Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ, ανακοίνωσε ότι συνήφθη συμφωνία με το Ομάν για τις γεωγραφικές συντεταγμένες στα Στενά του Ορμούζ.
- Το Ιράν και το Ομάν οριστικοποιούν συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί ότι η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και η παρέμβαση τρίτων εξακολουθούν να υπονομεύουν την ασφάλεια στην περιοχή.
- Κύριος στρατηγικός στόχος του Ιράν είναι η διασφάλιση ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν θα χρησιμοποιηθούν ξανά ως ορμητήριο για την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων που στοχεύουν την επικράτειά του και τα εθνικά του συμφέροντα.
- Η πρόταση παραχωρεί στο Ιράν τον έλεγχο της εισερχόμενης ναυσιπλοΐας και προβλέπει κοινή διαχείριση της εξερχόμενης, αν και η πλήρης αποκατάσταση της διέλευσης εξαρτάται από την άρση της αμερικανικής στρατιωτικής πίεσης.
- Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την άρση κυρώσεων κατά αεροσκαφών και αεροπορικών εταιρειών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς και εναντίον δύο Ιρακινών ατόμων με δεσμούς με το Ιράν.
Ο Μπαγκάεϊ δήλωσε ότι το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται στο τελικό στάδιο της προετοιμασίας μιας κοινής ανακοίνωσης σχετικά με τη συμφωνία, υπό την προϋπόθεση ότι «ορισμένα τρίτα μέρη» δεν θα παρέμβουν στη διαδικασία.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η συμφωνία δεν εγγυάται αυτόματα ασφαλή διέλευση, προειδοποιώντας ότι η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στην περιοχή θα μπορούσε να υπονομεύσει την ασφάλεια.
Σε σχόλια που κοινοποιήθηκαν στη σελίδα Telegram του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, ο Μπαγκάεϊ σχολίασε ότι πολλοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανασφάλεια στο στενό εξακολουθούν να ισχύουν. Επικαλέστηκε τον δηλωμένο ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ στο Ιράν και άλλες «επιθετικές και απειλητικές ενέργειες κατά του Ιράν και των συμφερόντων του».
Μέρος της νέας διαδρομής θα περνάει από τα χωρικά ύδατα του Ιράν
Ο Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν για νομικές και διεθνείς υποθέσεις, δήλωσε ότι η χώρα του εργάζεται πάνω σε ένα «νέο μοντέλο» για τη διαχείριση της κυκλοφορίας μέσω του Στενού του Ορμούζ, στο πλαίσιο συμφωνίας με το Ομάν.
Σύμφωνα με το προβλεπόμενο σχέδιο, αναφέρει:
- Μεγάλα τμήματα της καθορισμένης θαλάσσιας διαδρομής θα διέρχονται από τα χωρικά ύδατα του Ιράν, ενώ ορισμένα τμήματα θα διέρχονται επίσης από τα χωρικά ύδατα του Ομάν.
- Οι υπάρχουσες προσωρινές διαδρομές – συμπεριλαμβανομένης μιας βόρειας διαδρομής κοντά στο νησί Λαράκ του Ιράν και μιας νότιας διαδρομής στα ύδατα του Ομάν – θα κλείσουν.
- Η νέα διαδρομή στο Ορμούζ θα χρησιμοποιηθεί για περίοδο δύο έως τεσσάρων μηνών ή ενδεχομένως και περισσότερο.
Η επιστροφή των ΗΠΑ στις υποχρεώσεις τους βάσει του μνημονίου συνεννόησης που υπεγράφη με το Ιράν στα μέσα Ιουνίου θα ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, αλλά όχι επαρκής, δήλωσε ο Γαριμπαμπάντι σε σχόλια που μεταδόθηκαν από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Μάλιστα σημείωσε ότι η «παραβίαση των υποσχέσεων και των δεσμεύσεων» των ΗΠΑ θα πρέπει τελικά να «επιλυθεί».
Σε τι αποσκοπεί το Ιράν;
Αξίζει να σημειωθεί πως στρατηγικός στόχος του Ιράν είναι να διασφαλίσει ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν θα χρησιμοποιηθούν ξανά για την υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της επικράτειάς του.
Σύμφωνα με τον Αλί Ακμπάρ Νταρέινι, ερευνητή στο Κέντρο Στρατηγικών Μελετών, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ομάν έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο ως προς τη διαχείριση της πλωτής οδού.
Η υπό συζήτηση πρόταση θα έδινε στο Ιράν τον έλεγχο της εισερχόμενης ναυτιλίας, ενώ οι δύο χώρες θα διαχειρίζονταν από κοινού την εξερχόμενη κυκλοφορία.
Ο Νταρεϊνί επιμένει ότι οι συνομιλίες διεξάγονται αποκλειστικά μεταξύ Ιράν και Ομάν, παρά τον ρόλο του Μουσκάτ στην επικοινωνία με την Ουάσιγκτον.
Ακόμα κι αν επιτευχθεί συμφωνία, τόνισε ότι αυτό δεν θα ανοίξει αυτόματα ξανά τον πορθμό, υποστηρίζοντας ότι η ναυτιλία δεν θα επανεκκινήσει πλήρως όσο το Ιράν θεωρεί ότι βρίσκεται υπό αμερικανική στρατιωτική πίεση και υπόκειται σε ναυτικό αποκλεισμό.
Οι ΗΠΑ αίρουν κυρώσεις κατά του Ιράν
Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν πως ήραν τις κυρώσεις σε δύο αεροσκάφη και τρεις αεροπορικές εταιρείες που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.
Οι ΗΠΑ ήραν επίσης τις κυρώσεις σε δύο Ιρακινά άτομα που, όπως ισχυρίστηκαν, έχουν δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης ή την αεροπορική εταιρεία που είχε προηγουμένως επιβληθεί σε κυρώσεις.
Τις λεπτομέρειες δημοσιοποίησε στον ιστότοπό του το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ την Τετάρτη.