Πληθαίνουν οι ενδείξεις για μια συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν ενώ παραμένει ψηλά στην ατζέντα το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται να θέτει σκληρούς όρους γύρω από την συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, καθώς περισσότερες πληροφορίες έρχονται στο φως σχετικά με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ. Ωστόσο ίσως το Ιράν δεν είναι αρνητικό σε σενάρια που μέχρι πρότινος έμοιαζαν απαγορευτηκά για την ηγεσία της ισλαμικής δημοκρατίας.
Τα σχόλιά του έρχονται αφότου το Ιράν δήλωσε ότι η πρόταση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου «βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση» με το CNN να αναφέρει ότι αναμένεται απάντηση ακόμη και σήμερα. Αν η Τεχεράνη την αποδεχτεί θα προχωρήσουν πολυήμερες διαπραγματεύσεις με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα.
To Reuters, σημειώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν πλησιάζουν προς μια περιορισμένη, προσωρινή συμφωνία για την παύση των εχθροπραξιών, σύμφωνα με πληροφορίες και δηλώσεις αξιωματούχων την Πέμπτη, με ένα προσχέδιο πλαισίου που θα σταματούσε τις μάχες αλλά θα άφηνε τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα ανεπίλυτα.
Κρίσιμα τα επόμενα 24ωρα
Καταρχάς, σύμφωνα με το Axios, η Ουάσιγκτον αναμένει επίσημη απάντηση από το Ιράν μέσα στις επόμενες 48 ώρες. Το προσχέδιο του μνημονίου, που φέρεται να αποτελείται από μία μόνο σελίδα -14 σημείων- προβλέπει άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών και την έναρξη μιας περιόδου διαπραγματεύσεων διάρκειας 30 ημερών, κατά την οποία οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια πιο ολοκληρωμένη συμφωνία.
Το έγγραφο θεωρείται η πιο ουσιαστική προσέγγιση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου 2026, αν και καμία τελική συμφωνία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Παράλληλα, αρκετές από τις βασικές πρόνοιες του σχεδίου παραμένουν ανοιχτές και θα εξαρτηθούν από τις μελλοντικές συνομιλίες.
Σε τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε στο Fox News, χθες ο Τραμπ δήλωσε ότι απαιτείται «μία εβδομάδα» ώστε οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν να καταλήξουν σε συμφωνία, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, αν και είναι γνωστό ότι συχνά δίνει διαφορετικά χρονοδιαγράμματα σχετικά με τις εξελίξεις στις συνομιλίες με την Τεχεράνη.
Το παράθυρο της Τεχεράνης για τα πυρηνικά
Μεταξύ των σημαντικότερων σημείων που περιλαμβάνονται στο αμερικανικό πλαίσιο είναι η αμοιβαία άρση των αποκλεισμών στο Στενό του Ορμούζ, μια εξέλιξη με τεράστια γεωπολιτική και οικονομική σημασία για τη διεθνή αγορά ενέργειας. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ φέρονται έτοιμες να προχωρήσουν σε σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων, ενώ το Ιράν θα δεσμευόταν σε μακροχρόνια αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου, αναφέρουν διεθνή ΜΜΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Jerusalem Post η Τεχεράνη θα συμφωνούσε να μεταφέρει εκτός χώρας τα αποθέματά της σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, με πιθανότερο προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το μέτρο θεωρείται κρίσιμο από την Ουάσιγκτον και το Ισραήλ, καθώς στόχος είναι να μειωθεί δραστικά η δυνατότητα του Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Οι σκληροί όροι των ΗΠΑ
Σε δημοσίευμα της Wall Street Journal, oι ΗΠΑ έχουν θέσει βασικές «κόκκινες γραμμές» προς το Ιράν που περιλαμβάνουν και ρητή ιρανική διαβεβαίωση ότι δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, τη διάλυση των πυρηνικών εγκαταστάσεων στο Φορντό, τη Νατάνζ και το Ισφαχάν, καθώς και την πλήρη απαγόρευση υπόγειων πυρηνικών εργασιών.
Το αμερικανικό σχέδιο φαίνεται να προβλέπει ακόμη επιθεωρήσεις «κατ’ απαίτηση» με δυνατότητα επιβολής κυρώσεων σε περίπτωση παραβιάσεων και 20ετές μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο πρώην επιθεωρητής πυρηνικών του ΟΗΕ Ντέβιντ Ολμπράιτ, διευθυντής του Ινστιτούτου Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας, σε συνέντευξή του στο ισραηλινό Channel 12, ο Άλμπραϊτ προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να προβλέπει την πλήρη απομάκρυνση και των 10 τόνων εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει το Ιράν και όχι μόνο των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού.
Όπως τόνισε, εάν παραμείνει στο Ιράν οποιοδήποτε σημαντικό μέρος των αποθεμάτων, τότε η συμφωνία θα είναι προβληματική, καθώς η χώρα θα διατηρήσει τη δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικού όπλου στο μέλλον. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι αυτό αφορά όχι μόνο τα περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε καθαρότητα 60% που βρίσκονται στο Ισφαχάν, αλλά και το σύνολο των αποθεμάτων με επίπεδα εμπλουτισμού από 2% έως 60%.
Ο Άλμπραϊτ εκτίμησε επίσης ότι οι προηγούμενες αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις έχουν υποβαθμίσει σημαντικά την ικανότητα του Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, αν και, όπως είπε, δεν είναι ρεαλιστικό να εξαλειφθεί ολοκληρωτικά ένα τέτοιο πρόγραμμα.
«Αυτό που προσπαθείς να κάνεις είναι να επιμηκύνεις τον χρόνο και να μειώσεις τις πιθανότητες επιτυχίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι οι πόλεμοι του 2025 και του 2026 έχουν αλλάξει δραματικά τα δεδομένα στην περιοχή και έχουν περιορίσει αισθητά τις πυρηνικές δυνατότητες της Τεχεράνης.
Αισιόδοξα μηνύματα και από το Πακιστάν
Τέλος, όπως μετέδωσε το Al Jazeera, σε μια ακόμη θετική ένδειξη, το Πακιστάν χαιρετίζει τις πληροφορίες για πιθανή συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών δηλώνει ότι χαιρετίζει τις ενδείξεις για πιθανή συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών με σκοπό τον τερματισμό του πολέμου, προσθέτοντας ότι δεν θα αποκαλύψει περαιτέρω πληροφορίες σε αυτό το στάδιο.
«Ως μεσολαβητές, δεν θα θέσουμε σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη και των δύο πλευρών αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες», ανέφερε το υπουργείο σε δήλωσή του.