Μέσα από την καρδιά των εξελίξεων στο Παρίσι, ο διεθνούς φήμης και βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς ανοίγει τα «χαρτιά» του για το πρωτοφανές κύμα των μαθητικών και φοιτητικών κινητοποιήσεων που συγκλονίζει τη χώρα και καταθέτει μια συγκλονιστική μαρτυρία.
Έχοντας ζήσει ως αυτόπτης μάρτυρας τα ιστορικά γεγονότα του Μάη του 1968, ο μεγάλος δημιουργός προχωρά σε μια βαθιά πολιτική και κοινωνική ανατομία τού σήμερα, προειδοποιώντας ότι «ο κόσμος πρέπει να αλλάξει βαθιά».
Ένας ξεσηκωμός χωρίς ιστορικό προηγούμενο
«Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι βρίσκονται στους δρόμους, ξεσηκώθηκαν στο Παρίσι και σε άλλες πόλεις για να αλλάξουν τα πράγματα. Αυτό είναι το σημαντικό», τονίζει ο Κώστας Γαβράς.
Παρότι οι κινητοποιήσεις αμαυρώθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις από βανδαλισμούς και ζημιές σε καταστήματα -όπως σημειώνει, αρνητικά στοιχεία πάντα παρεισφρέουν σε μαζικές συγκεντρώσεις-, η ουσία βρίσκεται στην κραυγή αγωνίας της νέας γενιάς.
Το ανθρώπινο αυτό κύμα διαμαρτυρίας δεν λέει να κοπάσει εδώ και μέρες, με τον ίδιο να εκτιμά ότι η οργή θα έχει συνέχεια: «Τέτοιον ξεσηκωμό νέων δεν έχω ξαναδεί ποτέ στη Γαλλία».
Από τον Μάη του '68 στην «κρίση της ελπίδας»
Η συζήτηση στο πρόσφατο κυριακάτικο οικογενειακό τραπέζι με δύο από τα εγγόνια του, που είναι φοιτητές στο Παρίσι, στάθηκε η αφορμή για μια αναπόφευκτη ιστορική σύγκριση. «Έζησα και τον Μάη του 1968, για άλλες διεκδικήσεις, αλλά αυτό είναι πολύ μεγάλο και πολύ βαθύ κατά τη γνώμη μου», εξομολογείται.
Ενώ το '68 η νεολαία ζητούσε κοινωνική και ιδεολογική απελευθέρωση, σήμερα η μάχη δίνεται για την ίδια την επιβίωση και το αύριο. Η σπίθα ξεκίνησε από την παιδεία, η οποία, σύμφωνα με τον διακεκριμένο σκηνοθέτη, «είναι στα χειρότερά της από κάθε άλλη εποχή. Οι συνθήκες στα σχολεία είναι απογοητευτικές».
Ωστόσο, τα αίτια είναι πολύ πιο βαθιά και αγγίζουν την πλήρη απουσία αισιοδοξίας για το μέλλον.
Η αδιαφορία των ελίτ και οι Ευρωπαίοι ηγέτες που «τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις»
Τα συνθήματα των παιδιών στους δρόμους δεν έχουν στενή κομματική ή ιδεολογική ταυτότητα· είναι μια καθολική απαίτηση για μια καλύτερη ζωή.
«Βλέπουν τους πολέμους, βλέπουν τους πάμπλουτους του πλανήτη να ασκούν τη δική τους πολιτική χωρίς να τους ενδιαφέρει τίποτα», υπογραμμίζει ο Κώστας Γαβράς, εξαπολύοντας δριμύ κατηγορώ κατά της πολιτικής τάξης.
«Πολύ φοβάμαι ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι πολιτικοί άντρες και γυναίκες, είναι πίσω από τις εξελίξεις. Θα έπρεπε να είχαν προβλέψει και να είχαν πάρει τα μέτρα τους», συμπληρώνει, ενώ εκφράζει την πεποίθηση ότι αυτό το γαλλικό κύμα θα συμπαρασύρει σύντομα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Η δική μου γενιά δεν έχει ξαναγνωρίσει τέτοια περίοδο»
Παρότι στη Γαλλία ξεκινούν οι σχολικές διακοπές, τα εγγόνια του κορυφαίου δημιουργού τού μετέφεραν την αποφασιστικότητά τους: ο αγώνας θα συνεχιστεί. Επιστρατεύοντας την τεράστια εμπειρία του και τα όσα έχει αντικρίσει στην πολυετή πορεία του, ο Κώστας Γαβράς κλείνει με μια δραματική διαπίστωση για την τροπή που έχει πάρει η ανθρωπότητα:
«Βλέπετε τι γίνεται στον κόσμο. Αυτοί οι πόλεμοι, τα τεράστια ποσά που χαλάνε για να κάνουν βομβαρδισμούς. Ο ένας σκοτώνει τον άλλον. Είναι μια περίοδος που μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η δική μου γενιά δεν έχει ξαναγνωρίσει. Ο κόσμος πρέπει να αλλάξει βαθιά. Το λέμε συχνά αυτό, αλλά σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά».