Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για μια πιθανή συμφωνία βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, με τον Λευκό Οίκο να αναγνωρίζει ότι, παρότι υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία, η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες.
Ο Λευκός Οίκος αναφέρει ότι η συμφωνία με το Ιράν ενδέχεται να διαρκέσει αρκετές ημέρες γράφει το Axios. Ο Λευκός Οίκος δεν αναμένει να επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν σήμερα Κυριακή και εκτιμά ότι θα χρειαστούν αρκετές ημέρες για την έγκριση της συμφωνίας από την ηγεσία του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, όπως δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκού μίλησε στο Axios
Ενώ οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ είναι αισιόδοξοι ότι η συμφωνία θα υπογραφεί εντός των επόμενων ημερών, αναγνωρίζουν επίσης ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί και ότι θα μπορούσε ακόμα να καταρρεύσει. «Βρισκόμαστε σε πολύ καλή θέση, αλλά υπάρχουν τρόποι με τους οποίους η συμφωνία μπορεί να υπονομευθεί», δήλωσε ο αξιωματούχος των ΗΠΑ.
Η συμφωνία θα απέτρεπε την κλιμάκωση του πολέμου και θα μείωνε την πίεση στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν θα οδηγήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία με διάρκεια που θα ανταποκρίνεται και στις απαιτήσεις του προέδρου Τραμπ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ο Αμερικάνος πρόεδρος είπε στους «εκπροσώπους του να μην βιαστούν να συνάψουν συμφωνία» με το Ιράν, όπως ανακοίνωσε την Κυριακή στο Truth Social, λέγοντας ότι «και οι δύο πλευρές πρέπει να πάρουν τον χρόνο τους και να το κάνουν σωστά». Είπε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα «παραμείνει σε πλήρη ισχύ και εφαρμογή έως ότου επιτευχθεί, επικυρωθεί και υπογραφεί μια συμφωνία».
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε ότι υπάρχουν ακόμη λεπτομέρειες «που πρέπει να διευθετηθούν», αλλά η «αργή και αδιαφανής» φύση του συστήματος λήψης αποφάσεων του Ιράν θα μπορούσε να καθυστερήσει τη συμφωνία για μερικές ακόμη ημέρες. «Υπάρχουν ακόμη διαφωνίες σχετικά με συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Κάποιες λέξεις μας ενδιαφέρουν, κάποιες λέξεις τους ενδιαφέρουν», δήλωσε ο αξιωματούχος των ΗΠΑ. «Κατά την αντίληψή μας, ο Ανώτατος Ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έχει εγκρίνει το γενικό πλαίσιο της συμφωνίας. Το αν αυτό θα καταλήξει σε συμφωνία παραμένει ανοιχτό ζήτημα», πρόσθεσε.
Στενά του Ορμούζ
Από την άλλη, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν κατηγόρησαν την Κυριακή τις ΗΠΑ ότι «δημιουργούν εμπόδια» στις διαπραγματεύσεις. Ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι το Ιράν είναι «έτοιμο να διαβεβαιώσει τον κόσμο ότι δεν επιδιώκουμε πυρηνικά όπλα», αλλά τόνισε ότι οι διαπραγματευτές «δεν θα συμβιβαστούν όσον αφορά την τιμή και την αξιοπρέπεια της χώρας μας».
Η πηγή του Λευκού Οίκου που μίλησε στο Axios, ανέφερε ότι το σχέδιο συμφωνίας ανοίγει το Στενό του Ορμούζ σε αντάλλαγμα για την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ. Ενώ το στενό ανοίγει και η παγκόσμια οικονομία αποκτά «ανάσα», οι δύο πλευρές θα διαπραγματευτούν περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι Ιρανοί «θα συμφωνήσουν κατ' αρχήν να διαθέσουν» τα αποθέματά τους εμπλουτισμένου ουρανίου, και τα μέρη θα συζητήσουν τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει αυτό. «Κανείς δεν αμφισβητεί ότι τα αποθέματα θα διατεθούν. Το ερώτημα είναι πώς», δήλωσε ο αξιωματούχος. Η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί η τελική συμφωνία να καλύπτει το σύνολο των περίπου 2.000 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και όχι μόνο τα 450 κιλά που έχουν εμπλουτιστεί σε επίπεδα σχεδόν κατάλληλα για όπλα. «Όλα αυτά θα αποτελέσουν μέρος της συζήτησης», είπε.
Το πυρηνικό πρόγραμμα και οι κυρώσεις
Στο πλαίσιο του σχεδίου συμφωνίας, το Ιράν έχει δεσμευτεί να συζητήσει ένα μορατόριουμ για τον εμπλουτισμό ουρανίου, αλλά τα μέρη πρέπει ακόμη να διαπραγματευτούν τη διάρκειά του. «Θέλουμε να δούμε μια ουσιαστική δέσμευση για την παύση του εμπλουτισμού. Πιστεύουμε ότι θα την πετύχουμε», δήλωσε ο αξιωματούχος των ΗΠΑ.
Η αρχή της συμφωνίας είναι ότι όσο περισσότερο υποχωρεί το Ιράν στον εμπλουτισμό και στα πυρηνικά υλικά, τόσο μεγαλύτερη ελάφρυνση των κυρώσεων λαμβάνει. «Χωρίς παραχωρήσεις, δεν υπάρχουν δολάρια. Αν δεν παραδοθεί υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, δεν θα λάβουν καμία ελάφρυνση», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Όσο περισσότερα κάνουν, τόσο περισσότερα παίρνουν. Δεν θα υπάρξει άμεση αποδέσμευση κεφαλαίων».
Η κύρια δυσκολία αφορά ζητήματα εθνικής υπερηφάνειας του Ιράν και το πώς «το πουλάνε» στο εσωτερικό της χώρας, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου και η ομάδα του έχουν εμπλακεί στις διαπραγματεύσεις, με τον αμερικανό αξιωματούχο να αναφέρει στενό συντονισμό. Ωστόσο, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ανήσυχοι για την τελική μορφή της συμφωνίας. Ο Νετανιάχου φέρεται να δήλωσε ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία πρέπει να «εξαλείψει τον πυρηνικό κίνδυνο» μέσω αποσυναρμολόγησης εγκαταστάσεων και απομάκρυνσης εμπλουτισμένου υλικού από το Ιράν, ενώ τόνισε ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει την ελευθερία δράσης του απέναντι σε απειλές σε όλα τα μέτωπα.