Την ελπίδα ότι μια σειρά περιφερειακών εκλογών στην Ισπανία θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολιτική αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ καλλιεργεί η ισπανική συντηρητική αντιπολίτευση.
Η αρχή γίνεται αυτή την Κυριακή από την Αραγονία, μια περιοχή που θεωρείται βαρόμετρο για τις εθνικές πολιτικές εξελίξεις καθώς η βορειοανατολική αυτή περιφέρεια της Ισπανίας έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Ισπανικό Οχάιο», αφού σε όλες τις γενικές εκλογές από το 1977 και μετά, το κόμμα που επικράτησε εκεί αναδείχθηκε και νικητής σε εθνικό επίπεδο.
Προβάδισμα του Λαϊκού Κόμματος, άνοδος της ακροδεξιάς
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) εμφανίζεται φαβορί για τη νίκη στην Αραγονία, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει αυτοδυναμία. Αντιθέτως, το ακροδεξιό Vox αναμένεται να καταγράψει τη μεγαλύτερη άνοδο, γεγονός που περιπλέκει τους συσχετισμούς και εντείνει την ανησυχία των Σοσιαλιστών του Σάντσεθ, που είναι αποφασισμένος να διεκδικήσει την επανεκλογή του στην πρωθυπουργία στις γενικές εκλογές του ερχόμενου έτους.
Μετά τις κάλπες στην Αραγονία θα ακολουθήσουν αντίστοιχες αναμετρήσεις σε δύο ακόμη περιφέρειες που ελέγχονται από το PP: την Καστίλλη και Λεόν τον Μάρτιο και την Ανδαλουσία τον Ιούνιο. Για τους συντηρητικούς, οι εκλογές αυτές αποτελούν ευκαιρία να κεφαλαιοποιήσουν τα σκάνδαλα που πλήττουν το κόμμα του Σάντσεθ και να αυξήσουν την πίεση προς την κυβέρνησή του.
Ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, κάλεσε τους ψηφοφόρους της Αραγονίας «να μιλήσουν εκ μέρους όλων των Ισπανών στην κάλπη», ζητώντας να μπει τέλος «στα ψέματα, τη διαφθορά και την απαξίωση της πολιτικής ζωής».
Σκάνδαλα και κοινωνική δυσαρέσκεια βαραίνουν την κυβέρνηση
Η κυβερνητική συμμαχία του Πέδρο Σάντσεθ βρίσκεται ήδη σε δύσκολη θέση, καθώς στην πολιτική ατζέντα κυριαρχούν μια σειρά υποθέσεων διαφθοράς, καταγγελιών για σεξουαλική παρενόχληση και δικαστικών ερευνών σε βάρος προσώπων του στενού του περιβάλλοντος.
Την πίεση εντείνουν και δύο σιδηροδρομικά δυστυχήματα τον Ιανουάριο, που κόστισαν τη ζωή σε 47 ανθρώπους και προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις για την κατάσταση των υποδομών. Παράλληλα, η πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση στην Εξτρεμαδούρα έδωσε ώθηση στο PP, με τους Σοσιαλιστές του Σάντσεθ να χάνουν 10 έδρες.
Στην Αραγονία, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το PP να προηγείται με περίπου 28 έδρες στο τοπικό κοινοβούλιο των 67 εδρών, το Vox να ακολουθεί με 12 έως 14 και τους Σοσιαλιστές να περιορίζονται στις 17 ή 18, προσπαθώντας να αποφύγουν το χειρότερο αποτέλεσμα της ιστορίας τους στην περιοχή.
Ο φόβος μιας συμμαχίας PP–Vox
Οι Σοσιαλιστές επιχείρησαν να δώσουν εθνικό χαρακτήρα στην εκλογική μάχη, κατεβάζοντας ως υποψήφια την πρώην υπουργό Παιδείας και Αθλητισμού, Πιλάρ Αλεγκρία, ενώ ο ίδιος ο Πέδρο Σάντσεθ συμμετείχε ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία.
Ο πρωθυπουργός προειδοποίησε για τον κίνδυνο σχηματισμού πλειοψηφίας Λαϊκού Κόμματος -Vox, καταγγέλλοντας τη «μισογυνία και το μίσος» της ακροδεξιάς και εντάσσοντας την άνοδο του Vox σε ένα ευρύτερο διεθνές ρεύμα ριζοσπαστικής δεξιάς.
Την ίδια ώρα, το περιφερειακό κόμμα Aragón Existe, που εκπροσωπεί κυρίως αγροτικές περιοχές, κατηγορεί τα μεγάλα κόμματα ότι μετατρέπουν την εκλογική αναμέτρηση σε εθνική σύγκρουση, αγνοώντας κρίσιμα τοπικά ζητήματα, όπως η ερημοποίηση της υπαίθρου και η στεγαστική κρίση.
Αν και οι πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα στην Αραγονία από μόνο του δεν αρκεί για να οδηγήσει σε πρόωρες εθνικές εκλογές πριν από το 2027, προειδοποιούν ότι μια αλληλουχία βαριών ηττών —ιδίως στην Ανδαλουσία— θα μπορούσε να καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη τη διατήρηση της εξουσίας από τον Πέδρο Σάντσεθ.