Ολονύχτιοι ήταν οι πανηγυρισμοί των οπαδών της αντιπολίτευσης στην Ουγγαρία, μετά την σαρωτική νίκη που πέτυχε το κόμμα Tisza του Πέτερ Μάγιαρ στις χθεσινές εκλογές.
Δεκάδες χιλιάδες Ούγγρων βγήκαν στους δρόμους γιορτάζοντας την ιστορικών διαστάσεων πολιτική αλλαγή στη χώρα τους. Με καταμετρημένο το 99% των ψήφων, το Tisza κερδίζει όχι μόνο την απόλυτη πλειοψηφία με πάνω από 53%, αλλά επιτυγχάνει και την ιδιαίτερα σημαντική πλειοψηφία των 2/3 των εδρών που είναι απαραίτητη για την αναθεώρηση του Συντάγματος της Ουγγαρίας.
Η διάρκειας 16 ετών πολιτική ηγεμονία του Βίκτορ Όρμπαν κατέρρευσε με πάταγο, αφού το κυβερνητικό κόμμα Fidesz έχασε 16 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις εκλογές του 2022. Σύμφωνα με την πλειοψηφία των Ούγγρων αναλυτών, η βαριά ήττα του Όρμπαν προήλθε κατά κύριο λόγο από την κακή κατάσταση της οικονομίας, τα σοβαρά σκάνδαλα διαφθοράς και την σύγκρουση της κυβέρνησης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Βίκτορ Όρμπαν είχε καταφέρει να κερδίσει επί σειρά ετών την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των Ούγγρων πολιτών, προτάσσοντας ένα προφίλ πολιτικής σταθερότητας, οικονομικής και βιομηχανικής ανάπτυξης, και σκληρής αντιμεταναστευτικής πολιτικής, σε συνδυασμό με ένα εθνικολαϊκιστικό ιδεολογικό πρόγραμμα. Για πολλά χρόνια ο συνδυασμός αυτός φαινόταν ελκυστικός στα μάτια των Ούγγρων, με αποτέλεσμα συνεχείς εκλογικές νίκες με πολύ μεγάλες πλειοψηφίες.
Όπως συμβαίνει όμως με όλα σχεδόν τα εθνικολαϊκιστικά πολιτικά συστήματα, η κραυγαλέα διαφθορά και ο νεποτισμός σε συνδυασμό με μια οικονομική κρίση οδήγησαν σε κατάρρευση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο πρόσωπο του Όρμπαν. Είναι βέβαιο επίσης ότι δεν βοήθησε καθόλου τον απερχόμενο πρωθυπουργό η σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και η σχεδόν ταύτιση με τα συμφέροντα της Ρωσίας. Παρόλη την αντίθεση της πλειοψηφίας των Ούγγρων σε πολιτικές της ΕΕ όπως το προσφυγικό και η πράσινη μετάβαση, η έννοια της Ευρώπης είναι βαθειά χαραγμένη στην συνείδηση της ουγγρικής κοινωνίας. “Ευρώπη!, Ευρώπη!”, ήταν ένα από τα συνθήματα που ακούστηκαν χθες τη νύχτα από τους οπαδούς της αντιπολίτευσης στην επινίκια συγκέντρωση στις όχθες του Δούναβη απέναντι από το κτίριο του κοινοβουλίου.
“Ρώσοι, πίσω στα σπίτια σας” φώναζαν επίσης οι οπαδοί της αντιπολίτευσης στις προεκλογικές συγκεντρώσεις, αναβιώνοντας το σύνθημα που φώναζαν οι παππούδες τους κατά τη διάρκεια της σοβιετικής εισβολής και καταστολής το 1956. Μπορεί μεν οι Ούγγροι να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί ως προς την στήριξη της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έγιναν συνολικά οπαδοί του Βλαντίμιρ Πούτιν και της αναθεωρητικής Ρωσίας. Οι εναγκαλισμοί του Όρμπαν με τον Ρώσο αυταρχικό ηγέτη και η διαρροή συνομιλιών του Υπουργού Εξωτερικών Πέτερ Σίγιαρτο με τον Σεργκέι Λαβρόφ είναι βέβαιο ότι επηρέασαν την κρίση σημαντικού αριθμού ψηφοφόρων.
Και ενώ το αποτέλεσμα των εκλογών αποτελεί μια εκκωφαντική ήττα του Βίκτορ Όρμπαν και του ουγγρικού μοντέλου του εθνικολαϊκισμού, για την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μια σημαντική νίκη. Εδώ και πολλά χρόνια η Ουγγαρία του Όρμπαν αποτελούσε ένα διαλυτικό στοιχείο σε πολλούς τομείς της ευρωπαϊκής πολιτικής. Εκτός από το προσφυγικό, όπου ο Όρμπαν έβρισκε συμμάχους σε αρκετές χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, η Ουγγαρία έκανε επί σειρά ετών κατάχρηση του βέτο σε διάφορες πολιτικές στις οποίες συμφωνούσαν τα υπόλοιπα 26 κράτη-μέλη. Τελευταίο παράδειγμα το απόλυτο μπλοκάρισμα του έκτακτου δανείου 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς την Ουκρανία, κατ’ επιταγήν του Πούτιν, όπως και σειρά άλλων αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας. Και στο ζήτημα όμως του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου, η Ουγγαρία του Όρμπαν είχε καταλήξει να αποτελεί ένα μελανό σημείο, με συνεχείς καταδίκες στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και το επακόλουθο μπλοκάρισμα των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Χαμένη όμως είναι από χθες και η πολιτική της αμερικανικής προεδρίας απέναντι στην Ευρώπη. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναδείξει την Ουγγαρία του Όρμπαν ως το ιδανικό μοντέλο για το ξεχαρβάλωμα της ευρωπαϊκής συνοχής και του ευρωπαϊκού οράματος. Δεν ήταν καθόλου τυχαία η προκλητική ανάμειξη του Τραμπ και του Βανς στις ουγγρικές εκλογές υπέρ του Όρμπαν, σε συνδυασμό με τις αναφορές στην πρόσφατη έκθεση του αμερικανικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας για ανοικτή στήριξη σε ευρωπαϊκά πολιτικά μορφώματα που αντιστρατεύονται την ευρωπαϊκή ιδέα.
Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας υπό τον Πέτερ Μάγιαρ θα είναι μεν μια δεξιά συντηρητική κυβέρνηση, αλλά είναι βέβαιο ότι δεν θα συνεχίσει την αντιευρωπαϊκή πολιτική του Βίκτορ Όρμπαν. Το βέτο για το ευρωπαϊκό δάνειο προς την Ουκρανία είναι βέβαιο πως θα αρθεί, και είναι πολύ πιθανό να υπάρξει σύντομα σταδιακή απελευθέρωση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, τα οποία η ασθμαίνουσα ουγγρική οικονομία έχει μεγάλη ανάγκη. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα υποδεχθούν με ανακούφιση την νέα ουγγρική κυβέρνηση, καθώς η εμφατική νίκη του Tisza και του Πέτερ Μάγιαρ αποτελεί μια ηχηρή δήλωση της κοινωνίας των πολιτών απέναντι στο μοντέλο του εθνικολαϊκισμού και του αντιευρωπαϊσμού. Όπως δήλωσε χθες τη νύχτα και ο επόμενος Ούγγρος πρωθυπουργός, “ο λαός της Ουγγαρίας είπε ‘ναι’ στην Ευρώπη”.