Η Λευκωσία απάντησε θετικά στην πρόσκληση Τραμπ για συμμετοχή ως παρατηρητής στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα.
Η επιλογή αυτή εντάσσεται στη στρατηγική του Νίκου Χριστοδουλίδη για ενεργότερο ρόλο της Κύπρου στην περιοχή, αλλά συνοδεύεται και από συγκεκριμένα ερωτήματα σε ευρωπαϊκό και θεσμικό επίπεδο.
Κύπρος: Σταθερός ρόλος στην ειρηνική διαδικασία με την αποδοχή της πρόσκλησης στο Συμβούλιο Ειρήνης
Την αποδοχή της πρόσκλησης επιβεβαίωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή εντάσσεται στον σταθερό ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει η Κύπρος από την έναρξη της κρίσης, με πρωτοβουλίες και προτάσεις προς διεθνείς εταίρους.
Η απόφαση της Λευκωσίας ερμηνεύεται ως μέρος της ευρύτερης στρατηγικής του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη για ενίσχυση της σχέσης με τον αμερικανοϊσραηλινό άξονα και για αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας.
Ωστόσο, η συγκυρία προσδίδει στη στάση αυτή ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Κύπρος ασκεί αυτό το διάστημα την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην πρωτοβουλία Τραμπ.
Ο Μητσοτάκης δεν θα παρευρεθεί στη Συνεδρίαση της 19ης Φεβρουαρίου
Η διαφοροποίηση της Λευκωσίας δεν περνά απαρατήρητη ούτε στην Αθήνα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα παραστεί στη συνεδρίαση της 19ης Φεβρουαρίου, ενώ η ελληνική κυβέρνηση θα παραστεί επίσης ως παρατηρητής εκπροσωπούμενη από τον υφυπουργό Εξωτερικών Χάρη θεοχάρη.
Η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι κινείται εντός του πλαισίου των αποφάσεων του ΟΗΕ και ειδικότερα του Ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο αποδίδει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» προσωρινό χαρακτήρα και αποστολή περιορισμένη στην ειρήνευση στη Γάζα. Για τον λόγο αυτό, παρότι η Ελλάδα είχε προσκληθεί ως ιδρυτικό μέλος, δεν προσχώρησε στο καταστατικό του νέου σχήματος.
Παράλληλα, στην Αθήνα υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο το Συμβούλιο να εξελιχθεί σε μια παράλληλη δομή σε σχέση με τον ΟΗΕ. Ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας την τρέχουσα περίοδο, η Ελλάδα εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτική. Αναμένει την αναλυτική ατζέντα της πρώτης συνάντησης προκειμένου να αποφασίσει αν θα παραστεί, παρότι έχει προσκληθεί, όπως και η Λευκωσία.
Ψήφισμα 2803: Το μέλλον του διεθνούς θεσμού και οι εξελίξεις στην ασφάλεια της Γάζας
Όπως γράφει η έγκυρη κυπριακή εφημερίδα Πολίτης, η εξέλιξη αυτή έχει και νομικές διαστάσεις. Ο αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άρης Κωνσταντινίδης σημειώνει ότι το Ψήφισμα 2803 προβλέπει τη δημιουργία διεθνούς θεσμού με νομική προσωπικότητα για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Ωστόσο, φαίνεται να διαμορφώνεται τάση διεύρυνσης του ρόλου του σχήματος και σε ζητήματα διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, με επιλεγμένα μέλη και αυξημένο ρόλο του Αμερικανού προέδρου.
Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσαν να προκύψουν ζητήματα ως προς τη σχέση του νέου μηχανισμού με τον ΟΗΕ και τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών. Παράλληλα, μια ενδεχόμενη μετατόπιση του κέντρου βάρους από το πλαίσιο του ΟΗΕ σε ένα νέο σχήμα θα μπορούσε να επηρεάσει και παραμέτρους που αφορούν το Κυπριακό και τη λειτουργία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, την ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο.
Το κυπριακό «ναι», επομένως, αποτελεί μια συνειδητή επιλογή ενίσχυσης των σχέσεων με την Ουάσιγκτον, σε μια συγκυρία όπου οι ευρωπαϊκές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και το θεσμικό τοπίο γύρω από το νέο εγχείρημα δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.