ, όπου οι ηγέτες επρόκειτο να συζητήσουν ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, αμυντικών δαπανών και τις εξελίξεις στον πόλεμο στην Ουκρανία.