Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή ενόψει του δεύτερου γύρου των συνομιλιών με τον Ιράν στη Γενεύη .
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνει ότι θα συμμετάσχει «έμμεσα» στις συνομιλίες με το Ιράν, ενώ η ένταση στην περιοχή παραμένει σε υψηλά επίπεδα.
Στρατιωτική κινητοποίηση με πολλαπλά μηνύματα
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, που επικαλείται το CNN, η Ουάσινγκτον προχωρά σε σημαντική ενίσχυση αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων, με διττό στόχο: να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη ενόψει των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό της πρόγραμμα και να διατηρεί έτοιμες επιχειρησιακές επιλογές σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Αεροσκάφη της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας που σταθμεύουν στη Βρετανία, μεταξύ αυτών ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού και μαχητικά, μετακινούνται εγγύτερα στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ενισχύονται τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας στην περιοχή, ενώ παρατείνεται η παραμονή ορισμένων αμερικανικών μονάδων που επρόκειτο να αποχωρήσουν.
Δεκάδες στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη έχουν μεταφέρει εξοπλισμό σε Ιορδανία, Μπαχρέιν και Σαουδική Αραβία τις τελευταίες εβδομάδες. Δορυφορικές εικόνες δείχνουν την παρουσία 12 μαχητικών F-15 στη βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία, ενώ συνολικά καταγράφονται πάνω από 250 αμερικανικές πτήσεις φορτίου προς την περιοχή.
Στο ναυτικό σκέλος, το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln βρίσκεται ήδη στην περιοχή, ενώ το USS Gerald Ford κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή. Οι ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων συνοδεύονται από αντιτορπιλικά με πυραύλους Tomahawk, υποβρύχια και μαχητικά F-35 και F-15E, προσφέροντας ευρύ φάσμα επιλογών πλήγματος.
Ο Τραμπ απειλεί με «συνέπειες» το Ιράν αν δεν υπάρξει συμφωνία
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα έχει «έμμεση» συμμετοχή στον νέο γύρο συνομιλιών στη Γενεύη, χαρακτηρίζοντάς τες «πολύ σημαντικές». Επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας αναμένεται να είναι ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ το Ιράν θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Ο Τραμπ έχει κλιμακώσει τις απειλές στρατιωτικής δράσης τις τελευταίες εβδομάδες, προειδοποιώντας ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων «θα είναι μια πολύ κακή ημέρα για το Ιράν». Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «δεν θέλουν κανέναν εμπλουτισμό» ουρανίου, θέση που απέχει σημαντικά από την πάγια ιρανική γραμμή.
Από την πλευρά του, ο Αραγτσί δήλωσε ότι η Τεχεράνη προσέρχεται με «πραγματικές ιδέες για μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο πως «η υποταγή υπό απειλές δεν βρίσκεται στο τραπέζι».
Αβεβαιότητα για την «επόμενη μέρα»
Παρά τη σκληρή ρητορική περί αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν πηγές με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων στην Ουάσινγκτον αναφέρουν ότι δεν υπάρχει σαφές σχέδιο για το ποιος θα μπορούσε να διαδεχθεί την ιρανική ηγεσία σε περίπτωση ανατροπής της.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε προσφάτως ενώπιον του Κογκρέσου ότι «κανείς δεν γνωρίζει» ποιος θα αναλάμβανε την εξουσία αν κατέρρεε το καθεστώς των μουλάδων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, σε ένα τέτοιο σενάριο κενό εξουσίας θα μπορούσε να καλυφθεί από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), το οποίο διατηρεί ισχυρό και πολυεπίπεδο ρόλο στο ιρανικό σύστημα.
Η Ουάσινγκτον φέρεται να διαθέτει περιορισμένη εικόνα για τις εσωτερικές ισορροπίες στην ιεραρχία των Φρουρών της Επανάστασης μετά τη δολοφονία του στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί το 2020.
Περιφερειακές ανησυχίες και στρατιωτικά γυμνάσια
Οι χώρες του Κόλπου φέρονται να πιέζουν για περισσότερο χρόνο στη διπλωματία, εκφράζοντας ανησυχία ότι μια αμερικανική επίθεση στο Ιράν θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή. Αντίθετα, το Ισραήλ εμφανίζεται ως ο βασικός περιφερειακός παίκτης που τάσσεται υπέρ μιας πιο επιθετικής στάσης.
Λιγότερο από 24 ώρες πριν από τις συνομιλίες, το Ιράν πραγματοποίησε νέες στρατιωτικές ασκήσεις, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να ανακοινώνουν «γενναία άμυνα» τριών νησιών στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση επίθεσης θα μπορούσε να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή ή ακόμη και να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ - έναν κρίσιμο δίαυλο μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Με τη διπλωματία και τη στρατιωτική κλιμάκωση να εξελίσσονται παράλληλα, το αποτέλεσμα των συνομιλιών στη Γενεύη ενδέχεται να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αλλά και τη σταθερότητα ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.