Σε κλίμα έντασης και με τον φόβο στρατιωτικής σύγκρουσης να πλανάται στην περιοχή, ανώτατοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν συναντώνται σήμερα στο Ομάν για απευθείας συνομιλίες, τις πρώτες μετά τον πόλεμο Ισραήλ – Ιράν τον περασμένο Ιούνιο.
Οι συνομιλίες διεξάγονται έπειτα από έντονη στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και ενώ η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη εσωτερική κρίση από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, μετά τη βίαιη καταστολή μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Προειδοποίηση ΗΠΑ προς πολίτες: «Φύγετε τώρα από το Ιράν»
Λίγες ώρες πριν από την έναρξη των συνομιλιών, η Εικονική Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Ιράν εξέδωσε επείγουσα προειδοποίηση ασφαλείας, καλώντας τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν άμεσα τη χώρα και να μην βασίζονται σε κρατική βοήθεια για την αποχώρησή τους.
Η ειδοποίηση υπογραμμίζει το εύθραυστο κλίμα και τις ελάχιστες ενδείξεις σύγκλισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ως προς την ατζέντα της συνάντησης, με τον Λευκό Οίκο να προειδοποιεί το καθεστώς των μουλάδων ότι «ο πρόεδρος Τραμπ έχει πολλές επιλογές πέρα από τη διπλωματία».
Αγέφυρωτο χάσμα για το περιεχόμενο των συνομιλιών
Οι δύο πλευρές προσέρχονται στο τραπέζι με εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια ευρεία διαπραγμάτευση που, πέρα από το πυρηνικό πρόγραμμα, θα περιλαμβάνει το βαλλιστικό οπλοστάσιο του Ιράν, τη στήριξή του σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή και την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό της χώρας.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, επιμένει ότι οι συνομιλίες θα περιοριστούν αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για τα πυραυλικά της προγράμματα ή τον λεγόμενο «Άξονα της Αντίστασης», που περιλαμβάνει τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ, πολιτοφυλακές στο Ιράκ και τους Χούθι στην Υεμένη.
Πυρηνικό πρόγραμμα και απειλές στρατιωτικής δράσης
Η Ουάσιγκτον απαιτεί από το Ιράν να παγώσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να εγκαταλείψει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου υλικού, το οποίο υπολογίζεται σε περίπου 400–440 κιλά. Η Τεχεράνη απορρίπτει τη μεταφορά του αποθέματος σε τρίτη χώρα, επιμένοντας στο δικαίωμά της για εμπλουτισμό στο έδαφός της, αν και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τεχνικών συμβιβασμών, όπως η δημιουργία περιφερειακού κοινοπρακτικού σχήματος.
Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με βομβαρδισμό του Ιράν σε περίπτωση αποτυχίας συμφωνίας, ενώ έχει διατάξει την ανάπτυξη χιλιάδων στρατιωτών, πολεμικών πλοίων και μαχητικών αεροσκαφών στον Περσικό Κόλπο.
Εσωτερική κρίση και διεθνείς πιέσεις στην Τεχεράνη
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται στον απόηχο της αιματηρής καταστολής των πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν, που ξέσπασαν λόγω της βαθιάς οικονομικής κρίσης. Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και δεκάδες χιλιάδες συνελήφθησαν, γεγονός που έχει εντείνει τις διεθνείς πιέσεις προς το καθεστώς.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας, δήλωσε ότι η χώρα του προσέρχεται στις συνομιλίες «με ανοιχτά μάτια και σταθερή μνήμη», ζητώντας «ισότιμη μεταχείριση και αμοιβαίο σεβασμό». Από αμερικανικής πλευράς, στις συνομιλίες συμμετέχουν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ.
Περιφερειακή ανησυχία και αβέβαιη έκβαση
Χώρες της περιοχής, όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Κατάρ, που διαμεσολαβούν διπλωματικά, εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι μια αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη σύρραξη και μακροχρόνια αποσταθεροποίηση του Ιράν.
Με τις διαφορές να παραμένουν βαθιές και τις απειλές στρατιωτικής κλιμάκωσης να συνεχίζονται, η σημερινή συνάντηση στο Ομάν θεωρείται από πολλούς ως μια ύστατη ευκαιρία για αποκλιμάκωση ή, αντίθετα, ως προοίμιο μιας νέας, επικίνδυνης φάσης στην αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν.
- Όλες οι ειδήσεις
- Διοικητής μονάδας της Πολεμικής Αεροπορίας στο Καβούρι ο στρατιωτικός που συνελήφθη -Ομολόγησε κατασκοπεία υπέρ Κίνας
- Συνέντευξη Μητσοτάκη στο Foreign Policy: Η Ελλάδα γίνεται συν-αρχιτέκτονας της νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας
- Συνεργασία iefimerida.gr - GPO