Δεκάδες ασθενείς με καρκίνο στο Ηνωμένο Βασίλειο έλαβαν χημειοθεραπεία για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το προβλεπόμενο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι αρχικές διαγνώσεις αποδείχθηκαν λανθασμένες, υποστηρίζει έκθεση.
Σοβαρές αστοχίες στην ιατρική εποπτεία, ελλείψεις στην ενημέρωση των ασθενών και αδυναμία ελέγχου των θεραπευτικών αποφάσεων αποκαλύπτει έκθεση του Βασιλικού Κολεγίου Ιατρών (Royal College of Physicians - RCP), προκαλώντας εκκλήσεις για τη διεξαγωγή δημόσιας έρευνας.
Χημειοθεραπείες σε ασθενείς για περισσότερα από 10 χρόνια
Περισσότεροι από 40 ασθενείς υποστηρίζουν ότι υπέστησαν καθοριστικές επιπτώσεις στην υγεία και τη ζωή τους από την άσκοπη χορήγηση του temozolomide (TMZ), ενός ιδιαίτερα τοξικού αντικαρκινικού φαρμάκου, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Κόβεντρι και του Γουόρικσαϊρ (UHCW).
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η θεραπεία συνεχίστηκε για περισσότερα από δέκα χρόνια, παρά το γεγονός ότι η συνήθης διάρκεια χορήγησής της είναι περίπου έξι μήνες, αναφέρεται χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το ρεπορτάζ βρετανικών ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων και ο Ιndependent, το BBC καθώς και το SkyNews.
Η έρευνα του RCP επικεντρώθηκε στην πρακτική ενός συνταξιούχου πλέον ογκολόγου, ο οποίος αναφέρεται στην έκθεση ως «Δρ Y» και εργαζόταν στο νοσοκομείο από το 1996 έως το 2024.
Η έκθεση καταγράφει παρατεταμένες θεραπείες χωρίς επαρκή στοιχεία για το όφελός τους, προβληματικές διαδικασίες ενημέρωσης και συναίνεσης, λανθασμένες διαγνώσεις και σοβαρές ελλείψεις στην εποπτεία. Τα συστήματα ελέγχου που θα έπρεπε να διασφαλίζουν την ορθή λειτουργία της υπηρεσίας αποδείχθηκαν αναποτελεσματικά, ενώ χάθηκαν επανειλημμένες ευκαιρίες να αμφισβητηθούν επικίνδυνες θεραπευτικές επιλογές.
«Δεν υπήρχαν στοιχεία αποτελεσματικής αμφισβήτησης των αποφάσεων σε κανένα στάδιο από την ευρύτερη διεπιστημονική ομάδα, συμπεριλαμβανομένων των νοσηλευτών και των φαρμακοποιών», αναφέρει η έκθεση, προσθέτοντας ότι ορισμένες ιδιαίτερα ασυνήθιστες θεραπευτικές αποφάσεις φαίνεται πως δεν αμφισβητήθηκαν ποτέ.
Σε μία από τις σοβαρότερες περιπτώσεις, ασθενής υποβλήθηκε σε περισσότερους από 100 κύκλους χημειοθεραπείας, προτού διαπιστωθεί ότι έπασχε από βραδείας εξέλιξης, χαμηλού βαθμού όγκο στον εγκέφαλο. Αργότερα, εμφάνισε οξεία μυελογενή λευχαιμία, έναν ταχέως εξελισσόμενο καρκίνο του αίματος. Η εμφάνιση δεύτερων καρκίνων αποτελεί γνωστό κίνδυνο από τη χρήση φαρμάκων όπως το temozolomide.
Ασθενείς έχασαν χρόνια ζωής
Η Gayle Bodinnar έλαβε περισσότερες από 150 δόσεις του φαρμάκου σε διάστημα τουλάχιστον 12 ετών, υποστηρίζοντας ότι η θεραπεία την άφησε καθηλωμένη στο σπίτι.
Η Becky Jones ήταν μόλις 21 ετών όταν διαγνώστηκε με γλοιοβλάστωμα βαθμού 4, έναν επιθετικό όγκο στον εγκέφαλο, και της ανακοινώθηκε ότι είχε προσδόκιμο ζωής μόλις έξι έως 12 μήνες. Έλαβε περισσότερους από 100 κύκλους temozolomide για περισσότερο από μία δεκαετία, προτού ανεξάρτητοι ειδικοί καταλήξουν ότι δεν είχε ποτέ όγκο στον εγκέφαλο.
