Νέο κύμα απειλών για τοποθέτηση βομβών σε πτήσεις δέχθηκαν σήμερα αεροπορικές εταιρείες σε ολόκληρη την Ευρώπη, για τρίτη ημέρα μέσα στην ίδια εβδομάδα, προκαλώντας αναστάτωση στις αερομεταφορές.
- Οι απειλές για βόμβες μεταφέρονται μέσω ανώνυμων emails ή τηλεφωνημάτων και οι αρχές ενεργοποιούνται αμέσως. Τα τμήματα ασφαλείας αξιολογούν την πληροφορία και ενδέχεται να απογειώσουν μαχητικά αεροσκάφη ή να εκτρέψουν την πτήση για έλεγχο.
- Παρόλο που η συντριπτική πλειονότητα των απειλών αποδεικνύεται ψευδής, κάθε περιστατικό αντιμετωπίζεται ως πραγματικό μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα. Οι βρετανικές αρχές χαρακτηρίζουν τα πρόσφατα γεγονότα ως «κακόβουλες φάρσες».
- Τα κίνητρα πίσω από τις απειλές ποικίλλουν, από πολιτικές διαμαρτυρίες και ακτιβισμό έως εγκληματική δραστηριότητα ή υβριδικές επιχειρήσεις κρατών.
- Ακόμα και οι ψευδείς συναγερμοί προκαλούν σοβαρές λειτουργικές διαταραχές και οικονομική επιβάρυνση στις αεροπορικές εταιρείες.
Ορισμένες πτήσεις αναγκάστηκαν να πραγματοποιήσουν έκτακτες προσγειώσεις, ενώ άλλα αεροσκάφη συνοδεύτηκαν από μαχητικά, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων διαδικασιών ασφαλείας.
Μέχρι στιγμής, καμία από τις απειλές δεν επιβεβαιώθηκε, καθώς δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικοί μηχανισμοί στα αεροσκάφη. Οι αρχές δεν έχουν προχωρήσει σε απόδοση ευθυνών, ενώ δεν υπάρχει ανάληψη ευθύνης από κάποια οργάνωση ή πρόσωπο.
Ωστόσο, ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί στους ειδικούς ασφαλείας ο εμφανής συντονισμός και ο χρονικός συγχρονισμός των απειλών, στοιχεία που χαρακτηρίζονται ασυνήθιστα για τέτοιου είδους περιστατικά.
Πώς γίνονται συνήθως οι απειλές για βόμβες
Οι απειλές για βόμβες σε αεροσκάφη μεταφέρονται συχνά σε αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια ή αρχές μέσω ανώνυμων μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή τηλεφωνημάτων, στα οποία λένει ότι υπάρχει εκρηκτικός μηχανισμός μέσα στο αεροσκάφος. Οι αρχές δεν αποκαλύπτουν πάντα τον τρόπο με τον οποίο μεταβιβάζονται οι απειλές, επειδή κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ενθαρρύνει μιμητές και να θέσει σε κίνδυνο τις έρευνες.
Εκπρόσωπος του αεροδρομίου της Πράγας δήλωσε σήμερα στο CNN ότι έλαβαν απειλή μέσω ανώνυμου email που απευθυνόταν στο αεροδρόμιο, ενώ η τσεχική αστυνομία ανέφερε ότι παρόμοια μηνύματα εστάλησαν και σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Ο Έρικ Σούτεν, επικεφαλής της ομάδας ασφάλειας αερομεταφορών Dyami, δήλωσε στο Reuters ότι το τμήμα ασφαλείας μιας αεροπορικής εταιρείας εξετάζει αρχικά την αναφορά βάσει μιας λίστας ελέγχου. Στη συνέχεια, ειδοποιεί τις αρχές, οι οποίες ενδέχεται να απογειώσουν μαχητικά αεροσκάφη ή να κατευθύνουν το αεροπλάνο σε συγκεκριμένο αεροδρόμιο για ενδελεχή έλεγχο.
Πόσο σοβαρός είναι ο κίνδυνος
Η συντριπτική πλειονότητα των απειλών για βόμβες αποδεικνύεται ότι είναι ψευδείς συναγερμοί, αν και κάθε απειλή πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πραγματική μέχρι να διερευνηθεί.
Δεν βρέθηκε κανένας εκρηκτικός μηχανισμός στα αεροσκάφη που δέχθηκαν απειλές αυτή την εβδομάδα, ωστόσο κάθε αεροπορική εταιρεία οφείλει να αξιολογήσει αν μια απειλή είναι βάσιμη και να ενεργήσει ανάλογα.
Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης χαρακτήρισε τα περιστατικά αυτής της εβδομάδας «κακόβουλες φάρσες» και δήλωσε ότι η χώρα διαθέτει «ένα από τα πιο ισχυρά συστήματα ασφάλειας αερομεταφορών στον κόσμο».
Ποιος, όμως, μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτές τις απειλές; Κανείς δεν γνωρίζει. Ο Ρις Τζόνες, από την εταιρεία Osprey Flight Solutions, τόνισε ότι οι απειλές για βόμβες μπορεί να εκπορεύονται από ένα ευρύ φάσμα κινήτρων, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών διαμαρτυριών, εκστρατειών ακτιβιστών, εγκληματικής δραστηριότητας, ομάδων στο διαδίκτυο ή υβριδικών επιχειρήσεων που συνδέονται με κράτη.
Προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία που να είναι δημόσια γνωστά, που να συνδέουν τα περιστατικά αυτής της εβδομάδας με κάποιο συγκεκριμένο κράτος ή οργάνωση.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις για τις αεροπορικές εταιρείες
Ακόμα και ένας ψευδής συναγερμός μπορεί να διαταράξει τις λειτουργίες των αεροπορικών εταιρειών, με εκτροπές αεροσκαφών και διεξοδικούς ελέγχους ασφαλείας να προκαλούν καθυστερήσεις για τους επιβάτες. Οι αερομεταφορείς συνήθως επιβαρύνονται με πρόσθετα έξοδα, όπως καύσιμα, νέες κρατήσεις επιβατών, διαταρραχή στο πρόγραμμα του πληρώματος και εκτροπές αεροσκαφών.
Ο Σούτεν δήλωσε ότι ένας σαρωτικός έλεχος σημαίνει αποβίβαση επιβατών και εκφόρτωση αποσκευών, έρευνα του αεροσκάφους και νέα επιβίβαση των επιβατών και εκ νέου φόρτωση αποσκευών. Αυτό μπορεί να ωθήσει σε υπερωρίες πληρωμάτων και να οδηγήσει σε απώλεια ανταποκρίσεων πτήσεων και ακυρώσεις.
Air France-KLM: «Δεν έχουμε ξαναδεί τόσο συντονισμένες απειλές»
Ο διευθύνων σύμβουλος της Air France-KLM, Μπεν Σμιθ, δήλωσε σήμερα ότι δεν έχει ξαναδεί απειλές να έρχονται με τόσο συντονισμένο τρόπο.
«Είμαστε αρκετά σίγουροι ότι έχουμε ό,τι χρειαζόμαστε για να διασφαλίσουμε ότι αυτό θα έχει ελάχιστο ή καθόλου αντίκτυπο στη λειτουργία μας», δήλωσε σε δημοσιογράφους. «Επομένως, δεν έχουμε σήμερα κανένα αίτημα από τις κυβερνήσεις μας να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τέτοιου είδους καταστάσεις».