Στην απόρριψη της δήλωσης του Τζέι Ντι Βανς για συμφωνία περί του πυρηνικού της ζητήματος προχώρησε η Τεχεράνη τη Δευτέρα.
Ειδικότερα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκάι, ανέφερε, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA ότι «η Τεχεράνη δεν διαπραγματεύτηκε για το πυρηνικό ζήτημα κατά τη διάρκεια των 18ωρων συνομιλιών στην Ελβετία και δεν αποδέχτηκε καμία νέα δέσμευση».
Η αντίδραση του Ιράν έρχεται μετά τη δήλωση του Αμερικανού αντιπροέδρου ότι κατά τις συνομιλίες στην Ελβετία συζητήθηκε το πυρηνικό ζήτημα και η αποδοχή της επιστροφής των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ.
«Η συνεργασία του Ιράν με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας θα συνεχιστεί σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες, με την επιφύλαξη της έγκρισης του κοινοβουλίου του Ιράν και των αποφάσεων του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας», πρόσθεσε ο Μπαγκάεϊ.
Στη Μέση Ανατολή ο Ρούμπιο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο θα επισκεφθεί τις επόμενες τρεις ημέρες τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν ώστε να παρουσιάσει την προκαταρκτική συμφωνία που υπέγραψε με το Ιράν.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Μπαχρέιν, ο Ρούμπιο θα συναντηθεί επίσης με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), μια ομάδα έξι σουνιτικών μοναρχιών στην οποία περιλαμβάνονται επίσης η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν, όπως δήλωσε σήμερα ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τόμι Πίγκοτ.
Ένα θέμα που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους περιφερειακούς αξιωματούχους είναι η πιθανότητα δημιουργίας ενός ταμείου ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Τεχεράνη, το οποίο οι ηγέτες του Κόλπου εκτιμούν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα χρησιμοποιήσει για την ανασυγκρότηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της, χρηματοδοτώντας παράλληλα εντολοδόχους της στην περιοχή. Το γεγονός ότι το Μνημόνιο Συνεννόησης δεν αναφέρεται στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν προκαλεί επίσης ανησυχία στους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο, οι οποίοι έχουν δεχτεί επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones τους τελευταίους μήνες.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, οι οποίες με τη σειρά τους αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αμερικανικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Εάν κάποια από αυτές τις χώρες επανεξετάσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ στον τομέα της ασφάλειας, έστω και με διακριτικό τρόπο, αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη στρατιωτική στρατηγική των ΗΠΑ στην περιοχή.
Η επίσκεψη του Ρούμπιο πραγματοποιείται εν μέσω μιας ευρύτερης διπλωματικής δραστηριότητας που αφορά το Ιράν. Την Τετάρτη, ο πρόεδρος Τραμπ κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στις Βερσαλλίες, υπέγραψε το μνημόνιο συνεννόησης για το Ιράν, σηματοδοτώντας την έναρξη την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για την προθεσμία 60 ημερών προκειμένου Ουάσινγκτον και Τεχεράνη να καταλήξουν σε μια ολοκληρωμένη συμφωνία.
Στόχος η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ
Ο Βανς αποκάλυψε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία μηχανισμού συντονισμού για τη διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Strait of Hormuz, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην αποναρκοθέτηση και στην ασφαλή επανεκκίνηση του εμπορίου στην περιοχή, καθώς τα πλοία αρχίζουν σταδιακά να επιστρέφουν στη διέλευση του περάσματος.
Προσπάθεια σταθεροποίησης της εκεχειρίας στην περιοχή
Παράλληλα, οι διαπραγματευτές συμφώνησαν στη δημιουργία μηχανισμού αποτροπής νέων στρατιωτικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον Lebanon, ο οποίος σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους αποτελεί κομβικό σημείο στις τρέχουσες συνομιλίες για τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει μια νέα κλιμάκωση που θα μπορούσε να επεκτείνει τις συγκρούσεις πέρα από τα υφιστάμενα μέτωπα της περιοχής.
Συνεχίζονται οι τεχνικές διαπραγματεύσεις
Παρότι οι επικεφαλής των αντιπροσωπειών αποχωρούν από την Ελβετία, οι τεχνικές ομάδες θα παραμείνουν σε επαφή προκειμένου να επεξεργαστούν τις λεπτομέρειες μιας πιθανής συμφωνίας.
«Θέλαμε να δημιουργήσουμε μια δομή που θα επιτρέπει την απαραίτητη πολιτική εποπτεία, αλλά δεν μπορώ να παραμείνω εδώ για τις επόμενες 60 ημέρες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Βανς, προσθέτοντας ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν σε τεχνικό επίπεδο με στενή παρακολούθηση από τις κυβερνήσεις.
«Βάλαμε τα θεμέλια για μια επιτυχημένη τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία είναι το σπίτι. Εμείς χτίσαμε τα θεμέλια, όχι ακόμη το σπίτι», σημείωσε.
Ο Βανς υποβαθμίζει την ένταση που προκάλεσαν οι δηλώσεις Τραμπ
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος απέρριψε επίσης τις εκτιμήσεις ότι οι πρόσφατες αιχμηρές δηλώσεις του προέδρου Donald Trump υπονόμευσαν τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει δημοσίως την Τεχεράνη για το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιθέσεων και είχε καλέσει τον Ιρανό πρόεδρο να «προσέχει τα λόγια του», προκαλώντας πρόσκαιρη ένταση στις συνομιλίες.
«Υπήρξαν λίγες απειλές και λίγη γκρίνια, αλλά στο τέλος οι συνομιλίες συνεχίστηκαν και σημειώσαμε μεγάλη πρόοδο», δήλωσε ο Βανς.
Όπως πρόσθεσε, η αμερικανική πλευρά είχε ενημερώσει τους Ιρανούς ότι ο Τραμπ θα απαντούσε δημόσια σε δηλώσεις που θεωρούσε ανακριβείς ή προκλητικές.
Προσεκτική αισιοδοξία για συμφωνία
Παρά το θετικό κλίμα, οι δύο πλευρές αποφεύγουν προς το παρόν να μιλήσουν για οριστική συμφωνία. Ωστόσο, η επιστροφή των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ, η συνεργασία για τα Στενά του Ορμούζ και η συνέχιση των τεχνικών διαπραγματεύσεων θεωρούνται από διπλωματικές πηγές σημαντικά βήματα αποκλιμάκωσης μετά από χρόνια έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δείξουν αν η πρόοδος που καταγράφηκε στην Ελβετία μπορεί να μετατραπεί σε μια ευρύτερη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
- Oλες οι ειδήσεις
- Eurostat: Τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση της τιμής στο πετρέλαιο κίνησης στην ΕΕ πέτυχε η Ελλάδα μεταξύ Απριλίου-Μαΐου
- Το ψέμα, οι κάμερες και το σβησμένο βίντεο που «έκαψαν» τον Σκοπιανό -Έτσι έφθασαν στον δολοφόνο της Σταυρούλας οι Αρχές
- H ανάρτηση του Τραμπ που τους έκανε όλους να απορούν -Ανέβασε φωτό με την ελληνικής καταγωγής Μάργκο Κατσιματίδη