«Για χρόνια αναρωτιόμουν γιατί συνέχιζα να λαμβάνω χημειοθεραπεία ενώ οι απεικονιστικές εξετάσεις μου ήταν σταθερές, αλλά μου έλεγαν επανειλημμένα ότι χωρίς αυτήν θα πέθαινα», δήλωσε η Jones.
Η ίδια ανέφερε ότι η έκθεση επιβεβαιώνει τις σοβαρές παραλείψεις, ωστόσο ζητά πλέον πλήρη και ειλικρινή εξήγηση για όσα συνέβησαν. Όπως είπε, έχασε επαγγελματικές ευκαιρίες, οικογενειακές στιγμές και χρόνια ζωής υπό τον συνεχή φόβο ότι θα πεθάνει.
Προβλήματα εντοπίστηκαν και στις 20 περιπτώσεις σχετικά με τον τρόπο λήψης της συναίνεσης των ασθενών και την ενημέρωσή τους για τη θεραπεία. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπήρχε καταγεγραμμένη συναίνεση, ενώ τα έντυπα που χρησιμοποιήθηκαν συχνά ήταν ανεπαρκή και δεν περιείχαν τις απαραίτητες πληροφορίες.
Ο David Bown, ο οποίος διαγνώστηκε με όγκο στον εγκέφαλο το 2016, υπέστη μόνιμη νευρολογική βλάβη μετά από επιπλοκές χειρουργικής επέμβασης και στη συνέχεια έλαβε temozolomide για περισσότερα από οκτώ χρόνια. Η κατάστασή του επιδεινώθηκε, με αποτέλεσμα να χάσει πλέον την ικανότητα ομιλίας.
Ο πατέρας του, Stephen Bown, περιέγραψε την καταστροφή που βιώνει η οικογένεια, λέγοντας ότι ο γιος του εργαζόταν, έπαιζε ποδόσφαιρο και προπονούσε ομάδα παιδιών κάτω των εννέα ετών, προτού η κατάστασή του επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην μπορεί πλέον να μιλά καθαρά και να εξαρτάται πλήρως από τους γονείς του.
Έκθεση «κόλαφος»
Η έκθεση χαρακτηρίζει τη δυνητική βλάβη σοβαρή σε έξι περιπτώσεις, επισημαίνοντας ότι δεν υπήρχε εξατομικευμένη προσέγγιση στη θεραπεία, καθώς όγκοι βαθμού 3 αντιμετωπίζονταν με τον ίδιο τρόπο όπως τα γλοιοβλαστώματα βαθμού 4. Σε αρκετές περιπτώσεις, η χημειοθεραπεία συνεχιζόταν παρά την τοξικότητα ή την επιδείνωση της υγείας των ασθενών, χωρίς ουσιαστικές ενδείξεις οφέλους, αυξάνοντας ακόμη και τον κίνδυνο μακροχρόνιων παρενεργειών και εμφάνισης δεύτερου καρκίνου.
Το RCP ζητά να επανεξεταστεί ανεξάρτητα η περίπτωση κάθε εν ζωή ασθενούς που έλαβε περισσότερους από 12 μηνιαίους κύκλους temozolomide, ενώ προτείνει να εξεταστούν και οι περιπτώσεις ασθενών που έχουν πεθάνει.
Το νοσοκομείο φέρεται να δαπάνησε περισσότερα από 3,6 εκατομμύρια λίρες για το φάρμακο από το 2007 έως το 2023, ποσό πάνω από δέκα φορές μεγαλύτερο σε σύγκριση με αντίστοιχα νοσοκομεία του NHS.
Ο διευθύνων σύμβουλος Andy Hardy και η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου Sue Noyes εξέφρασαν τη βαθιά συγγνώμη τους προς τους ασθενείς και τις οικογένειες, αναγνωρίζοντας ότι η χημειοθεραπεία παρατάθηκε πέρα από τις εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες και ότι χάθηκαν ευκαιρίες έγκαιρης παρέμβασης.
Όπως παραδέχθηκαν, ορισμένοι ασθενείς υπέστησαν βλάβη από τη φροντίδα που έλαβαν, ενώ η εμπιστοσύνη τους στο σύστημα υγείας κλονίστηκε σε μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής τους.